નવી દિલ્હી,

મંગળવારે લોકસભામાં કોંગ્રેસ પર પ્રહાર કરતા ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટીની એક ભૂલને કારણે પાકિસ્તાનનું નિર્માણ થયું અને દાવો કર્યો કે પાક-અધિકૃત કાશ્મીર પ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુનો વારસો હતો.

લોકસભામાં ઓપરેશન સિંદૂર પરની ખાસ ચર્ચામાં ભાગ લેતા, શાહે પાકિસ્તાન પાસેથી ગુમાવેલા પ્રદેશો પાછા મેળવવાની તકોનો લાભ લેવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ કોંગ્રેસ સરકારોની પણ ટીકા કરી અને આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે વિપક્ષી પાર્ટી ઇસ્લામાબાદ સામે સંપૂર્ણ યુદ્ધ શરૂ ન કરવા બદલ મોદી સરકારને કેવી રીતે નિશાન બનાવી રહી છે.

“આતંકવાદના બધા મૂળ પાકિસ્તાન તરફ વળે છે. અને પાકિસ્તાન પોતે કોંગ્રેસ પાર્ટીની ભૂલનું પરિણામ છે. જો તેઓએ ભાગલાનો વિચાર સ્વીકાર્યો ન હોત, તો પાકિસ્તાન ક્યારેય અસ્તિત્વમાં ન આવ્યું હોત,” શાહે કહ્યું.

કેન્દ્રીય મંત્રીશ્રી અમિત શાહની આ ટિપ્પણી કોંગ્રેસના નેતા ગૌરવ ગોગોઈએ સરકાર પાસેથી જાણવા માંગ્યા કે શા માટે તેણે પાકિસ્તાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી અટકાવી અને પાક-અધિકૃત કાશ્મીર (પીઓકે) ફરીથી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહી.

“૧૯૪૮માં, આપણા સશસ્ત્ર દળો કાશ્મીરમાં નિર્ણાયક તબક્કામાં હતા. સરદાર પટેલ ના કહેતા રહ્યા, પરંતુ (જવાહરલાલ) નહેરુએ એકપક્ષીય યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી. જો આજે પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર અસ્તિત્વમાં છે, તો તે નહેરુ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ એકપક્ષીય યુદ્ધવિરામને કારણે છે. જવાહરલાલ નહેરુ આ માટે જવાબદાર છે,” ગૃહમંત્રીએ કહ્યું.

મંગળવારે કોંગ્રેસ પર પ્રહાર કરતા ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટીની એક ભૂલને કારણે પાકિસ્તાનનું નિર્માણ થયું અને દાવો કર્યો કે પાક-અધિકૃત કાશ્મીર પ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુનો વારસો હતો.

લોકસભામાં ઓપરેશન સિંદૂર પરની ખાસ ચર્ચામાં ભાગ લેતા, શાહે પાકિસ્તાન પાસેથી ગુમાવેલા પ્રદેશો પાછા મેળવવાની તકોનો લાભ લેવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ કોંગ્રેસ સરકારોની પણ ટીકા કરી અને આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે વિપક્ષી પાર્ટી ઇસ્લામાબાદ સામે સંપૂર્ણ યુદ્ધ શરૂ ન કરવા બદલ મોદી સરકારને કેવી રીતે નિશાન બનાવી રહી છે.

“આતંકવાદના બધા મૂળ પાકિસ્તાન તરફ વળે છે. અને પાકિસ્તાન પોતે કોંગ્રેસ પાર્ટીની ભૂલનું પરિણામ છે. જો તેઓએ ભાગલાનો વિચાર સ્વીકાર્યો ન હોત, તો પાકિસ્તાન ક્યારેય અસ્તિત્વમાં ન આવ્યું હોત,” શાહે કહ્યું.

શાહની આ ટિપ્પણી કોંગ્રેસના નેતા ગૌરવ ગોગોઈએ સરકાર પાસેથી જાણવા માંગ્યા કે શા માટે તેણે પાકિસ્તાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહી અટકાવી અને પાક-અધિકૃત કાશ્મીર (પીઓકે) ફરીથી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહી.

“૧૯૪૮માં, આપણા સશસ્ત્ર દળો કાશ્મીરમાં નિર્ણાયક તબક્કામાં હતા. સરદાર પટેલ ના કહેતા રહ્યા, પરંતુ (જવાહરલાલ) નેહરુએ એકપક્ષીય યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી. જો આજે પાક-અધિકૃત કાશ્મીર અસ્તિત્વમાં છે, તો તે નેહરુ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આ એકપક્ષીય યુદ્ધવિરામને કારણે છે. જવાહરલાલ નેહરુ આ માટે જવાબદાર છે,” ગૃહમંત્રીએ કહ્યું.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે નેહરુએ ભારતને મળતો ભૌગોલિક અને વ્યૂહાત્મક લાભ છોડી દીધો હતો, અને ૧૯૬૦માં સિંધુ જળ સંધિ હેઠળ સિંધુ પાણીનો ૮૦ ટકા ભાગ પાકિસ્તાનને ઓફર કર્યો હતો.

શાહે કહ્યું કે બાંગ્લાદેશ મુક્તિ યુદ્ધમાં ભારતની જીત પછી, ૧૯૭૧માં કોંગ્રેસે પીઓકે પર ફરીથી કબજો મેળવવાની બીજી એક મહત્વપૂર્ણ તક ગુમાવી દીધી હતી.

