ઢાકા,

એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમમાં, વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) એ સોમવારે શેખ હસીનાની પુત્રી, દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા ક્ષેત્ર માટે પ્રાદેશિક નિયામક, સૈમા વાઝેદને બાંગ્લાદેશ સરકાર સામે ભ્રષ્ટાચારના આરોપો વચ્ચે રજા પર મોકલી દીધી છે.

મીડિયા સૂત્રોને આપેલા જવાબમાં, WHO એ જણાવ્યું હતું કે, “WHO ના પ્રાદેશિક નિયામક, SEARO, સૈમા વાઝેદ હાલમાં રજા પર છે.”

WHO એ એમ પણ કહ્યું કે ડૉ. કેથરીના બોહેમ આ સમયગાળા દરમિયાન ઓફિસર-ઇન-ચાર્જ તરીકે સેવા આપશે.

જ્યારે સાયમા વાઝેદને રજા પર કેમ મોકલવામાં આવ્યા તે અંગે વધુ પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે WHO એ કહ્યું, “અમારી પાસે હાલમાં કોઈ વધુ ટિપ્પણી નથી.”

અહેવાલો અનુસાર, બાંગ્લાદેશના ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી પંચ દ્વારા છેતરપિંડી, બનાવટી અને સત્તાના દુરુપયોગના કેસ દાખલ કર્યા બાદ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

ડૉ. કેથરીના બોહેમ 15 જુલાઈના રોજ નવી દિલ્હીમાં WHO SEARO કાર્યાલય પહોંચશે તેવી અપેક્ષા છે.

WHO દ્વારા લેવામાં આવેલી કાર્યવાહી પર પ્રતિક્રિયા આપતા, બાંગ્લાદેશના મુખ્ય સલાહકારના પ્રેસ સચિવ શફીકુલ આલમે શનિવારે એક ફેસબુક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે, “છેતરપિંડી, બનાવટી અને સત્તાના દુરુપયોગના ગંભીર આરોપોમાં ચાલી રહેલી તપાસ વચ્ચે સાયમા વાઝેદને અનિશ્ચિત રજા પર મૂકવાના વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના અહેવાલિત નિર્ણયનું અમે સ્વાગત કરીએ છીએ. અમે આને જવાબદારી તરફના એક મહત્વપૂર્ણ પ્રથમ પગલા તરીકે જોઈએ છીએ.” તેમણે ઉમેર્યું, “અમે દ્રઢપણે માનીએ છીએ કે કાયમી ઠરાવ જરૂરી છે, જે શ્રીમતી વાઝેદને તેમના પદ પરથી દૂર કરે, તમામ સંબંધિત વિશેષાધિકારો રદ કરે અને આ પ્રતિષ્ઠિત ભૂમિકા અને સમગ્ર UN સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતાને પુનઃસ્થાપિત કરે.” તેમણે એમ પણ કહ્યું, “બાંગ્લાદેશના લોકો અને વૈશ્વિક જનતા પારદર્શિતા, પ્રામાણિકતા અને ન્યાયના ઉદભવને જોઈને ખુશ છે.”

ઢાકા,

એક ઐતિહાસિક પગલામાં, બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકારે સત્તાવાર રીતે લાંબા સમયથી ચાલતા નિર્દેશને રદ કર્યો છે જેમાં જાહેર અધિકારીઓએ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીના અને અન્ય વરિષ્ઠ મહિલા અધિકારીઓને ‘સર’ તરીકે સંબોધવા ફરજિયાત હતું. ગુરુવારે ઢાકામાં સલાહકાર પરિષદની બેઠક બાદ આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

શેખ હસીનાના લગભગ 16 વર્ષના શાસન દરમિયાન રજૂ કરાયેલા આ નિર્દેશે વર્ષોથી વિવાદ ઉભો કર્યો હતો. ટીકાકારોએ કહ્યું કે તે એક અયોગ્ય અને જૂની પ્રથા હતી જેમાં લિંગ ઓળખ અને આદરના મૂળભૂત ધોરણોને અવગણવામાં આવ્યા હતા.

મુખ્ય સલાહકારના પ્રેસ સેક્રેટરી શફીકુલ આલમે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ અને ઔપચારિક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં રદ કરવાની પુષ્ટિ કરી. “સલાહકાર પરિષદે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન સહિત ટોચના મહિલા અધિકારીઓને ‘સર’ તરીકે બોલાવવાનું ફરજિયાત બનાવતા અગાઉના નિર્દેશને રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે – જે સામાજિક અને સંસ્થાકીય સંદર્ભ બંનેમાં અયોગ્ય શબ્દ છે,” તેમણે કહ્યું.

