ગાંધીનગર,

વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીની પ્રેરણાથી ગુજરાત સહિત ભારતભરમાં શરૂ કરવામાં આવેલ ‘એક પેડ મા કે નામ ૨.૦ અભિયાન’ અંતર્ગત ઈન્ડિયન ફોરેસ્ટ સર્વિસ ઓફિસર- WIVES એસોસિએશનના અધ્યક્ષા અને વન વિભાગના વડા ડૉ.એ.પી.સિંઘના નેતૃત્વમાં પુનિત વન,ગાંધીનગર ખાતે વૃક્ષારોપણ કરવામાં આવ્યું હતું.

જેમાં મુખ્ય સચિવ શ્રી પંકજ જોશીના ધર્મપત્ની અને IAS WIVES એસોસિએશનના અધ્યક્ષા શ્રીમતી જ્યોત્સના જોષી, IPS WIVES  એસોસિએશનના અધ્યક્ષા અને પોલીસ વડા શ્રી વિકાસ સહાયના ધર્મ પત્ની શ્રીમતી અનુરાધા સહાય સહિત તેમની સમગ્ર ટીમ આ વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમમાં ઉત્સાહભેર સહભાગી બની હતી.

IFS- WIVES એસોસિયેશન ના અધ્યક્ષા તેમજ વૃક્ષારોપણ કાર્યક્રમના મુખ્ય આયોજક શ્રીમતી ગીતા સિંઘે આ પ્રસંગે જણાવ્યું હતું કે,પર્યાવરણના સંવર્ધન,જતન અને સંરક્ષણના ધ્યેય સાથે ગાંધીનગર અને અમદાવાદ ખાતે સેવારત અંદાજે ૫૫ જેટલા IAS, IPS અને IFS અધિકારીઓની ધર્મ પત્ની -ટીમ દ્વારા તેમના નામ‌ સાથે ‘એક પેડ મા કે નામ ૨.૦ અભિયાન’ અંતર્ગત વિવિધ પ્રકારના કુલ ૧૧૧ વૃક્ષો રોપવામાં આવ્યા હતા.

જેમાં મુખ્યત્વે પીંપળ,  વડ, જાંબુ,  કુસુમ આંબળા, રાયણ, બોરસલ્લી, સરગવો ઉમરો, ખાટી આંબલી, બહેડા, કાજલિયા,અર્જુન સાદળ, પૌગારો અને રેન્ટ્રી જેવા ફળાઉ તેમજ ઔષધીય વૃક્ષોનો સમાવેશ થાય છે તેમ‌,તેમણે ઉમેર્યું હતું.

કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણની અધ્યક્ષતામાં તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા માટે એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક મળી

(જી.એન.એસ) તા.૩૦

પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN) યોજનાનો આગામી હપ્તો 2 ઓગસ્ટના રોજ જાહેર કરવામાં આવશે. આ કાર્યક્રમની તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા માટે આજે કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણની અધ્યક્ષતામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી અને ખાતરી કરવામાં આવી હતી કે તેનો લાભ મહત્તમ ખેડૂતો સુધી પહોંચે. આ કાર્યક્રમનું નેતૃત્વ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી વારાણસીમાં કરશે.

દેશભરના 731 કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રો (KVK), ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ (ICAR) અને કૃષિ યુનિવર્સિટીઓના ડિરેક્ટરો, કુલપતિઓ અને વડાઓ આજની બેઠકમાં વર્ચ્યુઅલી જોડાયા હતા.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ અધિકારીઓને રાષ્ટ્રીય, રાજ્ય, જિલ્લા અને ગ્રામ્ય સ્તરે ખેડૂતોને આ કાર્યક્રમ સાથે જોડવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો અને આ કાર્યક્રમને રાષ્ટ્રવ્યાપી અભિયાન તરીકે યોજવા હાકલ કરી હતી.

કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રોને સૂચના આપતા શ્રી ચૌહાણે ભાર મૂક્યો હતો કે પ્રધાનમંત્રી મોદીના નેતૃત્વમાં, ખેડૂતોને ત્રણ હપ્તામાં ₹6,000 ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી રહ્યા છે. દરેક હપ્તો દર ચાર મહિને જારી કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્રોની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા છે. તેમણે વહેલી તૈયારીઓ માટે હાકલ કરી અને કહ્યું હતું કે આ કાર્યક્રમને ઉત્સવ અને મિશન બંને તરીકે ઉજવવો જોઈએ, કારણ કે તે સીધો લાભ ટ્રાન્સફર સુનિશ્ચિત કરે છે અને જન જાગૃતિ અભિયાન તરીકે કાર્ય કરે છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ ખેડૂતોને 2 ઓગસ્ટના કાર્યક્રમમાં સક્રિયપણે ભાગ લેવાનો આગ્રહ કર્યો અને કહ્યું હતું કે આ યોજનાનો લાભ મેળવવા અને કૃષિ વિકાસ કાર્યક્રમો વિશે માહિતી મેળવવાની તક છે.