“બાંગ્લાદેશનું નિર્માણ એવી બાબત છે જેના પર ભારત હંમેશા ગર્વ કરશે. પરંતુ તે વિજયની ઝગમગાટમાં શું થયું? આપણી પાસે ૯૩,૦૦૦ યુદ્ધ કેદીઓ હતા – જે પાકિસ્તાની સેનાના ૪૨ ટકા હતા – અને ૧૫,૦૦૦ ચોરસ કિલોમીટરનો પ્રદેશ આપણા કબજામાં હતો. છતાં શિમલામાં એક કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા હતા, અને તેઓ પાકિસ્તાન કબજા હેઠળના કાશ્મીર માટે પૂછવાનું પણ ભૂલી ગયા હતા. એટલું જ નહીં – કબજે કરેલી જમીન પણ પાછી આપવામાં આવી હતી,” તેમણે કહ્યું.

શાહે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં ભારતને કાયમી બેઠક ન મળવા માટે નેહરુને જવાબદાર ઠેરવ્યા.

“નેહરુના નિર્ણયને કારણે અમને યુએન સુરક્ષા પરિષદની બેઠક ગુમાવવી પડી,” શાહે પ્રથમ વડા પ્રધાન દ્વારા લખાયેલા પુસ્તકોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું.

શાહે કહ્યું કે કોંગ્રેસે ૨૦૦૨માં તત્કાલીન અટલ બિહારી વાજપેયી સરકાર દ્વારા આતંકવાદને કાબુમાં લેવા માટે ઘડવામાં આવેલા આતંકવાદ નિવારણ કાયદાનો વિરોધ કર્યો હતો.

“હું આજે પૂછવા માંગુ છું કે કોંગ્રેસ પોટાને અવરોધિત કરીને કોને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી? મનમોહન સિંહ અને સોનિયા ગાંધીની સરકાર સત્તામાં આવી તે ક્ષણે, પહેલી કેબિનેટ બેઠકમાં પોટા રદ કરવામાં આવ્યું. દેશને જાણવાનો હક છે – કોંગ્રેસ દ્વારા પોટા રદ કરવાથી કોને ફાયદો થયો,” ગૃહમંત્રીએ પૂછ્યું.

શાહે કહ્યું કે વિપક્ષ સરકારને પૂછી રહ્યું છે કે પહેલગામના હુમલાખોરોને ભાગી જવાની મંજૂરી કેમ આપવામાં આવી. “સારું, સુરક્ષા દળોએ મારા વતી જવાબ આપ્યો છે. સેનાએ તેમને ઠાર માર્યા હતા,” તેમણે કહ્યું.

ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે કોંગ્રેસ સત્તામાં હતી ત્યારે ઘણા આતંકવાદીઓ દેશમાંથી ભાગી ગયા હતા.

“દાઉદ ઇબ્રાહિમ કાસકર 1986 માં ભાગી ગયા હતા, જ્યારે રાજીવ ગાંધી સરકાર સત્તામાં હતી. સૈયદ સલાહુદ્દીન, ટાઇગર મેમણ, અનીસ ઇબ્રાહિમ કાસકર 1993 માં ભાગી ગયા હતા, જ્યારે કોંગ્રેસ સરકાર સત્તામાં હતી. રિયાઝ ભટકલ 2007 માં ભાગી ગયો હતો, જ્યારે કોંગ્રેસ સરકાર સત્તામાં હતી. ઇકબાલ ભટકલ 2010 માં ભાગી ગયો હતો, ત્યારે તે તેમની સરકાર હતી,” શાહે કહ્યું.

“હવે, રાહુલ ગાંધીને જવાબ આપવા દો કે આ લોકો દેશ છોડીને કેમ ભાગી ગયા,” તેમણે કહ્યું.

ગૃહમંત્રીએ 2008 ના બાટલા હાઉસ એન્કાઉન્ટરનો ઉલ્લેખ કર્યો, અને યાદ કર્યું કે કોંગ્રેસના નેતા સલમાન ખુર્શીદ કેવી રીતે મૃત આતંકવાદીઓ માટે આંસુ વહાવી રહ્યા હતા.

“મને લાગ્યું કે કંઈક ગંભીર બન્યું છે. તેમણે કહ્યું કે સોનિયા ગાંધી બાટલા હાઉસ આતંકવાદીઓ માટે રડ્યા. જો તેમને રડવું જ હતું, તો તેમણે શહીદ મોહન શર્મા માટે રડવું જોઈએ,” શાહે કહ્યું.

(જી.એન.એસ) તા. ૨૦

નવી દિલ્હી,

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે હિમાચલ પ્રદેશમાં કુદરતી આફતોની આવર્તન અને તીવ્રતાને ધ્યાનમાં રાખીને બહુ-ક્ષેત્રીય કેન્દ્રીય ટીમની રચના કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બેઠકમાં, એવું જોવા મળ્યું કે હિમાચલ પ્રદેશમાં વાદળ ફાટવા, અચાનક પૂર, ભૂસ્ખલન અને મુશળધાર વરસાદની આવર્તન અને તીવ્રતામાં વધારો થયો છે, જેના કારણે રાજ્યમાં વ્યાપક જાનહાનિ, માળખાગત સુવિધાઓ અને આજીવિકાને નુકસાન અને પર્યાવરણીય અધોગતિ થઈ છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA), સેન્ટ્રલ બિલ્ડીંગ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (CBRI) રૂરકી, ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટ્રોપિકલ મેટિઓરોલોજી (IITM) પુણે, ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ અને ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજી (IIT) ઇન્દોરના નિષ્ણાતોની બનેલી બહુ-ક્ષેત્રીય કેન્દ્રીય ટીમની રચના કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.