આ નિર્ણય વચગાળાની સરકારના વ્યાપક પ્રયાસોના ભાગ રૂપે આવ્યો છે જેમાં સત્તાવાર પ્રોટોકોલમાં સુધારો કરવા અને વહીવટી વર્તનને આધુનિક સામાજિક ધોરણો સાથે સુસંગત બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે. ઘણા અધિકારીઓ, સરકારી કર્મચારીઓ અને પત્રકારોએ લાંબા સમયથી નૈતિક ચિંતાઓ અને અજીબોગરીબ કાર્યસ્થળની પરિસ્થિતિઓને ટાંકીને મહિલાઓ માટે પુરૂષવાચી સન્માનનો ઉપયોગ કરવામાં અગવડતા વ્યક્ત કરી હતી.

આ ચિંતાઓને વધુ ઉકેલવા માટે, સરકારે એક સમર્પિત સમીક્ષા સમિતિની રચના કરી છે. ઉર્જા, પર્યાવરણ અને માળખાગત સુવિધાઓના સલાહકાર સૈયદા રિઝવાના હસનના નેતૃત્વમાં, સમિતિ હાલના પ્રોટોકોલની તપાસ કરશે અને જાહેર અધિકારીઓને સંબોધવા માટે અપડેટ કરેલી પ્રથાઓની ભલામણ કરશે. સમિતિને તેના તારણો રજૂ કરવા માટે એક મહિનાનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.

સલાહકારોની પરિષદે બિનજરૂરી રીતે જટિલ અથવા જૂના ગણાતા અન્ય ઘણા ઔપચારિકતાઓ અને પ્રક્રિયાગત નિયમોમાં સુધારો કરવાની જરૂરિયાત પર પણ ચર્ચા કરી. આ ફેરફારોનો હેતુ જાહેર સેવા પ્રોટોકોલને વધુ સમાવિષ્ટ, આદરણીય અને બાંગ્લાદેશના વિકસતા સામાજિક મૂલ્યોનું પ્રતિબિંબ પાડવાનો છે.

વચગાળાની સરકારના એક અધિકારીએ નોંધ્યું, “અમે ઇચ્છીએ છીએ કે જાહેર અધિકારીઓને એવી ભાષામાં સંબોધવામાં આવે જે યોગ્ય રીતે આદર વ્યક્ત કરે – ગરિમા સાથે સમાધાન કર્યા વિના અથવા જૂના ધોરણોને મજબૂત કર્યા વિના.

‘સર’ નિર્દેશ રદ કરવાનું માનવાધિકાર જૂથો અને વહીવટી વ્યાવસાયિકો દ્વારા વ્યાપકપણે સ્વાગત કરવામાં આવ્યું છે, જે બાંગ્લાદેશમાં લિંગ-સંવેદનશીલ શાસન તરફ એક પ્રતીકાત્મક પરંતુ મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. આગામી મહિનાઓમાં વધુ સુધારાની અપેક્ષા છે.

ઢાકા,

મુખ્ય સલાહકાર મુહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વ હેઠળની વચગાળાની સરકારે બુધવારે ભારતને ફરીથી વિનંતી કરી કે માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓના આરોપોનો સામનો કરી રહેલા પદભ્રષ્ટ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણ વિનંતીના સંચાલનમાં “અંતરાત્મા અને નૈતિક સ્પષ્ટતા” દ્વારા માર્ગદર્શન આપવામાં આવે.

ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં બાંગ્લાદેશે હસીનાના પ્રત્યાર્પણ માટે ભારતને વિનંતી કરી હતી

આ પહેલી વાર નથી કે બાંગ્લાદેશ ભારતને હસીનાના પ્રત્યાર્પણ માટે વિનંતી કરી રહ્યું છે, ઢાકાએ ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં પણ ભારતને મૌખિક નોંધ મોકલી હતી, જેમાં હસીનાના પ્રત્યાર્પણની વિનંતી કરવામાં આવી હતી. નવી દિલ્હીએ ઔપચારિક રાજદ્વારી નોંધ મળ્યાની પુષ્ટિ કરી હતી પરંતુ વધુ ટિપ્પણી કરી ન હતી.