શ્રી ચૌહાણે અધિકારીઓને કૃષિ સખીઓ, ડ્રોન દીદી, બેંક સખીઓ, પશુ સખીઓ, વીમા સખીઓ અને ગ્રામ પંચાયત સરપંચો જેવા ગ્રાઉન્ડ વર્કર્સનો ઉપયોગ કરીને કાર્યક્રમ વિશે વ્યાપક માહિતી પ્રસારિત કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે આ સમય દરમિયાન ખરીફ પાક વિશે ખેડૂતો સાથે વાતચીત કરવાથી જોડાણ વધારવામાં અત્યંત અસરકારક રહેશે.

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ, આ કાર્યક્રમ મહત્તમ ખેડૂતો સુધી પહોંચવા માટે સંપૂર્ણ ભાગીદારી અને પ્રતિબદ્ધતા સાથે અમલમાં મૂકવામાં આવશે.

2019માં યોજના શરૂ થયા પછી, 19 હપ્તાઓ દ્વારા ખેડૂતોના ખાતામાં 3.69 લાખ કરોડ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા છે. 20મા હપ્તામાં, 9.7 કરોડ ખેડૂતોને 20,500 કરોડ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે.

કૃષિ સચિવ શ્રી દેવેશ ચતુર્વેદી, આઈસીએઆરના મહાનિર્દેશક ડૉ. એમ એલ જાટ અને કૃષિ મંત્રાલયના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ બેઠકમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

અનેક ગુનાઓમાં સંડોવાયેલા માથાભારે તત્વને અમરેલી પોલીસે તાત્કાલિક બોલાવીને પોલીસની ભાષામાં સમાજ આપી ને ખેડૂતનું દુઃખ દૂર કર્યું

(જી.એન.એસ) તા. ૨૬

અમરેલી,

ગુજરાત પોલીસ મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ અને ગૃહ રાજ્ય મંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ રાજ્યના નાગરિકોને અસામાજિક તત્વોથી રક્ષણ આપવા સતત પ્રયત્નશીલ છે. આવો જ એક કિસ્સો અમરેલી જિલ્લામાંથી સામે આવ્યો છે, જ્યાં એક ખેડૂતને હેરાન કરતા માથાભારે શખ્સ સામે પોલીસે તાત્કાલિક પગલાં લઈ ભોળા અને નિર્દોષ ખેડૂતની ૧૦ વીઘા જમીન પરત કરાવી છે.

ઘટનાની વિગતો અનુસાર, તા. ૨૯/૦૬/૨૦૨૫ના રોજ અમરેલી જિલ્લાના ભૂતપૂર્વ પોલીસ અધિક્ષક શ્રી નિર્લિપ્ત રાય દ્વારા હાલના પોલીસ અધિક્ષક શ્રી સંજય ખરાતને એક મેસેજ પ્રાપ્ત થયો હતો. આ મેસેજમાં ભોગબનનાર ખેડૂતે જણાવ્યું હતું કે, “સાહેબ, મુન્નો રબારીકા અમને ખોટે ખોટા હેરાન કરે છે. અમારી જમીન અમારે ખાતે નથી થવા દેતો. જો જમીન ખાતે કરવી હોય તો રૂ. ૫,૦૦,૦૦૦/- આપવા પડશે.” આ મેસેજના આધારે અમરેલી પોલીસે તાત્કાલિક ભોગબનનારનો સંપર્ક કર્યો હતો.

આરોપી શીવરાજ ઉર્ફે મુન્નો રામકુભાઈ વીછીયા (રહે. રબારીકા, તા. જેસર, જિ. ભાવનગર)ની ઓળખ થઈ, જે ૨૦૨૦માં ગુજરાત આતંકવાદ અને સંગઠિત અપરાધ નિયંત્રણ (GUJCTOC) અધિનિયમ હેઠળના કેસમાં આરોપી છે. તેના નામે ખૂન, ખંડણી, ધાક-ધમકી, પચાવી પાડવા અને પ્રોહિબિશન સહિત કુલ ૧૩ ગુનાઓ નોંધાયેલા છે. આરોપીએ ભોગબનનાર બાલાભાઈ જીવાભાઈ બાખલકીયા (રહે. ઈંટીયા, તા. જેસર, જિ. ભાવનગર) અને જમીન વેચનાર રવજીભાઈ શામજીભાઈ જસાણીને ધમકી આપીને બંને પાસેથી રૂ. ૫ લાખની માંગણી કરી રહ્યો હતો.

અમરેલી જિલ્લા પોલીસે તાત્કાલિક ભોગબનનાર અને જમીન વેચનારનો સંપર્ક કરી, તેમને ધાક-ધમકીથી ડરવાની જરૂર નથી તેમ જણાવી સંપૂર્ણ સહકાર આપ્યો. અમરેલી પોલીસે આરોપી શીવરાજને પોલીસની ભાષામાં કડક સમજ આપી, જેના પરિણામે તેણે આ પ્રકરણમાંથી પોતાને અલગ કરી દીધો. આના લીધે ભોગબનનારના વડીલોએ ૩૦ વર્ષ પહેલાં વેચેલી ૧૦ વીઘા જમીનનો દસ્તાવેજ, જે અસામાજિક તત્વોના ડરથી અટકી ગયો હતો, તે તાજેતરમાં ભોગબનનાર ખેડૂતના નામે થઈ શક્યો.