વધુમાં, હિમાચલ પ્રદેશના વિવિધ ભાગોમાં દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસા 2025 દરમિયાન પૂર, અચાનક પૂર અને ભૂસ્ખલનને ધ્યાનમાં રાખીને, કેન્દ્ર સરકારે પહેલાથી જ એક આંતર-મંત્રીમંડળ કેન્દ્રીય ટીમ (IMCT)ને તેમના મેમોરેન્ડમની રાહ જોયા વિના નુકસાનનું પ્રથમ હાથ મૂલ્યાંકન કરવા માટે મોકલી દીધી છે. આંતર-મંત્રીમંડળ કેન્દ્રીય ટીમ 18થી 21 જુલાઈ 2025 દરમિયાન રાજ્યના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોની મુલાકાત લેશે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીના નેતૃત્વમાં, કેન્દ્ર સરકાર કોઈપણ ભેદભાવ વિના આપત્તિઓ દરમિયાન રાજ્યોની સાથે મજબૂતીથી ઉભી છે. આ દિશામાં, કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહની આગેવાની હેઠળની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિએ 2023 માટે પૂર, ભૂસ્ખલન અને વાદળ ફાટવા જેવી આપત્તિઓથી પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં પુનર્વસન અને પુનર્નિર્માણ માટે હિમાચલ પ્રદેશને 2006.40 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચને પહેલાથી જ મંજૂરી આપી દીધી છે અને 7 જુલાઈ 2025ના રોજ 451.44 કરોડ રૂપિયાનો પ્રથમ હપ્તો પણ જારી કર્યો છે.

વધુમાં, રાજ્યના અસરગ્રસ્ત લોકોને મદદ કરવા માટે, કેન્દ્ર સરકારે તાત્કાલિક રાહત પગલાં માટે 18 જૂન 2025ના રોજ રાજ્ય આપત્તિ પ્રતિભાવ ભંડોળ (SDRF) માંથી હિમાચલ પ્રદેશને 198.80 કરોડ રૂપિયાના કેન્દ્રીય હિસ્સાનો પ્રથમ હપ્તો જારી કરી દીધો છે. કેન્દ્ર સરકારે હિમાચલ પ્રદેશ સહિત તમામ રાજ્યોમાં જરૂરી રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ (NDRF) ટીમો, આર્મી ટીમો અને વાયુસેનાની તૈનાતી સહિત તમામ પ્રકારની લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટ પણ પૂરો પાડ્યો છે. રાજ્યમાં બચાવ અને રાહત કામગીરી માટે કુલ 13 NDRF ટીમો તૈનાત છે.

(જી.એન.એસ) તા. 05

આણંદ,

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહ તથા મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે શિક્ષણ નગરી આણંદ ખાતે વિશ્વની પ્રથમ ત્રિભુવન સહકારિતા યુનિવર્સિટીનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વર્તમાન બજેટમાં તેની ઘોષણા કરાયા બાદના માત્ર ચાર જ માસમાં આ મહત્વાકાંક્ષી શૈક્ષણિક સંસ્થાન કાર્યાન્વિત થવા જઇ રહ્યું છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીશ્રીએ જણાવ્યું કે, આગામી દિવસોમાં સહકારી પ્રવૃત્તિનો વ્યાપ વધવાનો છે. સહકારી ધોરણે ટેક્સી સેવા અને વીમા સેવા શરૂ કરવાના આયોજન વચ્ચે આ ક્ષેત્રને જરૂરી કુશળ માનવ સંસાધન આ યુનિવર્સિટીમાંથી મળી રહેશે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારીતા મંત્રી શ્રી અમિતભાઈ શાહે ગુજરાતમાં ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટીના શિલાન્યાસ પ્રસંગે સહકારી ક્ષેત્રના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય અને તેના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું કે, વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઇ મોદીના નેતૃત્વમાં સહકાર મંત્રાલયની સ્થાપના એ ગરીબ અને ગ્રામીણ લોકોના આર્થિક સશક્તિકરણ માટે એક ઐતિહાસિક પગલું છે. આ મંત્રાલયે દેશભરના ૧૬ અગ્રણી સહકારી નેતાઓ સાથે બેઠકો યોજી હતી અને તેમના મંતવ્યો જાણવામાં આવ્યા હતા. સહકારી ક્ષેત્રના વિકાસમાં રહેલી ખામીઓ ઓળખી અને તેના વિકાસ માટે સાત નવા પગલાં અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે. સહકારી પ્રવૃત્તિને વ્યાપક બનાવવા માટે આ સાત પહેલ આ ક્ષેત્રને પારદર્શક, લોકતાંત્રિક અને સર્વસમાવેશી બનાવવા માટે છે.

તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટીની સ્થાપના એ સહકારી ક્ષેત્રની તમામ ખામીઓને દૂર કરવાની એક પહેલ છે. આ યુનિવર્સિટી ૧૨૫ એકરમાં રૂ. ૫૦૦ કરોડના ખર્ચે બની રહી છે અને તે નીતિ નિર્માણ, ડેટા વિશ્લેષણ, સંશોધન અને લાંબા ગાળા માટેની વિકાસ રણનીતિ ઘડવાનું કામ કરશે.