યુનુસના પ્રેસ સેક્રેટરી, શફીકુલ આલમે સોશિયલ મીડિયા પર એક નિવેદનમાં કહ્યું, “અમે હવે ભારત પ્રજાસત્તાકને અંતરાત્મા અને નૈતિક સ્પષ્ટતા સાથે કાર્ય કરવા વિનંતી કરીએ છીએ.”

“ઘણા લાંબા સમયથી, ભારતે શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણ માટે બાંગ્લાદેશની કાયદેસર વિનંતીનું પાલન કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે,” તેમણે કહ્યું.

ભારતના વલણને “હવે ટકી શકતું નથી” ગણાવતા, આલમે કહ્યું કે પ્રાદેશિક મિત્રતા, વ્યૂહાત્મક વિચારણાઓ કે રાજકીય વારસો “નાગરિકોની ઇરાદાપૂર્વક હત્યા” ને યોગ્ય ઠેરવી શકે નહીં.

હસીના પર બીબીસીના અહેવાલ પર ઢાકાએ શું કહ્યું

બીબીસી બાંગ્લા સેવા દ્વારા લીક થયેલા ફોન કોલના આધારે એક અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યાના એક દિવસ પછી આ નિવેદન આવ્યું છે, જેમાં સૂચવવામાં આવ્યું છે કે હસીનાએ ગયા વર્ષના સામૂહિક બળવા દરમિયાન વિરોધ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને “ગોળી મારવા” માટે સુરક્ષા દળોને આદેશ આપ્યો હતો.

આલમે કહ્યું, “બીબીસી આઈ ઇન્વેસ્ટિગેશન યુનિટે હવે ‘રાજ્ય-મંજૂર’ હત્યામાં હસીનાની સીધી ભૂમિકાની પુષ્ટિ કરી છે,” અને જ્યારે બીબીસી જેવી વૈશ્વિક સંસ્થા “બાંગ્લાદેશમાં ગુનાઓનો પર્દાફાશ કરવા માટે તેના સંપૂર્ણ તપાસ સંસાધનો સમર્પિત કરે છે,” ત્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે નોંધ લેવી જોઈએ.

બાંગ્લાદેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલ-1 એ હસીના અને તેના બે ટોચના સહાયકો સામે આરોપો ઘડવામાં આવશે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે 10 જુલાઈ નક્કી કરી છે.

હસીનાને છ મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી

ગયા અઠવાડિયે બુધવારે, આઇસીટી દ્વારા કોર્ટના તિરસ્કારના કેસમાં હસીનાને ગેરહાજરીમાં છ મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.

ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં પદ છોડ્યા પછી 77 વર્ષીય આવામી લીગ નેતાને કોઈપણ કેસમાં સજા ફટકારવામાં આવી હોય તેવું આ પહેલી વાર છે.

યુએન રાઇટ્સ ઓફિસના રિપોર્ટ મુજબ, ગયા વર્ષે 15 જુલાઈથી 15 ઓગસ્ટ દરમિયાન હસીનાની સરકારે વિરોધીઓ પર સુરક્ષા કાર્યવાહીનો આદેશ આપ્યો હોવાથી 1,400 જેટલા લોકો માર્યા ગયા હતા.

ગયા વર્ષે બળવાને કાબુમાં લેવા માટે ક્રૂર કાર્યવાહી માટે વચગાળાની સરકારે તેમની સામે કેસ શરૂ કર્યો હતો, જેના કારણે 5 ઓગસ્ટના રોજ લગભગ 16 વર્ષના અવામી લીગ શાસનનો અંત આવ્યો અને હસીનાને દેશ છોડીને ભારત જવાની ફરજ પડી હતી, તેથી અવામી લીગના મોટાભાગના નેતાઓ, મંત્રીઓ અને ભૂતકાળના શાસનના અનેક અધિકારીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અથવા તેઓ દેશ-વિદેશમાં ફરાર હતા.

ઢાકા,

બાંગ્લાદેશના પદભ્રષ્ટ વડા પ્રધાન શેખ હસીના પર ગુરુવારે દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા ગયા વર્ષે થયેલા સામૂહિક બળવાના સંદર્ભમાં માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાના કેસમાં ઔપચારિક રીતે આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેમાં સેંકડો વિદ્યાર્થીઓ માર્યા ગયા હતા.

ન્યાયાધીશ ગોલામ મોર્તુઝા મોઝુમદારની આગેવાની હેઠળની ત્રણ સભ્યોની પેનલે હસીના, ભૂતપૂર્વ ગૃહમંત્રી અસદુઝમાન ખાન અને ભૂતપૂર્વ પોલીસ વડા ચૌધરી અબ્દુલ્લા અલ-મામુન પર પાંચ આરોપો મૂક્યા હતા. હસીના અને ખાન પર તેમની ગેરહાજરીમાં કેસ ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે.