અમરેલી પોલીસના આ પગલાંથી ભોગબનનારનો આત્મવિશ્વાસ વધ્યો અને તેઓ હવે જમીનના આધારે ધિરાણ લઈ, પોતાના વિકાસ માટે આગળ વધી શકશે. ભોગબનનારે જણાવ્યું કે તેમને ન્યાય મળી ગયો છે, જેથી તેઓએ આરોપી સામે ફરિયાદ નોંધાવવાની જરૂર લાગતી નથી.

અમરેલી પોલીસની આ ત્વરિત અને અસરકારક કામગીરીએ ગુજરાત પોલીસની નાગરિકોની સુરક્ષા અને ન્યાય પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને ફરી એકવાર ઉજાગર કરી છે, તે બદલ ગૃહ રાજ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીએ અમરેલી પોલીસને અભિનંદન પાઠવ્યા છે.

(જી.એન.એસ) તા. 23

ગાંધીનગર,

ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન રાજ્યના ખેડૂતો દ્વારા જોર-શોરથી ખરીફ પાકોનું વાવેતર કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ દરમિયાન રાજ્યના ખેડૂતોએ વાવણી માટે બિયારણ, સારા ઉત્પાદન માટે ખાતર અને રોગ-જીવાતના વ્યવસ્થાપન માટે જંતુનાશક દવાઓની ખરીદી કરતી વખતે વિશેષ કાળજી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.

રાજ્યની ખેતી નિયામક કચેરીના જણાવ્યા અનુસાર ખેડૂતોએ બિયારણ, ખાતર તથા જંતુનાશક દવાઓ માત્ર અધિકૃત લાયસન્સ અથવા પરવાનો ધરાવતી સહકારી મંડળીઓ, સરકારી સંસ્થાઓ અથવા ખાનગી વિક્રેતા પાસેથી જ ખરીદી કરવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈએ. કોઇપણ સંજોગોમાં લાયસન્સ કે પરવાનો ધરાવતા ન હોય તેવા વ્યક્તિઓ, પેઢીઓ કે ફેરીયાઓ પાસેથી ક્યારેય ખેતી માટે જરૂરી ઇનપુટોની ખરીદી કરવી નહી. જેથી, છેતરપીંડીથી બચી શકાય.

બિયારણ, ખાતર તથા જંતુનાશક દવાઓની ખરીદી સમયે વેપારી પાસેથી લાયસન્સ નંબર, પૂરું નામ, સરનામું, ખરીદી કરેલા ઇનપુટનું નામ, લોટ નંબર વગેરેની વિગતો દર્શાવતું બીલ સહી સાથે અવશ્ય લેવું જોઈએ. કોઈપણ સંજોગોમાં મુદત પૂરી થઇ હોય તેવા ઇનપુટોની ખરીદી કરવી નહી. હંમેશા વૈજ્ઞાનિક ભલામણ મુજબનાં જથ્થામાં જ બિયારણ, ખાતર તથા જંતુનાશક દવાઓનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.

પાકને નિંદામણ મુક્ત રાખવો જેથી નિંદામણને કારણે પાક પર થતી માઠી અસર નિવારી શકાય. અનઅધિકૃત અથવા ભળતા નામના અમાન્ય બિયારણ, ખાતર તથા જંતુનાશક દવાઓનું વેચાણ થતુ હોવાનું જો કોઇપણ ખેડૂતના ધ્યાને આવે તો તાત્કાલિક ધોરણે સંબંધિત ખેતીવાડી અધિકારી અથવા જિલ્લાના નાયબ ખેતી નિયામકને તુરંત જ જાણ કરવા, ખેતી નિયામક કચેરી દ્વારા ભલામણ કરવામાં આવી છે.

(જી.એન.એસ) તા. 16

નવી દિલ્હી,

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે આજે છ વર્ષના સમયગાળા માટે “પ્રધાનમંત્રી ધન-ધાન્ય કૃષિ યોજના”ને મંજૂરી આપી, જે 2025-26થી શરૂ કરીને 100 જિલ્લાઓને આવરી લેશે. પ્રધાનમંત્રી ધન- ધાન્ય કૃષિ યોજના નીતિ આયોગના મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લા કાર્યક્રમમાંથી પ્રેરણા લે છે અને તે તેના પ્રકારની પ્રથમ યોજના છે, જે ફક્ત કૃષિ અને સંલગ્ન ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.

આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય કૃષિ ઉત્પાદકતા વધારવા, પાક વૈવિધ્યકરણ અને ટકાઉ કૃષિ પદ્ધતિઓ અપનાવવા, પંચાયત અને બ્લોક સ્તરે લણણી પછીના સંગ્રહને વધારવા, સિંચાઈ સુવિધાઓમાં સુધારો કરવા અને લાંબા ગાળાના અને ટૂંકા ગાળાના ધિરાણની ઉપલબ્ધતાને સરળ બનાવવાનો છે. તે 2025-26 માટે “પ્રધાનમંત્રી ધન- ધાન્ય કૃષિ યોજના” હેઠળ 100 જિલ્લાઓનો વિકાસ કરવાની બજેટ જાહેરાતને અનુસરીને છે. આ યોજના 11 વિભાગો, અન્ય રાજ્ય યોજનાઓ અને ખાનગી ક્ષેત્ર સાથે સ્થાનિક ભાગીદારીમાં 36 હાલની યોજનાઓના સંકલન દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવશે.

ઓછી ઉત્પાદકતા, ઓછી પાકની તીવ્રતા અને ઓછી ધિરાણ વિતરણના ત્રણ મુખ્ય સૂચકાંકોના આધારે 100 જિલ્લાઓની ઓળખ કરવામાં આવશે. દરેક રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં જિલ્લાઓની સંખ્યા ચોખ્ખા પાક વિસ્તાર અને કાર્યકારી હોલ્ડિંગના હિસ્સા પર આધારિત હશે. જોકે, દરેક રાજ્યમાંથી ઓછામાં ઓછો 1 જિલ્લો પસંદ કરવામાં આવશે.

યોજનાના અસરકારક આયોજન, અમલીકરણ અને દેખરેખ માટે જિલ્લા, રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે સમિતિઓની રચના કરવામાં આવશે. જિલ્લા ધન-ધાન્ય સમિતિ દ્વારા એક જિલ્લા કૃષિ અને સંલગ્ન પ્રવૃત્તિઓ યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે, જેમાં પ્રગતિશીલ ખેડૂતો પણ સભ્યો તરીકે હશે. જિલ્લા યોજનાઓ પાક વૈવિધ્યકરણ, પાણી અને માટી સ્વાસ્થ્યનું સંરક્ષણ, કૃષિ અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં સ્વનિર્ભરતા તેમજ કુદરતી અને કાર્બનિક ખેતીના વિસ્તરણના રાષ્ટ્રીય ધ્યેયો સાથે સંરેખિત કરવામાં આવશે. દરેક ધન-ધાન્ય જિલ્લામાં યોજનાની પ્રગતિનું માસિક ધોરણે ડેશબોર્ડ દ્વારા 117 મુખ્ય પ્રદર્શન સૂચકાંકો પર નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. નીતિ જિલ્લા યોજનાઓની સમીક્ષા અને માર્ગદર્શન પણ આપશે. આ ઉપરાંત, દરેક જિલ્લા માટે નિયુક્ત કેન્દ્રીય નોડલ અધિકારીઓ પણ નિયમિતપણે યોજનાની સમીક્ષા કરશે.

જેમ જેમ આ 100 જિલ્લાઓમાં લક્ષ્યાંકિત પરિણામોમાં સુધારો થશે, તેમ તેમ દેશ માટે મુખ્ય પ્રદર્શન સૂચકાંકો સામે એકંદર સરેરાશ વધશે. આ યોજનાના પરિણામે ઉચ્ચ ઉત્પાદકતા, કૃષિ અને સંલગ્ન ક્ષેત્રમાં મૂલ્યવર્ધન, સ્થાનિક આજીવિકા સર્જન થશે અને તેથી સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારો થશે અને આત્મનિર્ભરતા (આત્મનિર્ભર ભારત) પ્રાપ્ત થશે. જેમ જેમ આ 100 જિલ્લાઓના સૂચકાંકો સુધરશે, તેમ તેમ રાષ્ટ્રીય સૂચકાંકો આપમેળે ઉપર તરફ આગળ વધશે.

ગાંધીનગર,

ગુજરાત રાજ્ય સરકારના વન અને પર્યાવરણ વિભાગ દ્વારા એક આદેશ બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો જેમાં વિવિધ અધિકારીઓને તત્કાલ અસરથી વધારાના ચાર્જ સોંપવામાં આવ્યા છે. કુલ નવ અધિકારીઓને વધારાના ચાર્જ સોંપવામાં આવ્યા છે, જે આગામી આદેશ સુધી સોંપાયેલા જે-તે ચાર્જ સંભાળશે. 

આ તમામ નિયુક્તિઓ તત્કાલ અસરથી અમલમાં આવી છે અને આગળના આદેશ સુધી યથાવત્ રહેશે. આ આદેશ રાજ્યપાલના નામે અને આદેશથી બહાર પાડવામાં આવ્યો છે.

1. જી. રમના મૂર્તિ, IFS (GJ-RR-1997), અધિક મુખ્ય વન સંરક્ષક, નાણાકીય વ્યવસ્થાપન અને આયોજન, ગાંધીનગર. આગામી આદેશ સુધી SSNL, ગાંધીનગરના અધિક મુખ્ય વન સંરક્ષક પદનો વધારાનો હવાલો સંભાળશે.
2. ડૉ. કે. શશિકુમાર, આઇએફએસ (જીજે-આરઆર-2005) – પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર, PMU-PERG, ગાંધીનગર. તેમને હવે વાયલ્ડ લાઇફના મુખ્ય વન સંરક્ષક, ગાંધીનગર તરીકે વધારાનો ચાર્જ મળ્યો છે.
3. ડૉ. અંશુમન શર્મા, આઇએફએસ (જીજે-આરઆર-2008) – વડોદરા સર્કલના વન સંરક્ષક. તેમને હવે કેવડિયા વન્યજીવન સર્કલના વન સંરક્ષક તરીકે વધારાનો ચાર્જ આપવામાં આવ્યો છે.
4. ડૉ. ટી. કરુપ્પસામી, આઇએફએસ (જીજે-આરઆર-2009) – સોશિયલ ફોરેસ્ટ્રી, ગાંધીનગરના વન સંરક્ષક. તેમને હવે ગુજરાત બાયોડાયવર્સિટી બોર્ડ, ગાંધીનગરના સભ્ય સચિવ તરીકે વધારાનો ચાર્જ સોંપાયો છે.
5. વિકાસ યાદવ, આઇએફએસ (જીજે-આરઆર-2021) – ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક, ગીર (ઈસ્ટ) વિભાગ, ધારી. તેમને હવે ટાસ્ક ફોર્સ, જૂનાગઢના ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક તરીકે વધારાનો ચાર્જ આપાયો છે.
6. શ્રેયસ કુમાર ડી. પટેલ, જીએફએસ – ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક, જમીન, ગાંધીનગર. તેમને હવે ગુજરાત બાયોડાયવર્સિટી બોર્ડના ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક તરીકે વધારાનો ચાર્જ મળ્યો છે.
7. રવિરાજ સિંહ વી. રાઠોડ, જીએફએસ – ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક, ગાંધીનગર વિભાગ. તેમને હવે એસએસએનએલના ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક, ગાંધીનગર તરીકે વધારાનો ચાર્જ મળ્યો છે.
8. નમ્રતા ડી. ઇટાલિયન, જીએફએસ – ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક, પ્રોજેક્ટ, પ્લાનિંગ, મોનિટરિંગ એન્ડ ઇવાલ્યુએશન (PPME), ગાંધીનગર. તેમને હવે (1) મોનિટરિંગ, ગાંધીનગર અને (2) મોનિટરિંગ એન્ડ ઇવાલ્યુએશન, ગાંધીનગરના ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક તરીકે વધારાનો ચાર્જ મળ્યો છે.
9. વિષ્ણુકુમાર એમ. દેસાઈ, જીએફએસ – ડેપ્યુટી વન સંરક્ષક, વિજિલન્સ, ગાંધીનગર. તેમને હવે જીઈઈઆર ફાઉન્ડેશન, ગાંધીનગરના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર (એન્વાયરનમેન્ટ એજ્યુકેશન) તરીકે વધારાનો ચાર્જ મળ્યો છે.

(જી.એન.એસ) તા. 14

ગાંધીનગર,

ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ એ વિશ્વભરમાં લોકપ્રિય સ્નૅક્સ છે અને બાળકોથી લઈને મોટાઓ સુધી બધાને તે પસંદ હોય છે. ભારત પહેલાં જે ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસની આયાત કરતું હતું, તેની હવે ભરપૂર નિકાસ કરી રહ્યું છે. એટલું જ નહીં, ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ, વેફર્સ જેવી ક્રિસ્પ વસ્તુઓ જે પ્રોસેસ્ડ બટાટામાંથી બને છે તેનું પણ ભરપૂર ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. આમાં ગુજરાતનો પણ મહત્વપૂર્ણ ફાળો છે.

છેલ્લા બે દાયકામાં પ્રોસેસ્ડ બટાટાનું ઉત્પાદન 10 ગણું વધ્યું

2004-05માં પ્રોસેસ્ડ બટાટાનું ઉત્પાદન 1 લાખ ટનથી ઓછું હતું અને માત્ર 4000 હેક્ટર જેટલે વાવેતર વિસ્તાર હતો. છેલ્લા 2 દાયકામાં પ્રોસેસ્ડ બટાટાનું ઉત્પાદન 10 ગણું વધ્યું છે અને 37,000 હેક્ટર વાવેતર વિસ્તાર સાથે 11.50 લાખ ટન સુધી પહોંચી ગયું છે. આજે ગુજરાત પ્રોસેસ્ડ બટાટાનું સૌથી મોટું ઉત્પાદક રાજ્ય છે, સાથે ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ અને વેફર્સનું સૌથી મોટું નિકાસકાર પણ બન્યું છે. પ્રોસેસ્ડ બટાટાના ઉત્પાદનમાં ગુજરાત બાદ ઉત્તર પ્રદેશ અને પંજાબ રાજ્ય અનુક્રમે બીજા અને ત્રીજા સ્થાને છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવા માટે મૂલ્યવર્ધિત ખેતપેદાશો પર ભાર મૂક્યો છે. મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાત સરકારની ખેડૂત-કેન્દ્રિત નીતિઓ તેમજ કૃષિ વિભાગ અને ગુજરાત એગ્રો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કોર્પોરેશનના મજબૂત સમર્થન સાથે ગુજરાતે પ્રોસેસિંગ-ગ્રેડ બટાટાની ખેતીમાં નોંધનીય સફળતા મેળવી છે.