દેશમાં ૪૦ લાખ કર્મચારીઓ અને ૮૦ લાખ બોર્ડ સભ્યો સહકારી પ્રવૃત્તિ સાથે જોડાયેલા છે, જેમાં ૩૦ કરોડ લોકો, એટલે કે દેશનો દર ચોથો વ્યક્તિ, આ ચળવળનો ભાગ છે. જોકે, સહકારી કર્મચારીઓ અને સભ્યોની તાલીમ માટે સુવ્યવસ્થિત વ્યવસ્થાનો અભાવ હતો, જે આ યુનિવર્સિટી દૂર કરશે, તેવો વિશ્વાસ તેમણે વ્યક્ત કર્યો હતો.

આ યુનિવર્સિટી ફક્ત પ્રશિક્ષિત કર્મચારીઓ જ નહીં, પરંતુ ત્રિભુવનદાસ પટેલ જેવા સમર્પિત સહકારી નેતાઓ પણ તૈયાર કરશે તેમ કહેતા શ્રી શાહે ઉમેર્યું કે, સહકારી ક્ષેત્રમાં થતી ભરતીમાં યુનિવર્સિટીમાંથી શિક્ષણ લેનારાઓને નોકરીઓ મળશે. આવું થવાથી સહકારી સંસ્થામાં ભરતીમાં લાગતા ભાઈ-ભત્રીજાવાદના આક્ષેપો દૂર થશે અને પારદર્શિતા વધશે. આ યુનિવર્સિટી ટેકનિકલ કૌશલ્ય, હિસાબની કુશળતા, વૈજ્ઞાનિક અભિગમ અને સહકારી સંસ્કારોનું શિક્ષણ આપશે.

ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીશ્રીએ શ્રી ત્રિભુવનદાસ પટેલના યોગદાનને યાદ કરતાં જણાવ્યું કે તેમણે ૧૯૪૬માં ખેડા જિલ્લા દૂધ ઉત્પાદક સહકારી સંઘની સ્થાપના કરી હતી. જે આજે અમૂલ બ્રાન્ડ તરીકે વિશ્વની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત બ્રાન્ડ બની છે. ૩૬ લાખ મહિલાઓ થકી રૂ. ૮૦ હજાર કરોડનો વ્યવસાય અમૂલ થકી થાય છે. આ પહેલ પોલસન્સ ડેરી દ્વારા થતાં અન્યાય સામેની લડત હતી.

આ યુનિવર્સિટી સહકારી પ્રવૃત્તિને ગ્રામીણ અને શહેરી અર્થવ્યવસ્થાની મુખ્ય ધારા બનાવશે. તે નવીનતા, સંશોધન અને પ્રશિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપશે, અને બે લાખ નવી સહકારી મંડળો બનાવવા સહિતની યોજનાઓને જમીન પર ઉતારશે. તેમણે દેશભરના સહકારી નિષ્ણાતોને આ યુનિવર્સિટી સાથે જોડાઈને યોગદાન આપવા આહ્વાન કર્યું હતું અને વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઇના નેતૃત્વમાં આ સર્વસમાવેશ પગલાં માટે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું કે, આ યુનિવર્સિટીને ત્રિભુવનદાસ પટેલના નામ આપવાનું યથાર્થ છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાજકીય પક્ષાપક્ષીથી પર ઉપર જઇને સહકારી પ્રવૃત્તિમાં તેમના યોગદાનને ધ્યાને રાખીને આ નામાભિધાન કરવામાં આવ્યું હતું. શ્રી ત્રિભૂવનદાસ પટેલ જ્યારે અમૂલમાંથી નિવૃત્ત થયા ત્યારે ૬ લાખ મહિલાઓએ એક-એક રૂપિયો એકત્ર કરી રૂ. ૬ લાખની ભેટ આપી, તે ભેટને પણ તેમણે સેવાકીય પ્રવૃત્તિ માટે દાન કરી દીધી હતી. ડો. વર્ગીસ કુરિયનને તેમણે જ વિદેશમાં વધુ અભ્યાસ માટે મોકલ્યા હતા. ડો. કુરિયનનું પણ યોગદાન મહત્વનું છે.

શ્રી અમિત શાહ, શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ સહિતના મહાનુભાવો દ્વારા એનસીઇઆરટીના સહકારિતાના પાઠ્યપુસ્કતના બે મોડ્યુઅલનું વિમોચન કરવામાં આવ્યું હતું અને આ મોડ્યુઅલની જેમ ગુજરાતના શૈક્ષણિક અભ્યાસક્રમમાં સહકારી પ્રવૃત્તિનો સમાવેશ કરવા શ્રી શાહે પ્રેરક સૂચન કર્યું હતું.

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે આ પ્રસંગે જણાવ્યું કે, આજનો આંતરરાષ્ટ્રીય સહકારી દિવસના પાવન અવસરે ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટીના નિર્માણ માટેના ખાતમુહૂર્તનો ઐતિહાસિક પ્રસંગ આણંદની ધરતી પર ઉજવાયો છે. જે ભારતના સહકારી ઇતિહાસમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ રૂપ છે. આ યુનિવર્સિટી દેશની પ્રથમ સહકારી યુનિવર્સિટી તરીકે સહકાર ક્ષેત્રમાં નવા યુગની શરૂઆત કરશે. આ ઉત્કૃષ્ટ પહેલથી સહકારી ક્ષેત્રને શૈક્ષણિક, સંશોધન અને નીતિ નિર્માણના સ્તરે મજબૂત પાયાઓ મળશે, જે નવા યુગની સહકારિતા સંસ્કૃતિનું નિર્માણ કરશે.