ટ્રિબ્યુનલે 5 જૂનના રોજ ટ્રાયલ શરૂ કરી હતી અને હસીનાને તેની સમક્ષ હાજર થવા કહ્યું હતું. અધિકારીઓએ ભારતમાં નિર્વાસિત હસીના અને ખાનને ટ્રિબ્યુનલ સમક્ષ હાજર થવા માટે અખબારમાં જાહેરાતો પ્રકાશિત કરી હતી. ગયા વર્ષે તેમની અવામી લીગ સરકાર ઉથલાવી દેવામાં આવ્યા બાદ હસીના 5 ઓગસ્ટના રોજ ભારત ભાગી ગઈ હતી.

શેખ હસીનાને 6 મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી

ગયા અઠવાડિયે, આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલ (ICT) દ્વારા કોર્ટના તિરસ્કારના કેસમાં હસીનાને ગેરહાજરીમાં છ મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં પદ છોડ્યા પછી 77 વર્ષીય આવામી લીગ નેતાને કોઈપણ કેસમાં સજા ફટકારવામાં આવી હોય તેવું આ પહેલી વાર બન્યું છે.

યુએનના અધિકાર કાર્યાલયના અહેવાલ મુજબ, ગયા વર્ષે 15 જુલાઈથી 15 ઓગસ્ટ દરમિયાન હસીનાની સરકારે વિરોધીઓ પર સુરક્ષા કાર્યવાહીનો આદેશ આપ્યો હતો, જેના કારણે 1,400 લોકો માર્યા ગયા હતા.

ગયા વર્ષે બળવાને કાબુમાં લેવા માટે ક્રૂર કાર્યવાહી માટે વચગાળાની સરકારે ટ્રાયલ શરૂ કરી હતી, જેના કારણે આવામી લીગના મોટાભાગના નેતાઓ અને મંત્રીઓ અને ભૂતકાળના શાસનના ઘણા અધિકારીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અથવા તેઓ દેશ-વિદેશમાં ફરાર હતા, જેના કારણે 5 ઓગસ્ટે લગભગ 16 વર્ષના આવામી લીગ શાસનનો અંત આવ્યો અને હસીનાને દેશ છોડીને ભારત જવાની ફરજ પડી, મીડિયા સૂત્રો અહેવાલ આપે છે.

ઢાકા,

એક લીક થયેલા ઓડિયો રેકોર્ડિંગમાં ખુલાસો થયો છે કે બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાએ ગયા વર્ષે વિદ્યાર્થી વિરોધીઓ પર ગોળીબાર કરવાનો વ્યક્તિગત આદેશ આપ્યો હતો, જેના પરિણામે ઓછામાં ઓછા 1,400 લોકો માર્યા ગયા હતા, એમ બીબીસીની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે. સરકારી નોકરીઓમાં વિવાદાસ્પદ ક્વોટા સિસ્ટમ સામે વિદ્યાર્થીઓના નેતૃત્વ હેઠળના મોટા પ્રદર્શનોમાંથી આ અશાંતિ ઉભી થઈ હતી, જેના વિશે ઘણા લોકોએ દાવો કર્યો હતો કે તે મેરીટ ઉમેદવારો સાથે ભેદભાવ કરતી હતી.

મીડિયા સૂત્રો દ્વારા તે ઓડિયોની સત્યતા ચકાસી છે જેમાં હસીના એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીને ઘાતક બળ તૈનાત કરવાની સૂચના આપતા સાંભળવામાં આવી રહ્યા છે. “જે પણ શસ્ત્રોની જરૂર હોય તેનો ઉપયોગ કરો. જ્યાં પણ તમને મળે ત્યાં ગોળીબાર કરો,” તેમણે 18 જુલાઈ, 2024 ની સાંજે તેમના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન, ગણભવનથી ફોન પર કહ્યું હતું.

ઘણા કલાકોમાં જ ઢાકામાં અર્ધલશ્કરી એકમો તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા અને લશ્કરી-ગ્રેડ રાઇફલ્સનો ઉપયોગ કરીને ભીડ પર ગોળીબાર શરૂ કર્યો હતો. બીબીસી દ્વારા ઍક્સેસ કરાયેલા પોલીસ દસ્તાવેજો પાંચ યુનિવર્સિટી ઝોન અને નજીકના જિલ્લાઓમાં લડાઇ શસ્ત્રોના ઉપયોગની પુષ્ટિ કરે છે.