વર્ષ 2024-25માં ગુજરાતમાં 48.59 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું

વર્ષ 2024-25માં ગુજરાતમાં 48.59 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું હતું જેમાં લગભગ 25%થી વધુ લેડી રોસેટા અને બાકી કુફરી બટાટાનો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉપયોગ શાક બનાવવા માટે થાય છે. ગુજરાત જે પ્રોસેસિંગ-ગ્રેડ બટાટાની ખેતી કરે છે તેને ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ, ચિપ્સ અથવા ફ્રોઝન ફૂડ બનાવતા દેશભરના પ્રોસેસ્ડ ફૂડ ઉદ્યોગોને મોટા પાયે સપ્લાય કરવામાં આવે છે. પ્રોસેસ્ડ ગ્રેડ બટાટાના કુલ ઉત્પાદનમાંથી લગભગ 60 ટકા વેફર માટે અને લગભગ 40 ટકા ફ્રેન્ચ ફ્રાય પ્રોડક્શન માટે વપરાય છે. આમાં સાબરકાંઠા, અરવલ્લી અને બનાસકાંઠા જિલ્લાઓનો મુખ્ય ફાળો છે, જે ભારતમાં ફ્રેન્ચ ફ્રાઈસ અને વેફરની વધતી માંગને પૂરી કરી રહ્યા છે.

વર્ષ 2024-25માં ગુજરાતમાં બનાસકાંઠા, સાબરકાંઠા અને અરવલ્લીમાં કુલ 1.19 લાખ હેક્ટરમાં બટાટાનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું હતું અને પ્રતિ હેક્ટર 32.36 ટન સરેરાશ ઉત્પાદકતા સાથે કુલ 38 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું હતું.

18.70 લાખ ટન બટાટાના ઉત્પાદન સાથે બનાસકાંઠા રાજ્યમાં પ્રથમ ક્રમે

વર્ષ 2022-23માં બનાસકાંઠા જિલ્લામાં 53,548 હેક્ટરના વાવેતર વિસ્તારમાં 15.79 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું હતું, એટલે કે તેની ઉત્પાદકતા 29.5 ટન પ્રતિ હેક્ટરની હતી. વર્ષ 2023-24માં 52,089 હેક્ટર વિસ્તારમાં 30 ટન પ્રતિ હેક્ટરની ક્ષમતા સાથે 15.62 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું હતું. આ આંકડો વર્ષ 2024-25માં 18.70 લાખ ટન સુધી પહોંચી ગયો છે, જે ગુજરાતમાં કોઈ જિલ્લામાં બટાટાનું સૌથી વધુ ઉત્પાદન છે. આ સમયગાળામાં 61,016 હેક્ટર વાવેતર વિસ્તારમાં 30.65 ટન પ્રતિ હેક્ટરની ઉત્પાદકતા નોંધાઈ હતી.

સાબરકાંઠા અને અરવલ્લીમાં અનુક્રમે 12.97 લાખ ટન અને 6.99 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન

બનાસકાંઠા બાદ સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાઓમાં પણ બટાટાનું વિપુલ ઉત્પાદન થયું છે. સાબરકાંઠામાં વર્ષ 2024-25માં 37,999 હેક્ટર વિસ્તારમાં 34.13 ટન/હેક્ટરની ક્ષમતા સાથે 12.97 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું હતું. અરવલ્લી જિલ્લામાં અન્ય જિલ્લાની સરખામણીએ બટાટાની ખેતી તાજેતરના વર્ષોમાં શરૂ થઈ છે તેમ છતાં આ જિલ્લાએ રાજ્યના કુલ બટાટાના ઉત્પાદનમાં નોંધનીય ફાળો આપ્યો છે. વર્ષ 2024-25માં અરવલ્લીમાં 20,515 હેક્ટર વિસ્તારમાં 34.05 ટન/હેક્ટરની ક્ષમતા સાથે 6.99 લાખ ટન બટાટાનું ઉત્પાદન થયું હતું.

બનાસકાંઠા, સાંબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લામાં છે અદ્યતન કોલ્ડ સ્ટોરેજ સુવિધાઓ

ગુજરાતનો ઉત્તરીય પટ્ટો ફળદ્રુપ જમીન, અનુકૂળ આબોહવા અને અદ્યતન ખેતી પ્રણાલીના કારણે ચિપ-ગ્રેડ અને ફ્રેન્ચ ફ્રાઈ-ગ્રેડ બટાટાના ઉત્પાદન માટે આદર્શ બન્યો છે. અહીં લેડી રોસેટા, કુફરી ચિપ્સોના, સન્તાના જેવી જાતોની ખેતી થાય છે, જેમાં શુષ્ક પદાર્થનું પ્રમાણ વધુ અને ખાંડનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે, જેથી તે ક્રિસ્પ, ગોલ્ડન ફ્રાઈસ બનાવવા માટે યોગ્ય છે. આ બટાટા ફ્રોઝન ફૂડ પ્રોસેસર્સ, ક્વિક સર્વિસ રેસ્ટોરન્ટ્સ (QSRs) જેમ કે મૅકડોનાલ્ડ્સ, બર્ગર કિંગ અને ડોમિનોઝને સપ્લાય કરવામાં આવે છે, અને ખાસ કરીને મધ્ય પૂર્વમાં તેની નિકાસ કરવામાં આવે છે. બનાસકાંઠા, સાંબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લામાં અદ્યતન કોલ્ડ સ્ટોરેજ સુવિધાઓ છે, જે આ સપ્લાય ચેઇનને ટેકો આપે છે.