આ યુનિવર્સિટીનો આરંભ એ સહકાર ક્ષેત્રના પ્રેરણાસ્ત્રોત ત્રિભુવનદાસ પટેલને શ્રદ્ધાંજલિ સમાન છે, તેમ જણાવતા મુખ્યમંત્રીશ્રીએ ઉમેર્યું હતું કે, ત્રિભુવનદાસ પટેલએ 1946 માં ખેડા જિલ્લાના દૂધ ઉત્પાદકો અને ખેડૂતોને સંગઠિત કરીને સહકારી ચળવળની નવી દિશા આપી હતી. તેમના દ્રષ્ટિકોણમાંથી ઉદભવેલી આ ચળવળ આજે વૈશ્વિક ઉપક્રમ તરીકે વિકસતી જોવા મળી રહી છે. આ ઐતિહાસિક ભૂમિપૂજન સાથે દેશના સહકારી ઈતિહાસને જીવંત રાખતી નવી પેઢી તૈયાર થવા જઈ રહી છે.

મુખ્યમંત્રીશ્રીએ કહ્યું કે, સમગ્ર વિશ્વ સમક્ષ ભારતના સહકાર મોડલને સશક્ત રીતે રજૂ કરવાનો દ્રષ્ટિકોણ વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી અને દેશના પ્રથમ સહકાર મંત્રી શ્રી અમિતભાઈ શાહે અપનાવ્યો છે. તેમનું નેતૃત્વ સહકાર ક્ષેત્રે કેવળ નીતિ ઘડતર પૂરતું નહીં પરંતુ, તેના અમલીકરણ માટે પણ મજબૂત પગલાંઓ લેતું રહ્યું છે. ‘સહકારથી સમૃદ્ધિ’ના મંત્ર સાથે, તેમણે સહકાર ક્ષેત્રને વિકાસની મુખ્યધારા બનાવી દીધું છે.

માત્ર ચાર મહિનાની રેકોર્ડ ગતિએ યુનિવર્સિટી ભવનના ખાતમુહૂર્ત સુધી પહોંચવું એ પ્રબળ રાજકીય ઇચ્છાશક્તિ અને કાર્યક્ષમતાનું ઉદાહરણ છે, તેમ કહેતા શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ઉમેર્યું કે, ગુજરાત સરકારે આ યુનિવર્સિટી માટે ૧૨૫ એકર જમીન ફાળવી છે અને એન.ડી.ડી.બી. જેવી સહકારી સંસ્થાઓના ટેકનિકલ સહયોગથી આ યોજના વધુ વ્યાપક બનશે. ભવિષ્યમાં અહીંથી તાલીમબદ્ધ, જાણકાર અને સમર્પિત યુવા નેતૃત્વ તૈયાર થશે તેવી નેમ પણ તેમણે વ્યક્ત કરી હતી.

આ યુનિવર્સિટી વૈશ્વિક સ્તરે સહકારી અભ્યાસ, સંશોધન અને નવીનતાઓ માટે કેન્દ્રસ્થાન બનશે. નવી પેઢીને ક્લાયમેટ ચેન્જ, ડિજિટલ ઈકોનોમી અને ગ્રામ વિકાસ જેવા ક્ષેત્રે સહકાર માળખાને અનુકૂળ બનાવવા માટેનું કૌશલ્ય પણ અહીં વિકસાવવામાં આવશે. ભારતને વિકાસશીલમાંથી વિકસિત દેશ બનાવવાના અભિયાનમાં આ યુનિવર્સિટી ચાલક બળ બનશે, તેવો દ્રઢ વિશ્વાસ મુખ્યમંત્રીશ્રીએ વ્યક્ત કર્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું કે, આ યુનિવર્સિટી માત્ર શૈક્ષણિક સંસ્થા નહીં, પણ સહકાર સંસ્કૃતિનું જીવંત પ્રતિબિંબ બનશે. “વિરાસત ભી, વિકાસ ભી” ના વડાપ્રધાનશ્રીના મંત્રને આ યુનિવર્સિટી સાકાર કરી દેશના સહકારી મૂલ્યોને વૈશ્વિક વ્યાપ આપશે.

સહકારી ક્ષેત્ર અન્ય દેશો માટે આર્થિક પ્રવૃત્તિ હશે પણ, સહકારી પ્રવૃત્તિ આપણી પરંપરાનું જીવન દર્શન છે. એકમેકના સહકારથી આગળ વધવાની આપણી પ્રકૃત્તિ છે. ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટીનું ખાતમુહૂર્ત એ માત્ર નવી શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ માટેના પાયાનું સ્થાપન જ નથી પરંતુ સમગ્ર દેશના સહકાર પ્રવૃત્તિ ક્ષેત્રને નવી દૃષ્ટિ સાથે નવા સંકલ્પ, નવી દિશા આપવાનું મહત્વનું માધ્યમ બનશે, તેમ  મુખ્યમંત્રી શ્રી પટેલએ જણાવ્યું હતું.

આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય સહકાર રાજ્યમંત્રી શ્રી કૃષ્ણ પાલ અને શ્રી મુરલીધર મોહોલ, ગુજરાત વિધાનસભાના અધ્યક્ષ શ્રી શંકર ચૌધરી, રાજયના આરોગ્ય મંત્રી શ્રી ઋષિકેશ પટેલ, સહકાર રાજ્ય મંત્રીશ્રી જગદીશ વિશ્વકર્મા, આણંદના સાંસદશ્રી મિતેશભાઈ પટેલ, નડિયાદના સાંસદ શ્રી દેવુસિંહ ચૌહાણ, વિધાનસભાના નાયબ મુખ્ય દંડક શ્રી રમણભાઈ સોલંકી, જિલ્લા પંચાયત પ્રમુખ શ્રી હસમુખભાઈ પટેલ, આણંદના ધારાસભ્ય સર્વશ્રી યોગેશભાઈ પટેલ, કમલેશભાઈ પટેલ, ચિરાગભાઈ પટેલ, વિપુલભાઈ પટેલ, નડિયાદના ધારાસભ્ય શ્રી પંકજભાઈ દેસાઈ, સહકાર મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. આશિષ કુમાર ભૂટાની, જિલ્લા કલેકટર શ્રી પ્રવીણ ચૌધરી, આણંદ મહાનગરપાલિકાના કમિશનર શ્રી મિલિંદ બાપના, જિલ્લા વિકાસ અધિકારી સુશ્રી દેવાહુતી, જિલ્લા પોલીસ અધિક્ષક શ્રી ગૌરવ જસાણી, ત્રિભુવન સહકારી યુનિવર્સિટીના કુલપતિ ડૉ. જે. એમ. વ્યાસ, એન.ડી.ડી.બી.ના ચેરમેન શ્રી મિનેશભાઈ શાહ સહિત એન.ડી.ડી.બી. અને ઈરમાના અધ્યાપક  તથા પદાધિકારીઓ અને અધિકારીઓ તથા ખેડૂતો અને પશુપાલકો મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહ્યાં હતાં.