વિરોધ શા માટે થયો?

હસીનાની સરકારે જાહેર ક્ષેત્રની નોકરીઓમાં વિવાદાસ્પદ ક્વોટા સિસ્ટમનો વિસ્તાર કરતો કાયદો પસાર કર્યા પછી વિરોધ ફાટી નીકળ્યો. વિદ્યાર્થીઓએ અવામી લીગ પર રાજકીય વફાદારો અને પસંદગીના સામાજિક જૂથોની તરફેણમાં મેરિટ-આધારિત ઉમેદવારો સામે ભેદભાવને સંસ્થાકીય બનાવવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

જોકે 2018 માં સમાન વિરોધ પ્રદર્શનો થયા હતા, 2024 માં આ પ્રમાણ અભૂતપૂર્વ હતું, જેના કારણે દેશભરમાં વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષણવિદો અને નાગરિક અધિકાર કાર્યકરોમાં વધારો થયો. સરકારના હિંસક પ્રતિભાવે અશાંતિને વધુ તીવ્ર બનાવી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર કાર્યાલયના જણાવ્યા અનુસાર, જુલાઈ અને ઓગસ્ટ 2024 દરમિયાન કાર્યવાહી દરમિયાન 1,400 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા અને હજારોની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય અધિકાર જૂથોએ હિંસાની સ્વતંત્ર તપાસની માંગ કરી છે.

હસીના ભારત ભાગી ગઈ, હવે ઘરે ટ્રાયલનો સામનો કરી રહી છે

સુરક્ષા દળોમાં વધતા વિરોધ અને બળવાનો સામનો કરીને, હસીના 5 ઓગસ્ટ, 2024 ના રોજ ભારત ભાગી ગઈ, શાસક પક્ષના સાંસદોના એક જૂથે ટેકો પાછો ખેંચી લીધો તેના કલાકો પહેલા.

ત્યારથી, તે નવી દિલ્હીમાં રહી છે જેને ઢાકાના અધિકારીઓ હવે “એક સંકલિત રાજકીય ભાગી” કહે છે.

હસીનાએ જાન્યુઆરીમાં દિલ્હીથી એક સંક્ષિપ્ત નિવેદનમાં કોઈપણ હત્યાનો આદેશ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને “વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કાયદેસર કાર્યવાહી” તરીકે કાર્યવાહીનો બચાવ કર્યો હતો. પરંતુ ફરિયાદીઓ કહે છે કે લીક થયેલી ટેપ આ મહિને શરૂ થનારા બાંગ્લાદેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલમાં તેમના ટ્રાયલમાં પ્રાથમિક પુરાવા તરીકે કામ કરશે.

ફરિયાદીઓ કહે છે કે ટેપ મુખ્ય પુરાવા છે

યુકે સ્થિત માનવાધિકાર વકીલ ટોબી કેડમેન, જે બાંગ્લાદેશના વિશેષ ટ્રિબ્યુનલને સલાહ આપી રહ્યા છે, તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે ઓડિયો “નિંદાત્મક, સ્પષ્ટ અને અન્ય પુરાવાઓ દ્વારા સમર્થિત” છે.

“રેકોર્ડિંગ્સ યોગ્ય રીતે પ્રમાણિત છે અને આંતરિક મેમો અને ફિલ્ડ-લેવલ ડિપ્લોયમેન્ટ ઓર્ડર્સ સાથે સુસંગત છે,” કેડમેને કહ્યું, અને ઉમેર્યું કે તેઓ હસીનાને “કમાન્ડ-લેવલના નિર્ણયો” માં સીધી રીતે ફસાવે છે.

રાજ્ય દ્વારા કરવામાં આવેલા સામૂહિક હત્યાકાંડ માટે કેસ બનાવવા માટે ફરિયાદ પક્ષ ડિજિટલ ટ્રાન્સક્રિપ્ટ્સ, ચેઇન-ઓફ-કમાન્ડ નોટ્સ અને રીઅલ-ટાઇમ ડિપ્લોયમેન્ટ લોગ્સ પણ રજૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે.