મનરેગા ગ્રામીણ બેરોજગારી સામે એક શક્તિશાળી હથિયાર તરીકે કામ કરી રહ્યું છે: કેન્દ્રીય મંત્રી

(જી.એન.એસ) તા. 14

નવી દિલ્હી,

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્ય મંત્રી શ્રી પેમ્માસાની ચંદ્રશેખરે 2047 સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે ‘વિકસિત ગામ’ બનાવવાનું આહ્વાન કર્યું છે. નવી દિલ્હીમાં ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયની કામગીરી સમીક્ષા સમિતિની પ્રથમ બેઠકને સંબોધતા, કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે ‘વિકસિત ગામ’ એવું હશે જ્યાં દરેક પરિવાર પાસે મૂળભૂત સુવિધાઓ સાથેનું કોંક્રિટનું ઘર હોય, ગુણવત્તાયુક્ત રસ્તાઓથી જોડાયેલ હોય, દરેક ગ્રામીણ યુવાનોને રોજગારની તકો હોય અને દરેક મહિલા સશક્ત અને આર્થિક રીતે સ્વતંત્ર હોય. આ કોઈ દૂરનું સ્વપ્ન નથી પરંતુ તે પ્રાપ્ત કરી શકાય છે. પરંતુ આ માટે આપણે નવી ઊર્જા, નવીન વિચારસરણી અને ઊંડી પ્રતિબદ્ધતા સાથે કામ કરવાની જરૂર છે. આ ધ્યેય પ્રાપ્ત કરવામાં ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયની ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા શ્રી પેમ્માસાનીએ જણાવ્યું હતું કે અમે ફક્ત યોજનાઓનો અમલ કરી નથી રહ્યા પરંતુ ભારતની વિકાસગાથાનો આગામી પ્રકરણ લખી રહ્યા છીએ. કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને કેબિનેટ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ, અમે ગ્રામીણ વિકાસમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે.

મંત્રાલયની વિવિધ યોજનાઓની સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી પેમ્માસાનીએ કહ્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજના (મનરેગા) ગ્રામીણ બેરોજગારી અને ખાસ કરીને કૃષિના નબળા મોસમ દરમિયાન સંકટ સ્થળાંતર સામે એક હથિયાર તરીકે કામ કરી રહી છે. 90,000થી 1,00,000 કરોડ રૂપિયાના વાર્ષિક રોકાણને કારણે ટકાઉ અને ઉત્પાદક સંપત્તિનું નિર્માણ થયું છે. દર વર્ષે 250 કરોડથી વધુ માનવ-દિવસ ઉત્પન્ન થયા છે, 36 કરોડથી વધુ જોબ કાર્ડ જારી કરવામાં આવ્યા છે અને 15 કરોડથી વધુ કામદારો તેના લાભાર્થી બન્યા છે. શ્રી પેમ્માસાનીએ પગાર ચુકવણીને બદલે અર્થપૂર્ણ સંપત્તિ નિર્માણ, પ્રવૃત્તિઓનું વૈવિધ્યકરણ અને અન્ય વિકાસ યોજનાઓ સાથે તેમનું સંકલન અને કાર્ય પસંદગીમાં સમુદાયની ભાગીદારી સૂચવી હતી.

પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના – ગ્રામીણ (PMAY-G)નો ઉલ્લેખ કરતા, શ્રી પેમ્માસાનીએ માહિતી આપી કે તેની શરૂઆતથી, કાચા અથવા જર્જરિત મકાનોમાં રહેતા ગ્રામીણ પરિવારો માટે 3.22 કરોડથી વધુ ઘરો બનાવવામાં આવ્યા છે અને પરિવારના વિકાસ અને ગ્રામીણ વસ્તી વિસ્તરણને કારણે વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે 2029 સુધીમાં 2 કરોડ વધારાના ઘરો બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ પર્યાવરણને અનુકૂળ અને પ્રદેશ-વિશિષ્ટ બાંધકામ તકનીકો અને ખર્ચ-અસરકારક આવાસ ડિઝાઇનના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનું પણ સૂચન કર્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના (PMGSY) હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 7.56 લાખ કિલોમીટરથી વધુ ગ્રામીણ રસ્તાઓ બનાવવામાં આવ્યા છે તે દર્શાવતા, શ્રી પેમ્માસાનીએ રાજ્ય સ્તરીય માર્ગ જાળવણી ભંડોળ સ્થાપવા, સમુદાય આધારિત દેખરેખ પ્રણાલીઓનો અમલ કરવા અને ટકાઉપણું માટે નવીન ધિરાણ મોડેલો વિકસાવવાનું સૂચન કર્યું હતું. મંત્રીએ કહ્યું હતું કે, DAY-NRLM સામાજિક અને આર્થિક સશક્તીકરણના એક શક્તિશાળી સાધન તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેમાં 10.05 કરોડથી વધુ ગ્રામીણ મહિલાઓ 91 લાખ સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) માં રચાઈ છે અને સંચિત બેંક જોડાણ રૂ. 11 લાખ કરોડને પાર થયું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, લખપતિ દીદી પહેલ હેઠળ, 3 કરોડ મહિલાઓના લક્ષ્યાંક સામે 1.5 કરોડ મહિલાઓ પહેલાથી જ વાર્ષિક 1 લાખ રૂપિયાથી વધુ કમાણી કરી શકે છે. શ્રી પેમ્માસાનીએ લક્ષિત ધિરાણ, ઉન્નત કૌશલ્ય અને બજાર-તૈયાર સહાય દ્વારા “લખપતિ દીદીઓ”ને વધુ સશક્ત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, કૌશલ્ય અને પ્લેસમેન્ટ કાર્યક્રમ DDU-GKY એ 17 લાખથી વધુ ગ્રામીણ યુવાનોને તાલીમ આપી છે અને 11 લાખથી વધુ લોકોને લાભદાયી રોજગાર આપ્યો છે.

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્યમંત્રી શ્રી કમલેશ પાસવાન, ગ્રામીણ વિકાસ સચિવ શ્રી શૈલેષ કુમાર સિંહ, ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકારોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

(જી.એન.એસ) તા. 13

નવી દિલ્હી,

કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્યમંત્રીઓને પત્ર લખીને નકલી અને હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાતરોની સમસ્યાને ગંભીરતાથી લીધી છે અને તેના પર તાત્કાલિક અને કડક કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપી છે. આ પત્ર દેશભરમાં નકલી ખાતરોના વેચાણ અને સબસિડીવાળા ખાતરોના કાળાબજાર અને ફરજિયાત ટેગિંગ જેવી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને રોકવાના ઉદ્દેશ્યથી જારી કરવામાં આવ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ પત્રમાં કહ્યું છે કે કૃષિ એ ભારતના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે અને ખેડૂતોની આવકમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે, તેમને યોગ્ય સમયે, સસ્તા દરે અને પ્રમાણભૂત ગુણવત્તાવાળા ખાતરો પૂરા પાડવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

તેમણે એ પણ ભાર મૂક્યો કે ખાતર નિયંત્રણ આદેશ, 1985 (જે આવશ્યક ચીજવસ્તુ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ આવે છે) હેઠળ નકલી અથવા હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાતરોનું વેચાણ પ્રતિબંધિત છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પત્રમાં રાજ્યોને નીચેના નિર્દેશો જારી કર્યા છે:

1. ખેડૂતોને યોગ્ય જગ્યાએ અને જ્યાં તેમની જરૂર હોય ત્યાં પૂરતા પ્રમાણમાં ખાતરનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી રાજ્યોની છે. તેથી, રાજ્યોએ કાળાબજાર, વધુ પડતી કિંમત અને સબસિડીવાળા ખાતરોના ડાયવર્ઝન જેવી પ્રવૃત્તિઓ પર કડક દેખરેખ રાખવી જોઈએ અને તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ.
2. ખાતરોના ઉત્પાદન અને વેચાણ અને નમૂના લેવા અને પરીક્ષણનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરીને નકલી અને હલકી ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો પર કડક નિયંત્રણ રાખવું જોઈએ.
3. પરંપરાગત ખાતરો સાથે નેનો-ખાતરો અથવા બાયો-ઉત્તેજકોનું બળજબરીથી ટેગિંગ વિલંબ કર્યા વિના બંધ કરવું જોઈએ.
4. ગુનેગારો સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ, જેમાં લાઇસન્સ રદ કરવું, FIR નોંધવી અને સજા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કેસોનો અસરકારક રીતે પીછો કરવો જોઈએ.
5. રાજ્યોને પ્રતિસાદ અને માહિતી પ્રણાલી વિકસાવવા, દેખરેખ પ્રક્રિયામાં ખેડૂતો/ખેડૂત જૂથોને સામેલ કરવા અને ખેડૂતોને અસલી અને નકલી ઉત્પાદનો ઓળખવા માટે જાગૃત કરવા માટે ખાસ પ્રયાસો કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ તમામ રાજ્યોને નકલી અને નબળી ગુણવત્તાવાળા કૃષિ ઇનપુટ્સની સમસ્યાને જડમૂળથી નાબૂદ કરવા માટે ઉપરોક્ત માર્ગદર્શિકા અનુસાર રાજ્યવ્યાપી ઝુંબેશ શરૂ કરવા વિનંતી કરી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો રાજ્ય સ્તરે આ કાર્યનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરવામાં આવે તો તે ખેડૂતોના હિતમાં અસરકારક અને કાયમી ઉકેલ સાબિત થશે.