પુણે,

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે મહારાષ્ટ્રના પુણેમાં શ્રીમંત બાજીરાવ પેશ્વા ‘પ્રથમ’ ની પ્રતિમાનું અનાવરણ કર્યું. આ પ્રસંગે મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી શ્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી એકનાથ શિંદે અને શ્રી અજિત પવાર અને કેન્દ્રીય સહકાર રાજ્યમંત્રી શ્રી મુરલીધર મોહોલ સહિત અનેક મહાનુભાવો હાજર રહ્યા હતા.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીએ વિકાસની સાથે સાથે વારસાનું સૂત્ર આપ્યું છે, જેના અંતર્ગત આપણા યુવાનો અને યોદ્ધાઓને આપણી હજારો વર્ષ જૂની સંસ્કૃતિમાં પ્રેરણાના સ્ત્રોત, હજારો લોકો અને ઇતિહાસ ઉપલબ્ધ કરાવવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે પુણેની ભૂમિ સ્વરાજની સંસ્કૃતિનું ઉદ્ગમ સ્થાન છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે 17મી સદીમાં સ્વરાજનો અવાજ અહીંથી ઉઠ્યો હતો અને જ્યારે અંગ્રેજો સામે સ્વરાજ માટે લડવાનો સમય આવ્યો ત્યારે લોકમાન્ય બાળ ગંગાધર તિલક મહારાજે સૌ પ્રથમ પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે વીર સાવરકરે મહારાષ્ટ્રની ભૂમિ પરથી એવું ઉદાહરણ રજૂ કર્યું કે વ્યક્તિ પોતાના જીવનમાં પોતાના દેશ માટે કેટલું બધું કરી શકે છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે દેશભરમાં ઘણી જગ્યાએ પેશ્વા બાજીરાવજીની પ્રતિમાઓ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, પરંતુ તેમના સ્મારક બનાવવા માટે સૌથી યોગ્ય સ્થળ રાષ્ટ્રીય સંરક્ષણ એકેડેમી (NDA) પુણે છે. તેમણે કહ્યું કે ભવિષ્યમાં ભારતની ત્રણેય સેનાઓના શિલ્પીઓ અહીંથી તાલીમ લઈને બહાર આવશે. શ્રી શાહે કહ્યું કે આપણા ભાવિ સૈનિકો બાજીરાવ પેશ્વાજીની અહીં સ્થાપિત પ્રતિમામાંથી પ્રેરણા લઈને તેમના જીવનચરિત્રનો અભ્યાસ કરે છે અને ઘણા યુગો સુધી કોઈ પણ ભારતની સરહદોને સ્પર્શવાની હિંમત કરી શકતું નથી.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે યુદ્ધ કલાના કેટલાક નિયમો ક્યારેય સમાપ્ત થતા નથી અને તે અમર છે. તેમણે કહ્યું કે યુદ્ધમાં, ફક્ત યુદ્ધ રચના, ગતિ, સમર્પણ, દેશભક્તિ અને બલિદાનની ભાવના જ સેનાઓને વિજયી બનાવે છે. આ બધા ગુણોનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ 500 વર્ષના ભારતીય ઇતિહાસમાં શ્રીમંત બાજીરાવ પેશ્વાજીમાં જ જોવા મળે છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે બાજીરાવ પેશ્વાજીએ 20 વર્ષમાં 41 યુદ્ધો લડ્યા અને તે બધામાં જીત મેળવી. તેમણે કહ્યું કે બાજીરાવ પેશ્વાજી જેવા બહાદુર યોદ્ધાની પ્રતિમા સ્થાપિત કરવા માટે સૌથી યોગ્ય સ્થળ NDA એકેડમી હોઈ શકે છે, જેમણે તેમના જીવનભર ક્યારેય હારને પોતાની નજીક આવવા દીધી નહીં.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે બાજીરાવ પેશ્વાજીએ તેમની કુશળતા, રણનીતિ અને બહાદુર સાથીઓની મદદથી ઘણા હારેલા યુદ્ધોને વિજયમાં ફેરવ્યા. તેમણે કહ્યું કે બાજીરાવ પેશ્વાજીએ બધે ગુલામીના ચિહ્નોનો નાશ કરવાનું અને ત્યાં સ્વતંત્રતાનો દીવો પ્રગટાવવાનું કામ કર્યું. શ્રી શાહે કહ્યું કે 20 વર્ષના સમગ્ર સમયગાળામાં કોઈએ બાજીરાવ પેશ્વાજીને ઘોડા પરથી ઉતરતા જોયા નથી. તેમણે કહ્યું કે પેશ્વાજીએ શનિવારવાડાના નિર્માણ, પાણી વ્યવસ્થાપન અને અનેક દુષણો સામે લડ્યા હતા. ગૃહમંત્રીએ કહ્યું કે કેટલાક લોકો બાજીરાવ પેશ્વાજીને ઈશ્વર દત્ત સેનાપતિ, અજિંક્ય યોદ્ધા અને શિવશિષ્યોત્તમ બાજીરાવ પેશ્વા પણ કહે છે. બાજીરાવ પેશ્વાજીએ બધા યુદ્ધો પોતાના માટે નહીં પણ દેશ અને સ્વરાજ માટે લડ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે બાજીરાવ પેશ્વાજીએ દરેક યુદ્ધ પોતાની માતૃભૂમિ, ધર્મ અને સ્વરાજ માટે લડ્યા અને એવો અમર ઇતિહાસ લખ્યો કે આવનારી ઘણી સદીઓ સુધી બીજું કોઈ લખી શકશે નહીં.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ કહ્યું કે છત્રપતિ શિવાજી મહારાજજીએ તેમના ટૂંકા જીવનમાં હિંદવી સ્વરાજ સ્થાપિત કરવાનું કામ જ નહીં પરંતુ યુવાનોના મનમાં સ્વરાજના મૂલ્યો પણ રોપ્યા. તેમણે કહ્યું કે શિવાજી મહારાજ પછી ઘણા યોદ્ધાઓએ તેમની પરંપરાને આગળ ધપાવી અને સ્વરાજની જ્યોતને બુઝાવવા ન દીધી. શ્રી શાહે કહ્યું કે જો પેશ્વાઓએ શિવાજી મહારાજ દ્વારા શરૂ કરાયેલ સ્વતંત્રતા સંગ્રામને 100 વર્ષ સુધી ચાલુ રાખ્યો ન હોત, તો આજે ભારતનું મૂળ સ્વરૂપ બચી શક્યું ન હોત.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે જ્યારે પણ જીવનમાં નિરાશા આવવા લાગે છે, ત્યારે બાલ શિવાજી મહારાજ અને શ્રીમંત બાજીરાવનો વિચાર મનમાં આવે છે અને નિરાશા દૂર થઈ જાય છે. તેમણે કહ્યું કે શિવાજી મહારાજની કલ્પનાના ભારતનું નિર્માણ કરવાની જવાબદારી 140 કરોડ લોકો પર છે. જ્યારે પણ સ્વરાજ જાળવવાની જરૂર પડશે, ત્યારે આપણા દળો અને નેતૃત્વ ચોક્કસપણે આ કાર્ય કરશે અને ઓપરેશન સિંદૂર તેનું ઉદાહરણ છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે સ્વરાજની સાથે, એક મહાન ભારતનું નિર્માણ પણ છત્રપતિનું સ્વપ્ન હતું કે એક એવું ભારત બનાવવામાં આવે જે સ્વતંત્રતાની શતાબ્દીના સમયે દરેક ક્ષેત્રમાં પ્રથમ હોય. તેમણે કહ્યું કે આપણા ઇતિહાસમાં શ્રીમંત બાજીરાવ પેશ્વા કરતાં વધુ સારી વ્યક્તિ કોઈ નથી જે આ જીવન લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે સખત મહેનત, સમર્પણ અને બલિદાનને પ્રેરણા આપે.

નવી દિલ્હી/આણંદ,

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહ 5 જુલાઈ 2025 ના રોજ ગુજરાતના આણંદ ખાતે દેશની પ્રથમ રાષ્ટ્રીય સ્તરની સહકારી યુનિવર્સિટી “ત્રિભુવન” સહકારી યુનિવર્સિટી (TSU) નો ‘ભૂમિપૂજન’ કરશે અને શિલાન્યાસ કરશે. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલ અને વિધાનસભા અધ્યક્ષ શ્રી શંકર ચૌધરી આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહેશે. કેન્દ્રીય સહકાર રાજ્યમંત્રી શ્રી કૃષ્ણ પાલ ગુર્જર અને શ્રી મુરલીધર મોહોલ, ગુજરાત સરકારના શિક્ષણ મંત્રી શ્રી ઋષિકેશ પટેલ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી જગદીશ વિશ્વકર્મા, સહકાર મંત્રાલયના સચિવ ડૉ. આશિષ કુમાર ભૂટાની, TSU ના કુલપતિ ડૉ. જે.એમ. વ્યાસ અને અન્ય ઘણા પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનો પણ આ કાર્યક્રમમાં હાજર રહેશે.