જોકે, આવામી લીગના પ્રવક્તાએ લીક થયેલા ઓડિયોને ‘પસંદગીયુક્ત રીતે સંપાદિત’ ગણાવીને ફગાવી દીધો અને ગેરકાયદેસર હિંસાના કોઈપણ હેતુને નકારી કાઢ્યો. પરંતુ પાર્ટીએ ટેપનું સંપૂર્ણ સંસ્કરણ બહાર પાડ્યું નથી અથવા કોર્ટમાં તેની પ્રામાણિકતાને પડકાર્યો નથી.

ભારતમાં હસીનાની સતત હાજરીની પ્રાદેશિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર જૂથો તરફથી શાંત ટીકા થવા લાગી છે. જુલાઈના અંતમાં ટ્રિબ્યુનલ કાર્યવાહી શરૂ થવાની અપેક્ષા હોવાથી, નવી દિલ્હી પર તેનું સ્થાન સ્પષ્ટ કરવા માટે દબાણ વધી રહ્યું છે.

અમદાબાદ/વડોદરા,

એક મોટી કાર્યવાહીમાં, 250 ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી નાગરિકોને ગુજરાતથી ઢાકા મોકલવામાં આવ્યા. કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે વડોદરા એરફોર્સ સ્ટેશનથી ભારતીય વાયુસેનાના ખાસ વિમાનનો ઉપયોગ કરીને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યો.

આ કામગીરી સુરક્ષિત રીતે પૂર્ણ થાય તે માટે, કડક સુરક્ષા પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. કોઈપણ અનિચ્છનીય ઘટનાને રોકવા માટે ટ્રાન્સફર દરમિયાન તમામ બાંગ્લાદેશી નાગરિકોના હાથ કફ કરવામાં આવ્યા હતા. રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાંથી બસોમાં પોલીસ એસ્કોર્ટ હેઠળ તેમને એરપોર્ટ લાવવામાં આવ્યા હતા.

ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ પર ચાલી રહેલા કાર્યવાહીનો એક ભાગ

આ કાર્યવાહી ગુજરાતમાં રહેતા ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી ઇમિગ્રન્ટ્સ સામે મોટી કાર્યવાહીનો એક ભાગ છે. છેલ્લા બે મહિનામાં, રાજ્યમાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા 1,200 થી વધુ બાંગ્લાદેશી નાગરિકોને ઓળખી કાઢવામાં આવ્યા છે અને તેમને દેશનિકાલ કરવામાં આવ્યા છે. રાજ્ય સરકાર, કેન્દ્રીય સુરક્ષા એજન્સીઓ સાથે સંકલનમાં, તમામ અનધિકૃત વિદેશી નાગરિકોને દૂર કરવાના પ્રયાસોને તીવ્ર બનાવી રહી છે.

મોટાભાગના ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશીઓ અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટમાં રહે છે

આ કામગીરી અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટ સહિતના મુખ્ય શહેરી કેન્દ્રોમાં સૌથી વધુ સક્રિય રહી છે. આ શહેરોમાં બિનદસ્તાવેજીકૃત સ્થળાંતર કરનારાઓની સંખ્યામાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે પોલીસ અને ગુપ્તચર એજન્સીઓએ દેખરેખ અને ચકાસણી વધારવાની ફરજ પડી છે.

આ ઝુંબેશના ભાગ રૂપે, અધિકારીઓ નકલી ઓળખપત્રોનો ઉપયોગ કરીને ભારતમાં રહેતા વ્યક્તિઓને ઓળખવા માટે સંપૂર્ણ દસ્તાવેજોની તપાસ કરી રહ્યા છે. અટકાયત કરાયેલા ઘણા વ્યક્તિઓ પાસેથી નકલી આધાર કાર્ડ, પાન કાર્ડ અને અન્ય ઓળખ દસ્તાવેજો મળી આવ્યા હતા.

અનેક દરોડા પછી દેશનિકાલ

સ્થાનિક ગુપ્તચર અને દેખરેખ અહેવાલોના આધારે, પોલીસ ટીમોએ શંકાસ્પદ પડોશમાં અનેક દરોડા પાડ્યા છે. આ પ્રયાસોથી તાજેતરના અઠવાડિયામાં સેંકડો ગેરકાયદેસર રહેવાસીઓની અટકાયત કરવામાં આવી છે.

ગુજરાત પોલીસે, કેન્દ્રીય એજન્સીઓ સાથે, સંકેત આપ્યો છે કે આગામી અઠવાડિયામાં સમાન કામગીરી ચાલુ રહેશે. અધિકારીઓએ નાગરિકોને શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓની જાણ કરવા અને ચકાસણી અભિયાનમાં સહયોગ કરીને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરવા વિનંતી કરી છે.

૪ જુલાઈ – મ્યાનમારના શાસક જુન્ટાએ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે તેણે પહેલાથી જ ૯૩ સગીરોને લશ્કરી સેવામાંથી મુક્ત કરી દીધા છે, ગયા મહિને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના એક અહેવાલનો જવાબ આપતા, જેમાં તેના અને તેના સાથીઓ પર ૪૦૦ થી વધુ બાળકોની ભરતી કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ઘણા લડાઇ ભૂમિકામાં હતા.

પોતાના મુખપત્ર અખબારમાં પ્રકાશિત એક દુર્લભ કબૂલાતમાં, જુન્ટાએ જણાવ્યું હતું કે તેણે ગયા વર્ષે એક ચકાસણી પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી જેના પરિણામે 93 ચકાસાયેલા સગીરોને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જેમને નાણાકીય સહાય પણ પૂરી પાડવામાં આવી હતી.

“આજની તારીખે, ફક્ત 18 શંકાસ્પદ સગીર કેસ ચકાસણી માટે બાકી છે,” સરકાર દ્વારા સંચાલિત સમિતિએ ગ્લોબલ ન્યૂ લાઈટ ઓફ મ્યાનમાર અખબારમાં પ્રકાશિત એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું.

યુએન સેક્રેટરી-જનરલના બાળકો અને સશસ્ત્ર સંઘર્ષ પરના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે મ્યાનમારની સેના અને તેની સાથે જોડાયેલા સશસ્ત્ર જૂથોએ ગયા વર્ષે 467 છોકરાઓ અને 15 છોકરીઓની ભરતી કરી હતી, જેમાં 370 થી વધુ બાળકોનો ઉપયોગ લડાઇ ભૂમિકામાં કરવામાં આવ્યો હતો.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે જુન્ટા વિરોધી જૂથોએ પણ બાળકોને ભરતી કર્યા હતા, જોકે તેમની સંખ્યા લશ્કર કરતા ઘણી ઓછી હતી.

2021 માં નોબેલ પુરસ્કાર વિજેતા આંગ સાન સુ કીના નેતૃત્વ હેઠળની ચૂંટાયેલી સરકારને ઉથલાવી નાખવામાં આવેલા બળવાથી મ્યાનમાર અશાંતિમાં છે, જેના કારણે વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો થયા જે શક્તિશાળી સૈન્ય સામે રાષ્ટ્રવ્યાપી સશસ્ત્ર બળવામાં પરિણમ્યા.

બળવાને પગલે રચાયેલી સ્થાપિત વંશીય સેનાઓ અને નવા સશસ્ત્ર જૂથોએ મ્યાનમારના મોટા ભાગના સરહદી પ્રદેશો પર નિયંત્રણ મેળવ્યું છે, જે જુન્ટાને મોટાભાગે દેશના મધ્ય મેદાનોમાં ઘેરી લે છે.

2024 માં સંઘર્ષ કરી રહેલા જુન્ટાએ ફરજિયાત લશ્કરી સેવા કાયદો લાગુ કર્યો, મહિનાઓની અવિરત લડાઈ પછી યુવાનોને તેના ખાલી થયેલા રેન્કને ફરીથી ભરવા માટે ફરજ પાડી, જેના કારણે તેને પ્રદેશનો મોટો ભાગ સોંપવાની ફરજ પડી.

યુદ્ધગ્રસ્ત દેશમાં લગભગ 3.5 મિલિયન લોકો આંતરિક રીતે વિસ્થાપિત થયા હતા, જેમાં 2024 માં બાળકો વસ્તીના 33% થી વધુ હતા, યુનિસેફના જણાવ્યા અનુસાર.

ઢાકા,

બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને બુધવારે આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલ (ICT) દ્વારા કોર્ટના તિરસ્કારના કેસમાં છ મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ધ ઢાકા ટ્રિબ્યુનના અહેવાલો અનુસાર, અધ્યક્ષ ન્યાયાધીશ મોહમ્મદ ગુલામ મોર્તુઝા મોઝુમદારની આગેવાની હેઠળની ત્રણ સભ્યોની બેન્ચ દ્વારા આ ચુકાદો આપવામાં આવ્યો હતો. લગભગ એક વર્ષ પહેલાં બાંગ્લાદેશ ભાગી ગયા બાદ પદ પરથી હાંકી કાઢવામાં આવેલી અને દેશનિકાલમાં રહેતી હસીનાને આ પહેલી વાર દોષિત ઠેરવવામાં આવી છે.

હસીનાની સાથે, ગાયબંધાના ગોવિંદગંજના શકીલ અકંદ બુલબુલને પણ આ જ કેસમાં બે મહિનાની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જે તાજેતરની અશાંતિ સાથે જોડાયેલા આરોપોને ઉકેલવા માટે ટ્રિબ્યુનલના ચાલુ પ્રયાસોને પ્રકાશિત કરે છે.

માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ અને બળવાખોરી વિરુદ્ધ કાર્યવાહીના આરોપો

જૂનની શરૂઆતમાં, ICT એ જુલાઈ અને ઓગસ્ટ 2024 દરમિયાન રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો પર ક્રૂર કાર્યવાહીનું આયોજન કરવામાં તેમની કથિત ભૂમિકા સંબંધિત માનવતા વિરુદ્ધ ગુનાઓનો ઔપચારિક રીતે શેખ હસીના પર આરોપ મૂક્યો હતો. મુખ્ય ફરિયાદી મોહમ્મદ તાજુલ ઇસ્લામ અને તેમની ટીમે હસીના પર તેમની સરકાર વિરુદ્ધ સામૂહિક વિરોધ પ્રદર્શનો પર પ્રણાલીગત હુમલા પાછળ મુખ્ય ઉશ્કેરણી કરનાર હોવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

વ્યાપક હિંસામાં ફેરવાયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોમાં કર્ફ્યુ લાદવામાં આવ્યો અને સરકારનો તીવ્ર પ્રતિભાવ મળ્યો. યુએન રાઇટ્સ ઓફિસના અહેવાલ મુજબ, 15 જુલાઈથી 15 ઓગસ્ટ, 2024 દરમિયાન, શાસનના પતન પછી પણ બદલો લેવાની હિંસા દરમિયાન આશરે 1,400 લોકો માર્યા ગયા.

ભારતમાં સત્તા પરથી નાટકીય પતન અને દેશનિકાલ

5 ઓગસ્ટ, 2024 ના રોજ, શેખ હસીનાએ વધતા વિરોધ અને રાજકીય અસ્થિરતા વચ્ચે વડા પ્રધાન પદેથી રાજીનામું આપ્યું. તેમણે ઢાકામાં પોતાનું સત્તાવાર નિવાસસ્થાન ખાલી કર્યું અને દેશ છોડીને ભાગી ગયા, પહેલા ભારતના અગરતલામાં બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ હેલિપેડ પર ઉતર્યા, ત્યારબાદ હેલિકોપ્ટર ફ્લાઇટ થોડા સમય માટે ભારતીય હવાઈ ક્ષેત્રમાં ફરતી રહી. ત્યારબાદ, તેમને નવી દિલ્હી લઈ જવામાં આવ્યા, જ્યાં તેઓ હાલમાં એક સુરક્ષિત સલામત ઘરમાં રહે છે.

નાટકીય રીતે બહાર નીકળવું એ અઠવાડિયાની અશાંતિ પછી થયું, જેમાં વિરોધીઓએ કર્ફ્યુના આદેશોનો વિરોધ કર્યો અને પરિવર્તનની માંગ કરી. હસીનાના પ્રસ્થાનથી સત્તા પર અવામી લીગની લાંબા સમયથી ચાલતી પકડનો અંત આવ્યો અને બાંગ્લાદેશ માટે તોફાની રાજકીય સમય શરૂ થયો.

હસીનાએ બધા આરોપોને નકાર્યા

ગંભીર આરોપો હોવા છતાં, હસીનાએ બધા આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે. તેમના બચાવ પક્ષના વકીલ, અમીર હુસૈન દ્વારા બોલતા, તેમણે આ આરોપોમાંથી તેમને મુક્ત કરવા માટે દલીલો રજૂ કરવાનો તેમનો ઇરાદો વ્યક્ત કર્યો. જો કે, ICT દ્વારા આપવામાં આવેલી સજા સાથે, તેમની કાનૂની લડાઈઓ જ્યારે તેઓ દેશનિકાલમાં રહેશે ત્યારે ચાલુ રહેશે.

આ ઘટનાક્રમ બાંગ્લાદેશમાં ચાલી રહેલા તણાવને રેખાંકિત કરે છે કારણ કે દેશ રાજકીય ઉથલપાથલ પછીના પરિણામોનો સામનો કરી રહ્યો છે અને 2024 ની હિંસક ઘટનાઓ માટે જવાબદારી માંગી રહ્યો છે.