“ત્રિભુવન” સહકારી યુનિવર્સિટીની સ્થાપનાનો નિર્ણય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારી મંત્રી શ્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ સહકારી ક્ષેત્રમાં ક્ષમતા નિર્માણ અને ‘સહકાર દ્વારા સમૃદ્ધિ’ના વિઝનને સાકાર કરવા માટેની એક ઐતિહાસિક અને દૂરંદેશી પહેલ છે. આ યુનિવર્સિટી સહકાર, નવીનતા અને રોજગારની ત્રિવેણીને સાકાર કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે.

કેન્દ્રીય સહકારી મંત્રી શ્રી અમિત શાહ “એક પેડ મા કે નામ” અભિયાન હેઠળ વૃક્ષારોપણમાં પણ ભાગ લેશે, જે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના આહ્વાન પર એક જન આંદોલન બની ગયું છે. જે પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને સાંસ્કૃતિક મૂલ્યો પ્રત્યે જવાબદારીની ભાવના જગાડશે. આ ઉપરાંત, શ્રી શાહ રાષ્ટ્રીય શૈક્ષણિક સંશોધન અને તાલીમ કેન્દ્ર (NCERT) દ્વારા તૈયાર કરાયેલ શૈક્ષણિક મોડ્યુલનું પણ અનાવરણ કરશે. જેથી શાળાના વિદ્યાર્થીઓને સહકારના સિદ્ધાંતો અને ભારતમાં સહકારી ચળવળના પ્રભાવથી પરિચિત કરી શકાય.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં “ત્રિભુવન” સહકારી યુનિવર્સિટીની સ્થાપનાનો ઉદ્દેશ્ય સહકારી ક્ષેત્રની વધતી જતી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે વ્યાવસાયિક અને પ્રશિક્ષિત કાર્યબળ તૈયાર કરવાનો છે. આ યુનિવર્સિટી સહકારી વ્યવસ્થાપન, નાણાં, કાયદો અને ગ્રામીણ વિકાસ જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશેષ શિક્ષણ, તાલીમ અને સંશોધનની તકો પૂરી પાડશે. આ યુનિવર્સિટી પાયાના સ્તરે સહકારી સંસ્થાઓને સશક્ત બનાવશે અને નવીનતા, ક્ષમતા નિર્માણ અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓને પ્રોત્સાહન આપીને શાસનમાં સુધારો કરશે, તેમજ સમાવિષ્ટ અને ટકાઉ ગ્રામીણ આર્થિક વિકાસને વેગ આપશે.

રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ નીતિ 2020ના આધારે, યુનિવર્સિટીનું શૈક્ષણિક માળખું લવચીક અને બહુ-શાખાકીય કાર્યક્રમોની શ્રેણી પ્રદાન કરશે. જેમાં પીએચડી, મેનેજરિયલ સ્તરે ડિગ્રી, સુપરવાઇઝરી સ્તરે ડિપ્લોમા અને ઓપરેશનલ સ્તરે પ્રમાણપત્રનો સમાવેશ થાય છે. યુનિવર્સિટી તેના કેમ્પસ અને અન્ય રાજ્યોમાં વિષય-વિશિષ્ટ શાળાઓ સ્થાપિત કરશે અને સહકારી શિક્ષણ અને તાલીમની ગુણવત્તાને પ્રમાણિત કરવા માટે એક રાષ્ટ્રીય નેટવર્ક બનાવશે. યુનિવર્સિટી આગામી ચાર વર્ષમાં 200 થી વધુ હાલની સહકારી સંસ્થાઓને જોડવાનો પણ પ્રયાસ કરશે, જેથી રાષ્ટ્રીય નેટવર્ક બનાવવામાં આવે.

ભારતના અંદાજિત 40 લાખ સહકારી કર્મચારીઓ અને 80 લાખ બોર્ડ સભ્યોની કૌશલ્ય વિકાસ અને ક્ષમતા નિર્માણની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે, યુનિવર્સિટી આગામી પાંચ વર્ષમાં પ્રાથમિક કૃષિ ધિરાણ સોસાયટી (પીએસીએસ), ડેરી, મત્સ્યઉદ્યોગ વગેરે જેવી સહકારી સંસ્થાઓના લગભગ 20 લાખ કર્મચારીઓને તાલીમ આપશે.

લાયક શિક્ષકોની અછતને દૂર કરવા માટે, યુનિવર્સિટી સહકારી અભ્યાસ પર આધારિત પીએચડી કાર્યક્રમો દ્વારા મજબૂત શિક્ષક આધાર બનાવશે. હાલમાં, સહકારી શિક્ષણ થોડા રાજ્યો સુધી મર્યાદિત છે અને વિવિધ સંસ્થાઓમાં પથરાયેલું છે, જે ક્ષેત્રની વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે અપૂરતું છે.

ભારતમાં હાલમાં સહકારી સંસ્થાઓમાં, ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં, નવીનતા અને સસ્તી ટેકનોલોજી પર કેન્દ્રિત સંશોધન અને વિકાસને સમર્થન આપવા માટે કોઈ સંસ્થાકીય પદ્ધતિ નથી. આને ધ્યાનમાં રાખીને, યુનિવર્સિટીમાં એક સમર્પિત સંશોધન અને વિકાસ પરિષદની સ્થાપના કરવામાં આવશે. જે સહકારી ક્ષેત્રમાં સંશોધન અને વિકાસ કરશે અને સંલગ્ન સંસ્થાઓમાં પણ તેનો પ્રચાર કરશે. આ ઉપરાંત, તે ભારતમાં વિશ્વની શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ સ્થાપિત કરવા માટે રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરશે.