નવી દિલ્હી,

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે છ રાજ્યો – મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર, ઓડિશા અને ઝારખંડના ૧૩ જિલ્લાઓને આવરી લેતા ચાર મલ્ટીટ્રેકિંગ રેલ્વે પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપી છે, એમ રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે ગુરુવારે જાહેરાત કરી. મંત્રીમંડળની બેઠક બાદ મીડિયાને સંબોધતા તેમણે કહ્યું કે આ પ્રોજેક્ટ્સ ભારતીય રેલ્વેના હાલના નેટવર્કમાં ૫૭૪ કિલોમીટરનો વધારો કરશે.

પીએમ-ગતિ શક્તિ રાષ્ટ્રીય માસ્ટર પ્લાન હેઠળ આયોજિત આ પ્રોજેક્ટ્સમાં ઇટારસી-નાગપુર ચોથી લાઇન, છત્રપતિ સંભાજીનગર-પરભણી ડબલિંગ, અલુઆબારી રોડ-ન્યૂ જલપાઇગુડી ત્રીજી અને ચોથી લાઇન અને ડાંગોપોસી-જરોલી ત્રીજી અને ચોથી લાઇનનો સમાવેશ થાય છે.

રેલવે મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટ્સ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘નવા ભારત’ અને દેશને ‘આત્મનિર્ભર’ (આત્મનિર્ભર) બનાવવાના વિઝન સાથે સુસંગત છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટ્સ ૨,૩૦૦ થી વધુ ગામડાઓ સાથે જોડાણ વધારશે.

“વધેલી લાઇન ક્ષમતા ગતિશીલતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે, જેના પરિણામે ભારતીય રેલ્વે માટે કાર્યકારી કાર્યક્ષમતા અને સેવા વિશ્વસનીયતામાં સુધારો થશે,” રેલ્વેએ જણાવ્યું હતું. “આ મલ્ટી-ટ્રેકિંગ દરખાસ્તો કામગીરીને સુવ્યવસ્થિત કરવા અને ભીડ ઘટાડવા માટે તૈયાર છે.”

મંત્રીમંડળે પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સંપદા યોજના માટેનો ખર્ચ વધારી દીધો છે

કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે 2017 માં શરૂ કરાયેલ પ્રધાનમંત્રી કિસાન સંપદા યોજના (PMKSY) માટેનો ખર્ચ રૂ. 1,920 કરોડ વધારીને રૂ. 6,520 કરોડ કરવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે, વૈષ્ણવે જાહેરાત કરી હતી, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે વધેલા ભંડોળનો ઉપયોગ 50 મલ્ટી-પ્રોડક્ટ ફૂડ ઇરેડિયેશન યુનિટ્સ અને 100 ફૂડ ટેસ્ટિંગ લેબ્સ માટે કરવામાં આવશે.

“મંજૂરીમાં ઘટક યોજના-ઇન્ટિગ્રેટેડ કોલ્ડ ચેઇન એન્ડ વેલ્યુ એડિશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (ICCVAI) અને 100 ફૂડ ટેસ્ટિંગ લેબ્સ (FTLs) હેઠળ 50 મલ્ટી પ્રોડક્ટ ફૂડ ઇરેડિયેશન યુનિટ્સની સ્થાપનાને ટેકો આપવા માટે રૂ. 1,000 કરોડનો સમાવેશ થાય છે,” તેમણે કહ્યું.

NCDC માટે 2,000 કરોડ રૂપિયાની ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડને કેબિનેટે મંજૂરી આપી

વૈષ્ણવે ગુરુવારે એ પણ જાહેરાત કરી કે કેન્દ્રીય કેબિનેટે 2025-26 થી 2028-29 સુધીના ચાર વર્ષ માટે રાષ્ટ્રીય સહકારી વિકાસ નિગમ (NCDC) ને 2,000 કરોડ રૂપિયાની ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડને મંજૂરી આપી છે. પોતાના નિવેદનમાં, વૈષ્ણવે કહ્યું કે આ નિર્ણય NCDC ને ખુલ્લા બજારમાંથી ધિરાણ માટે વધારાના 20,000 કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવાની મંજૂરી આપશે.

NCDC 8.25 લાખથી વધુ સહકારી સંસ્થાઓને લોન પૂરી પાડે છે. આમાંથી 94 ટકા ખેડૂતો છે. “એક સારા નાણાકીય મોડેલને વધુ ટેકો આપવા માટે, કેબિનેટે NCDC માટે ચાર વર્ષ માટે 2,000 કરોડ રૂપિયાની મૂડી ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડને મંજૂરી આપી,” વૈષ્ણવે કહ્યું.

નવી દિલ્હી,

સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) એ 28 અને 29 જુલાઈના રોજ ઓડિશા દરિયાકાંઠે અબ્દુલ કલામ ટાપુ પરથી ‘PRALAY’ મિસાઇલના સતત બે ફ્લાઇટ ટ્રાયલ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરીને એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન હાંસલ કર્યું છે. આ પરીક્ષણો મિસાઇલ સિસ્ટમની મહત્તમ અને લઘુત્તમ રેન્જ ક્ષમતાઓને ચકાસવાના હેતુથી યુઝર મૂલ્યાંકન ટ્રાયલનો એક ભાગ હતા.

DRDO ના જણાવ્યા મુજબ, બંને મિસાઇલોએ તેમના નિર્ધારિત માર્ગોને ચોકસાઈથી અનુસર્યા અને ચોક્કસ ચોકસાઈ સાથે નિર્ધારિત લક્ષ્ય બિંદુઓને પ્રહાર કર્યા. પરીક્ષણો દરમિયાન પ્રદર્શને તમામ પરીક્ષણ ઉદ્દેશ્યોને પૂર્ણ કર્યા, જેણે સિસ્ટમની ઓપરેશનલ તૈયારી અને વિશ્વસનીયતાની પુષ્ટિ કરી, તે ઉમેર્યું.

PRALAY મિસાઇલ: તે શું છે અને તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?

PRALAY એક શોર્ટ-રેન્જ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (SRBM) છે જે ખાસ કરીને યુદ્ધભૂમિના ઉપયોગ માટે રચાયેલ છે. DRDO દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ, તે ભારતીય સેના અને વાયુસેનાની ઓપરેશનલ જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ મિસાઇલ અનેક અદ્યતન સુવિધાઓથી સજ્જ છે.

તેની વિશિષ્ટતાઓ જાણો-

રેન્જ: PRALAY ની સ્ટ્રાઇક રેન્જ 150 થી 500 કિમી છે, જે તેને વ્યૂહાત્મક અને વ્યૂહાત્મક બંને સ્થળોને નિશાન બનાવવા માટે યોગ્ય બનાવે છે.

પેલોડ: આ મિસાઇલ 350 થી 700 કિલોગ્રામ વજનના પરંપરાગત વોરહેડ વહન કરી શકે છે, જેનાથી તે કમાન્ડ સેન્ટર, લોજિસ્ટિક હબ અને એરબેઝ જેવા મુખ્ય દુશ્મન લક્ષ્યોને સચોટ રીતે પ્રહાર કરી શકે છે.

ઇંધણ અને ગતિ: તે સોલિડ-ફ્યુઅલ રોકેટ મોટરનો ઉપયોગ કરે છે, જે ઝડપી પ્રક્ષેપણ ક્ષમતાને સક્ષમ કરે છે. વધુમાં, અદ્યતન નેવિગેશન અને એવિઓનિક્સ સિસ્ટમ્સ સાથે, તે ફ્લાઇટ દરમિયાન તેના માર્ગને સમાયોજિત કરી શકે છે, જેનાથી તેને અટકાવવાનું અત્યંત મુશ્કેલ બને છે.

ગતિશીલતા: ટ્વીન-લોન્ચર સેટઅપ સાથે હાઇ-મોબિલિટી વાહન પર માઉન્ટ થયેલ, PRALAY ને સંવેદનશીલ સરહદી વિસ્તારોમાં ઝડપથી તૈનાત કરી શકાય છે. તેને ભારતની નો ફર્સ્ટ યુઝ ન્યુક્લિયર પોલિસી હેઠળ પરંપરાગત હુમલાઓ માટે વિકસાવવામાં આવ્યું છે, જે તેની વિશિષ્ટતામાં વધારો કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે મિસાઇલ પરમાણુ શસ્ત્રોના ઉપયોગ વિના શક્તિશાળી પ્રતિભાવ આપી શકે છે.

પીએમ જનમન હેઠળ રાજ્યમાં ખાસ નબળા આદિવાસી જૂથો (PVTG)ના 5200 ઘરોમાં વીજળી પહોંચાડવામાં આવી, 37 મોબાઇલ ટાવર ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યા

(જી.એન.એસ) તા. 28

ગાંધીનગર,

મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વમાં, પર્ટિક્યુલરલી વલ્નરેબલ ટ્રાઇબલ ગ્રુપ્સ (PVTGs) એટલે કે ખાસ નબળા આદિજાતિ જૂથોની ખૂટતી જરૂરિયાતો અને સુવિધાઓની પૂર્તિ કરીને તેમના સર્વાંગી વિકાસ માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા અમલી કરવામાં આવેલ પ્રધાનમંત્રી જનજાતીય આદિવાસી ન્યાય મહા અભિયાન (પીએમ જનમન) મિશનના અમલીકરણમાં ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં જુલાઈ 2025 માટે ટોચનું રાજ્ય બન્યું છે. પીએમ જનમન યોજનાના અમલીકરણ માટે દર મહિને સ્ટેટ રેંકિંગ જાહેર કરવામાં આવે છે, જેમાં જુલાઈ મહિનામાં ગુજરાત પ્રથમ સ્થાન પર છે. આ દર્શાવે છે કે આદિજાતિના વિકાસ અને કલ્યાણ માટે રાજ્ય સરકાર મજબૂત પ્રયાસો કરી રહી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ભારતના 18 રાજ્યો અને 1 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વસતા 75 પર્ટિક્યુલરલી વલ્નરેબલ ટ્રાઇબલ ગ્રુપ્સ (PVTG) એટલે કે ખાસ નબળા આદિજાતિ જૂથોનો સર્વાંગી સામાજિક-આર્થિક વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે વડાપ્રધાન શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 15 નવેમ્બર, 2023ના રોજ ‘જનજાતીય ગૌરવ દિવસ’ નિમિત્તે પ્રધાનમંત્રી જનજાતીય આદિવાસી ન્યાય મહા અભિયાન (પીએમ જનમન) મિશનનો પ્રારંભ કર્યો હતો. આ મિશનનો ઉદ્દેશ નિશ્ચિત સમયમર્યાદામાં ખાસ નબળા આદિજાતિ જૂથો (PVTG)ને આરોગ્ય, શિક્ષણ, માળખાગત સુવિધાઓ, પાણી, વીજળી, આજીવિકા અને કનેક્ટિવિટી જેવી પાયાની સુવિધાઓ પૂરી પાડીને તેમનું સામાજિક ઉત્થાન કરવાનો છે. ગુજરાતમાં આવા 5 ખાસ નબળા આદિજાતિ જૂથો (PVTG) વસે છે, જેમાં કાથોડી, કોટવાળિયા, પઢાર, સિદ્દી અને કોલઘા જૂથોનો સમાવેશ થાય છે. આવા જૂથોને ખૂટતી પાયાની સુવિધાઓની પૂર્તિ કરવા માટે રાજ્ય સરકાર સતત કાર્યરત છે.

પીએમ જનમન મિશન હેઠળ ગુજરાતે કરેલી પ્રગતિ

પીએમ જનમન મિશન હેઠળ ખાસ નબળા આદિજાતિ જૂથો (PVTGs) ને ખૂટતી પાયાની સુવિધાઓની પૂર્તિ કરવામાં આવે છે, જેમાં આવાસ, રોડ-રસ્તાની કનેક્ટિવિટી, પાઇપ મારફતે પાણીનો સપ્લાય, આરોગ્ય અને શિક્ષણની સુવિધાઓ, નવીન આંગણવાડીઓનું નિર્માણ, વીજળીકરણ, મોબાઈલ ટાવરનું ઇન્સ્ટોલેશન, વન ધન વિકાસ કેન્દ્રો તેમજ મલ્ટીપર્પઝ સેન્ટરોની સ્થાપનાનો સમાવેશ થાય છે. આ મિશન હેઠળ આ સમુદાયના લોકોના ઘર-પરિવારોનો સર્વે કરીને કોને કઈ સુવિધાની જરૂર છે, અને ક્યાં કેટલો ગેપ રહેલો છે, તે શોધીને તે મુજબ સુવિધાઓના લક્ષ્યાંક નક્કી કરવામાં આવ્યા છે, અને તે મુજબ તેમને પાયાની સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં પીએમ જનમન હેઠળ PVTG સમુદાયો માટે દ્વારા 12,489 આવાસોના નિર્માણ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે. રોડ નેટવર્કની વાત કરીએ તો આ મિશન હેઠળ 17 રોડ-રસ્તાઓની કનેક્ટિવિટી મંજૂર કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, રાજ્યમાં વસતા આ સમુદાયના લગભગ 2803 ઘરોમાં પાઇપલાઇન મારફતે પાણીની જરૂર હતી, અને આ તમામ એટલે કે 100% ઘરોમાં પાઈપ મારફતે પાણી પૂરું પાડવામાં આવ્યું છે. આ સમુદાયોને આરોગ્ય સુવિધાઓ પૂરી પાડવા માટે 22 મોબાઈલ મેડિકલ યુનિટ કાર્યરત કરવામાં આવ્યા છે. પીએમ જનમન મિશન હેઠળ, PVTG સમુદાયોની મહિલાઓ માટે આગામી સમયમાં 67 આંગણવાડીઓ કાર્યરત કરવાનો લક્ષ્યાંક છે, જ્યારે શિક્ષણના હેતુથી 13 હોસ્ટેલોના નિર્માણની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

આ મિશન હેઠળ, વીજળી નહોતી પહોંચતી એવા 5200 ઘરોમાં વીજળી પહોંચાડવામાં આવી છે, તેમજ 37 મોબાઈલ ટાવર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે. વધુ 34 મોબાઈલ ટાવરો સ્થાપિત કરવાનું કાર્ય પ્રગતિમાં છે. વધુમાં, વન પેદાશો પર પ્રાથમિક પ્રક્રિયા અને તેમના મૂલ્યવર્ધનમાં PVTG સમુદાયના લોકોના સક્રિય જોડાણ દ્વારા તેમની આજીવિકા અને આવકમાં વધારો કરવાના ઉદ્દેશથી આ મિશન હેઠળ 21 વન ધન વિકાસ કેન્દ્રો (VDVKs) સ્થાપિત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, કૌશલ્ય તાલીમ, પોષણ, આરોગ્ય સેવાઓ, પુખ્ત શિક્ષણ અને સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો વગેરે જેવી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ માટે PVTG સમુદાય માટે 39 મલ્ટીપર્પઝ સેન્ટરો સ્થાપિત કરવાની મંજૂરી આ મિશન હેઠળ આપવામાં આવી છે.

આ તમામ પાયાની સુવિધાઓ માટે ભારત સરકારના 8 મંત્રાલયો દ્વારા સહયોગ આપવામાં આવે છે, જેમાં ગ્રામ વિકાસ મંત્રાલય, જળશક્તિ મંત્રાલય, આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય, શિક્ષણ મંત્રાલય, મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય, વિદ્યુત મંત્રાલય, સંચાર મંત્રાલય અને આદિજાતિ બાબતોના મંત્રાલયનો સમાવેશ થાય છે.

પીએમ જનમન મિશન માટે ગુજરાતે હાથ ધર્યું IEC કેમ્પેઇન

ગુજરાત સરકારના વિવિધ વિભાગો દ્વારા પીએમ જનમન મિશન હેઠળ IEC કેમ્પેઇન હાથ ધરવામાં આવ્યું. આ કેમ્પેઇન દરમિયાન 920 પીએમ જનમન સેલ્ફી પોઇન્ટ્સ બનાવવામાં આવ્યા, 473 સ્થળોએ વૉલ પેઇન્ટિંગ કરવામાં આવ્યા, 1446 જેટલા હોર્ડિંગ્સ અને પોસ્ટરો લગાવવામાં આવ્યા અને 32 હજારથી વધુ પેમ્ફલેટ્સ વહેંચવામાં આવ્યા. આ IEC કેમ્પેઇન હેઠળના કાર્યક્રમો દરમિયાન વિવિધ લાભાર્થી કેન્દ્રિત યોજનાઓ હેઠળ લાભાર્થીઓને લાભ પણ આપવામાં આવ્યા. જેમાં, 23,374 લાભાર્થીઓને આધાર કાર્ડ આપવામાં આવ્યા, 12,229 લાભાર્થીઓને પીએમ જન ધન ખાતા ખોલવામાં આવ્યા, 466 લાભાર્થીઓને પીએમ માતૃવંદના યોજનાનો લાભ મળ્યો, 2998 લાભાર્થીઓને કાસ્ટ સર્ટિફિકેટ, 14,827 લાભાર્થીઓને રાશન કાર્ડ, 1051 લાભાર્થીઓને કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ, 1 લાખથી વધુ લાભાર્થીઓને આયુષ્માન કાર્ડ આપવામાં આવ્યા તેમજ 4048 લાભાર્થીઓને પીએમ કિસાન સમ્માન નિધિ યોજનાનો લાભ આપવામાં આવ્યો.

(જી.એન.એસ) તા. 14

નવી દિલ્હી/લખનૌ,

યુવા બાબતો અને રમતગમત તેમજ શ્રમ અને રોજગાર કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ આજે નવી દિલ્હીમાં ‘વિકસિત ભારત માટે નશા મુક્ત યુવા’ થીમ પર ‘યુવા આધ્યાત્મિક સંમેલન’ બોલાવવાની જાહેરાત કરી, જે ભારતની યુવા શક્તિને સશક્ત બનાવવા અને ડ્રગ મુક્ત સમાજને પ્રોત્સાહન આપવાના હેતુથી એક પરિવર્તનશીલ પહેલ છે.

પત્રકાર પરિષદમાં બોલતા કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “યુવાનો અમૃતકાળ – એક વિકસિત ભારતનો માર્ગ”ના મશાલવાહક છે, તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે ભારતની 65 ટકાથી વધુ વસ્તી 35 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની છે, જેની સરેરાશ ઉંમર માત્ર 28 વર્ષની છે, જે આપણા યુવાનોને રાષ્ટ્રીય વિકાસનું પ્રેરક બળ બનાવે છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત માટેના સ્વપ્નદ્રષ્ટા આહ્વાનને પ્રતિબિંબિત કરતા, ડૉ. માંડવિયાએ ભાર મૂક્યો હતો કે આપણી યુવા પેઢીએ આગળથી નેતૃત્વ કરવું જોઈએ, માત્ર લાભાર્થી તરીકે જ નહીં પરંતુ ભારતના ભાગ્યને આકાર આપનારા પરિવર્તનકર્તાઓ તરીકે. જોકે, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે માદક દ્રવ્યોનો દુરુપયોગ આપણા યુવાનો સામે સૌથી ગંભીર ખતરામાંનો એક છે, જે તેમને જીવનના મહત્વપૂર્ણ તબક્કે ફસાવે છે અને રાષ્ટ્રીય પ્રગતિ માટે પડકાર ઉભો કરે છે.

આ તાત્કાલિક ચિંતાને સંબોધતા, ભારત સરકાર, NGO, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને આધ્યાત્મિક સંગઠનો સાથે ભાગીદારીમાં, એક સર્વાંગી, સમાવિષ્ટ અને ભવિષ્યલક્ષી ડ્રગ વિરોધી ઝુંબેશ શરૂ કરી રહી છે. આ પ્રયાસનું કેન્દ્રબિંદુ ગંગા નદીના પવિત્ર ઘાટો પર ત્રણ દિવસીય શિખર સંમેલન છે, જ્યાં 100 આધ્યાત્મિક સંગઠનોની યુવા પાંખોમાંથી 500 યુવા પ્રતિનિધિઓ ડ્રગ વ્યસનને નાબૂદ કરવા માટે આત્મનિરીક્ષણ, વિચારણા અને કાર્યક્ષમ વ્યૂહરચના બનાવવા માટે ભેગા થશે.

“આ શિખર સંમેલન ડ્રગના સ્ત્રોતોને ઓળખવા, તેમને મૂળમાંથી નાબૂદ કરવા અને ડ્રગ મુક્ત ભારત બનાવવા માટે એક વિશાળ પાયાના ચળવળ – જનઆંદોલન – માટે માર્ગ મોકળો કરશે,” ડૉ. માંડવિયાએ ખાતરી આપી હતી. તેમણે જાહેરાત કરી હતી કે શિખર સંમેલનના સમાપન પર, ઐતિહાસિક કાશી ઘોષણાપત્રનું અનાવરણ કરવામાં આવશે, જેમાં સામૂહિક સંકલ્પનો સમાવેશ થશે અને ડ્રગ મુક્ત સમાજ પ્રાપ્ત કરવા માટે રાષ્ટ્રીય રોડમેપ તૈયાર કરવામાં આવશે.

શિખર સંમેલનના ચાર પૂર્ણ સત્રો આવરી લેશે: વ્યસન અને યુવાનો પર તેની અસરને સમજવી; પેડલર નેટવર્ક અને વ્યાપારી હિતોને તોડી પાડવી; અસરકારક પ્રચાર અને આઉટરીચ; અને 2047 સુધીમાં નશામુક્ત ભારત પ્રત્યે વ્યાપક પ્રતિબદ્ધતાનું રૂપરેખાંકન. નિષ્ણાતો દ્વારા મુખ્ય ભાષણો, મધ્યસ્થી પેનલ ચર્ચાઓ અને ઓપન વ્હાઇટબોર્ડ ફોરમ ખાતરી કરશે કે દરેક પ્રતિનિધિ આ રાષ્ટ્રીય વ્યૂહરચનાને આકાર આપવામાં યોગદાન આપે.

MYBharat સ્વયંસેવકોની અતૂટ ભાવના પર નિર્માણ કરીને, જેમણે MYBharat સ્વયંસેવકોની આગેવાની હેઠળ પદયાત્રાઓ દ્વારા દરેક રાષ્ટ્રીય પ્રસંગને વિકાસ ભારતના વિઝન સાથે જોડ્યો છે, કેન્દ્રીય મંત્રીએ 26 જુલાઈના રોજ વિજય દિવસ નિમિત્તે કારગિલમાં એક ખાસ પદયાત્રાની પણ જાહેરાત કરી હતી. આ પદયાત્રામાં સ્થાનિક યુવાનો, MYBharat યુવા ક્લબ અને આર્મીના પ્રતિનિધિઓ સામેલ થશે, જે ફિટઇન્ડિયા ચળવળને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે આપણા શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપશે.

મનરેગા ગ્રામીણ બેરોજગારી સામે એક શક્તિશાળી હથિયાર તરીકે કામ કરી રહ્યું છે: કેન્દ્રીય મંત્રી

(જી.એન.એસ) તા. 14

નવી દિલ્હી,

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્ય મંત્રી શ્રી પેમ્માસાની ચંદ્રશેખરે 2047 સુધીમાં ‘વિકસિત ભારત’ ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે ‘વિકસિત ગામ’ બનાવવાનું આહ્વાન કર્યું છે. નવી દિલ્હીમાં ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયની કામગીરી સમીક્ષા સમિતિની પ્રથમ બેઠકને સંબોધતા, કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે ‘વિકસિત ગામ’ એવું હશે જ્યાં દરેક પરિવાર પાસે મૂળભૂત સુવિધાઓ સાથેનું કોંક્રિટનું ઘર હોય, ગુણવત્તાયુક્ત રસ્તાઓથી જોડાયેલ હોય, દરેક ગ્રામીણ યુવાનોને રોજગારની તકો હોય અને દરેક મહિલા સશક્ત અને આર્થિક રીતે સ્વતંત્ર હોય. આ કોઈ દૂરનું સ્વપ્ન નથી પરંતુ તે પ્રાપ્ત કરી શકાય છે. પરંતુ આ માટે આપણે નવી ઊર્જા, નવીન વિચારસરણી અને ઊંડી પ્રતિબદ્ધતા સાથે કામ કરવાની જરૂર છે. આ ધ્યેય પ્રાપ્ત કરવામાં ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયની ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા શ્રી પેમ્માસાનીએ જણાવ્યું હતું કે અમે ફક્ત યોજનાઓનો અમલ કરી નથી રહ્યા પરંતુ ભારતની વિકાસગાથાનો આગામી પ્રકરણ લખી રહ્યા છીએ. કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને કેબિનેટ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ, અમે ગ્રામીણ વિકાસમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ કરી છે.

મંત્રાલયની વિવિધ યોજનાઓની સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડતા, શ્રી પેમ્માસાનીએ કહ્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી યોજના (મનરેગા) ગ્રામીણ બેરોજગારી અને ખાસ કરીને કૃષિના નબળા મોસમ દરમિયાન સંકટ સ્થળાંતર સામે એક હથિયાર તરીકે કામ કરી રહી છે. 90,000થી 1,00,000 કરોડ રૂપિયાના વાર્ષિક રોકાણને કારણે ટકાઉ અને ઉત્પાદક સંપત્તિનું નિર્માણ થયું છે. દર વર્ષે 250 કરોડથી વધુ માનવ-દિવસ ઉત્પન્ન થયા છે, 36 કરોડથી વધુ જોબ કાર્ડ જારી કરવામાં આવ્યા છે અને 15 કરોડથી વધુ કામદારો તેના લાભાર્થી બન્યા છે. શ્રી પેમ્માસાનીએ પગાર ચુકવણીને બદલે અર્થપૂર્ણ સંપત્તિ નિર્માણ, પ્રવૃત્તિઓનું વૈવિધ્યકરણ અને અન્ય વિકાસ યોજનાઓ સાથે તેમનું સંકલન અને કાર્ય પસંદગીમાં સમુદાયની ભાગીદારી સૂચવી હતી.

પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના – ગ્રામીણ (PMAY-G)નો ઉલ્લેખ કરતા, શ્રી પેમ્માસાનીએ માહિતી આપી કે તેની શરૂઆતથી, કાચા અથવા જર્જરિત મકાનોમાં રહેતા ગ્રામીણ પરિવારો માટે 3.22 કરોડથી વધુ ઘરો બનાવવામાં આવ્યા છે અને પરિવારના વિકાસ અને ગ્રામીણ વસ્તી વિસ્તરણને કારણે વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે 2029 સુધીમાં 2 કરોડ વધારાના ઘરો બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ પર્યાવરણને અનુકૂળ અને પ્રદેશ-વિશિષ્ટ બાંધકામ તકનીકો અને ખર્ચ-અસરકારક આવાસ ડિઝાઇનના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનું પણ સૂચન કર્યું હતું.

પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના (PMGSY) હેઠળ અત્યાર સુધીમાં 7.56 લાખ કિલોમીટરથી વધુ ગ્રામીણ રસ્તાઓ બનાવવામાં આવ્યા છે તે દર્શાવતા, શ્રી પેમ્માસાનીએ રાજ્ય સ્તરીય માર્ગ જાળવણી ભંડોળ સ્થાપવા, સમુદાય આધારિત દેખરેખ પ્રણાલીઓનો અમલ કરવા અને ટકાઉપણું માટે નવીન ધિરાણ મોડેલો વિકસાવવાનું સૂચન કર્યું હતું. મંત્રીએ કહ્યું હતું કે, DAY-NRLM સામાજિક અને આર્થિક સશક્તીકરણના એક શક્તિશાળી સાધન તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, જેમાં 10.05 કરોડથી વધુ ગ્રામીણ મહિલાઓ 91 લાખ સ્વ-સહાય જૂથો (SHGs) માં રચાઈ છે અને સંચિત બેંક જોડાણ રૂ. 11 લાખ કરોડને પાર થયું છે. કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, લખપતિ દીદી પહેલ હેઠળ, 3 કરોડ મહિલાઓના લક્ષ્યાંક સામે 1.5 કરોડ મહિલાઓ પહેલાથી જ વાર્ષિક 1 લાખ રૂપિયાથી વધુ કમાણી કરી શકે છે. શ્રી પેમ્માસાનીએ લક્ષિત ધિરાણ, ઉન્નત કૌશલ્ય અને બજાર-તૈયાર સહાય દ્વારા “લખપતિ દીદીઓ”ને વધુ સશક્ત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, કૌશલ્ય અને પ્લેસમેન્ટ કાર્યક્રમ DDU-GKY એ 17 લાખથી વધુ ગ્રામીણ યુવાનોને તાલીમ આપી છે અને 11 લાખથી વધુ લોકોને લાભદાયી રોજગાર આપ્યો છે.

કેન્દ્રીય ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્યમંત્રી શ્રી કમલેશ પાસવાન, ગ્રામીણ વિકાસ સચિવ શ્રી શૈલેષ કુમાર સિંહ, ભારત સરકાર અને રાજ્ય સરકારોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

તળાજા સરકારી ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળામાં અદ્યતન શિક્ષણ સદનનું લોકાર્પણ: કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રીમતી નીમુબેન બાંભણીયાના હસ્તે ઉદ્ઘાટન

(જી.એન.એસ) તા. 14

ભાવનગર,

ભાવનગર જિલ્લામાં “રાષ્ટ્રીય વયોશ્રી યોજના” હેઠળ મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયાનો સર ટી. હોસ્પિટલ ખાતે કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી નિમુબેન બાંભણીયાએ પ્રારંભ કરાવ્યા બાદ, જિલ્લાના વિવિધ તાલુકા મથકો પર આ પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. આ ક્રમમાં 12મા દિવસે ઘોઘા તાલુકામાં વયોશ્રી યોજના મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા અવસરે કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી નિમુબેન બાંભણીયા ખાસ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. આ તકે તેમની સાથે જિલ્લા વિકાસ અધિકારી, સંગઠનના હોદ્દેદારો, સરપંચ સહિતના લોકો પણ જોડાયા હતા. આ ઉપરાંત તળાજા સરકારી ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળામાં અદ્યતન શિક્ષણ સદનનું લોકાર્પણ પણ કરાયું હતું.

ભારત સરકાર દેશના જરૂરિયાતમંદ લાભાર્થીઓ, વયોવૃદ્ધો અને દિવ્યાંગોની મદદ માટે તત્પર છે અને વિવિધ યોજનાઓ થકી તેમને મદદ પહોંચાડી રહી છે. ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વયોવૃદ્ધો અને દિવ્યાંગો માટે ALIMCOના સહયોગથી 15 જેટલા અલગ અલગ સાધનોની સહાય કરવામાં આવશે. આ યોજના અંતર્ગત 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના લોકો કે જેને ચાલવા માટે લાકડી, વ્હીલ ચેર, વોકર, કાનનું મશીન, ઘૂંટણ અને કમરના બેલ્ટ, કૃત્રિમ દાંત સહિતના 15 જેટલા સાધનો મૂલ્યાંકન બાદ આપવામાં આવનાર છે. જેની જરૂરી ડોક્યુમેન્ટ્સ સાથેની નોંધણી પ્રક્રિયા ઘોઘા સી.એચ.સી. ખાતે આજથી શરૂ કરવામાં આવી છે. સાથે સાથે જરૂરિયાતમંદ વૃદ્ધોને પેન્શન અને આયુષ્યમાન કાર્ડ અંગેની કામગીરી પણ હાથ ધરવામાં આવી છે. જ્યારે મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ નિયમોનુસાર લાભાર્થીઓને સાધનોની ફાળવણી કરવામાં આવશે.

12 દિવસમાં અત્યાર સુધીમાં જિલ્લાભરમાં 6,099 લાભાર્થીઓ, જેમાં 3,152 પુરુષ અને 2,947 મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેમને રૂ. 5,82,97,401ની કિંમતના અલગ અલગ જરૂરિયાત મુજબના સાધનો આગામી સમયમાં આપવામાં આવશે.

આ ઉપરાંત, તળાજા સરકારી ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળા (વિજ્ઞાન પ્રવાહ) ખાતે નવનિર્મિત અદ્યતન શિક્ષણ સદનનું લોકાર્પણ અન્ન અને નાગરિક પુરવઠા વિભાગના કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી શ્રીમતી નીમુબેન બાંભણીયાના શુભ હસ્તે કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય મંત્રીએ માત્ર 10 મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં આધુનિક સુવિધાયુક્ત ભવન તૈયાર કરવા બદલ શાળાના આચાર્ય ડો. પ્રકાશભાઈ રાઠોડને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. 

શ્રીમતી નીમુબેન બાંભણીયાએ જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત વિશ્વગુરુ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે, જેમાં શિક્ષણને અત્યંત મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે સરકારી શાળાઓમાં શિક્ષણનું સ્તર ખૂબ ઊંચું આવ્યું છે. વધુમાં, તેમણે દીકરીઓના શિક્ષણ પર ભાર મૂકતા કહ્યું કે દીકરીઓ જ્યારે ભણે છે ત્યારે સમગ્ર પરિવારને આગળ લઈ જાય છે. દરેક ક્ષેત્રે દીકરીઓનું વિશિષ્ટ પ્રદાન રહ્યું છે, અને નવા પરિવર્તન સાથે દીકરીઓ શિક્ષિત થઈ રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે દીકરીઓ કોલેજ સુધી ભણી શકે તે માટે અનેક સરકારી યોજનાઓ કાર્યરત છે.

સરકાર દ્વારા 2.56 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થયેલ આ અદ્યતન શાળા ભવનમાં અનેક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. જેમાં શાળાની ભૌતિક સુવિધાની વાત કરીએ તો શાળામાં ત્રણ ક્લાસરૂમ, રસાયણ વિજ્ઞાનની પ્રયોગશાળા, ભૌતિક વિજ્ઞાનની પ્રયોગશાળા, જીવ વિજ્ઞાનની પ્રયોગશાળા તથા વિદ્યાર્થીઓને વાંચન માટે પુસ્તકાલય, હાલના ટેકનોલોજીના સમયમાં તળાજાના આ વિદ્યાર્થીઓ પણ પાછળ રહી ન જાય તે માટે 15 અદ્યતન કોમ્પ્યુટર ધરાવતી કોમ્પ્યુટર લેબ બનાવવામાં આવી છે. વર્ગખંડમાં સ્માર્ટ બોર્ડ લગાડવામાં આવ્યા છે. એક વિશાળ કહી શકાય તેવો પ્રાર્થનાખંડ છે તથા શાળાના બંને માળે વિદ્યાર્થીઓ માટે પાણી પીવા માટે RO અને વોટર કુલર મૂકવામાં આવ્યા છે તથા ભાઈઓ અને બહેનો માટેના વોશરૂમ બનાવવામાં આવ્યા છે. શાળા તળાજા શહેરની મધ્યમાં 10,000 ચોરસ મીટર જેટલી વિશાળ જગ્યામાં આવેલી છે. અદ્યતન ભવન ઉપરાંત શાળામાં વિશાળ રમતનું મેદાન પણ બનાવવામાં આવ્યું છે.

શાળાના આચાર્ય ડો. પ્રકાશભાઈ રાઠોડને સપ્ટેમ્બર 2022માં સરકાર દ્વારા શ્રેષ્ઠ શિક્ષકનો એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. હાલમાં આ શાળાના ત્રણ વિદ્યાર્થીઓ NEET પરીક્ષામાં સારો સ્કોર કરીને MBBSમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત, શાળાના અનેક ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ હાલમાં એન્જિનિયર, પોલીસ, ફોરેસ્ટ અને આર્મી જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ફરજ બજાવી રહ્યા છે.

આ લોકાર્પણ સમારોહમાં ધારાસભ્ય શ્રી ગૌતમભાઈ ચૌહાણ, જિલ્લા શિક્ષણાધિકારી ડો. હિતેન્દ્રસિંહ પઢેરીયા, નિવૃત્ત પ્રાચાર્ય ડો. મનહરભાઈ ઠાકર, અને આગેવાન શ્રી દિગ્વિજયસિંહ ગોહિલ સહિતના મહાનુભાવોએ પ્રાસંગિક પ્રવચનો આપ્યા હતા. શાળાના આચાર્ય ડો. પ્રકાશભાઈ રાઠોડે સ્વાગત પ્રવચન કર્યું હતું. આ પ્રસંગે શાળાની વિદ્યાર્થિનીઓને શૈક્ષણિક કીટ અર્પણ કરવામાં આવી હતી. કાર્યક્રમના સમાપન બાદ શાળાના પટાંગણમાં વૃક્ષારોપણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં પ્રાંત અધિકારી શ્રી જે.એચ.સોલંકી, આગેવાનો શ્રી વિક્રમભાઈ ડાભી, શ્રી રાણાભાઇ સોલંકી, શ્રી હેતલબેન રાઠોડ સહિત શાળા પરિવારના સભ્યો, સ્થાનિક આગેવાનો અને અધિકારીશ્રીઓ મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

નવી દિલ્હી,

સિનિયર આઈપીએસ અધિકારી સોનાલી મિશ્રાને રેલ્વે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (RPF) ના પ્રથમ મહિલા ડાયરેક્ટર જનરલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેઓ 31 જુલાઈના રોજ નિવૃત્ત થનારા વર્તમાન મનોજ યાદવ પાસેથી આ પદનો કાર્યભાર સંભાળશે.

મંત્રીમંડળની નિમણૂક સમિતિએ રેલવે સુરક્ષા દળ (RPF) ના ડિરેક્ટર જનરલ (DG) તરીકે સિનિયર IPS અધિકારી સોનાલી મિશ્રાની નિમણૂકને સત્તાવાર રીતે મંજૂરી આપી છે. કર્મચારી મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા આદેશ અનુસાર, તેઓ 31 ઓક્ટોબર, 2026 ના રોજ તેમના નિવૃત્તિ સુધી આ પદ પર સેવા આપશે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે મિશ્રા RPF ના વડા બનનાર પ્રથમ મહિલા અધિકારી હશે, જેને અન્ય ફરજો ઉપરાંત રેલ્વે સંપત્તિ અને મુસાફરોની સુરક્ષાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.

સોનાલી મિશ્રા કોણ છે?

સોનાલી મિશ્રા મધ્યપ્રદેશ કેડરના 1993 બેચના ભારતીય પોલીસ સેવા (IPS) અધિકારી છે. તે હાલમાં મધ્યપ્રદેશ પોલીસમાં એડિશનલ ડિરેક્ટર જનરલ (સિલેક્શન) તરીકે સેવા આપી રહી છે.

રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ (RPF), જેનું નેતૃત્વ તેઓ હવે પ્રથમ મહિલા ડિરેક્ટર જનરલ તરીકે કરશે, તેની રચના ૧૯૫૭માં સંસદના એક કાયદા હેઠળ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ, ૧૯૬૬માં આ ફોર્સને રેલ્વે સંપત્તિના ગેરકાયદેસર કબજામાં સામેલ ગુનેગારોની પૂછપરછ, ધરપકડ અને કાર્યવાહી કરવાની સત્તા આપવામાં આવી હતી. ૨૦ સપ્ટેમ્બર, ૧૯૮૫ના રોજ તેને “સંઘની સશસ્ત્ર દળ”નો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો.

સોનાલી મિશ્રાની ભારતીય પોલીસ સેવામાં એક વિશિષ્ટ કારકિર્દી રહી છે, જેમાં અનેક સીમાચિહ્નરૂપ નિમણૂકો અને પ્રશંસાઓ આપવામાં આવી છે:

જુલાઈ ૨૦૨૧માં, તેઓ પંજાબમાં ભારત-પાકિસ્તાન સરહદ પર બોર્ડર સિક્યુરિટી ફોર્સ (BSF) ફોર્મેશનનું નેતૃત્વ કરનારી પ્રથમ મહિલા કમાન્ડર બની હતી.

તેમણે કાશ્મીર ખીણમાં ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (IG) તરીકે BSF ફોર્મેશનનું પણ નેતૃત્વ કર્યું છે.

વધુમાં, તેમણે BSFની ગુપ્તચર શાખાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને બાદમાં ફોર્સમાં એડિશનલ ડિરેક્ટર જનરલ (ADG) તરીકે સેવા આપી હતી.

તેમની અસાધારણ સેવા માટે, તેમને રાષ્ટ્રપતિ પોલીસ મેડલ ફોર ડિસ્ટિન્ગ્વિશ્ડ સર્વિસ (PPMDS) અને પોલીસ મેડલ ફોર મેરિટોરિયસ સર્વિસ (PMMS) થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

(જી.એન.એસ) તા. 13

નવી દિલ્હી,

કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્યમંત્રીઓને પત્ર લખીને નકલી અને હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાતરોની સમસ્યાને ગંભીરતાથી લીધી છે અને તેના પર તાત્કાલિક અને કડક કાર્યવાહી કરવા સૂચના આપી છે. આ પત્ર દેશભરમાં નકલી ખાતરોના વેચાણ અને સબસિડીવાળા ખાતરોના કાળાબજાર અને ફરજિયાત ટેગિંગ જેવી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને રોકવાના ઉદ્દેશ્યથી જારી કરવામાં આવ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ પત્રમાં કહ્યું છે કે કૃષિ એ ભારતના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે અને ખેડૂતોની આવકમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે, તેમને યોગ્ય સમયે, સસ્તા દરે અને પ્રમાણભૂત ગુણવત્તાવાળા ખાતરો પૂરા પાડવા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

તેમણે એ પણ ભાર મૂક્યો કે ખાતર નિયંત્રણ આદેશ, 1985 (જે આવશ્યક ચીજવસ્તુ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ આવે છે) હેઠળ નકલી અથવા હલકી ગુણવત્તાવાળા ખાતરોનું વેચાણ પ્રતિબંધિત છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે પત્રમાં રાજ્યોને નીચેના નિર્દેશો જારી કર્યા છે:

1. ખેડૂતોને યોગ્ય જગ્યાએ અને જ્યાં તેમની જરૂર હોય ત્યાં પૂરતા પ્રમાણમાં ખાતરનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી રાજ્યોની છે. તેથી, રાજ્યોએ કાળાબજાર, વધુ પડતી કિંમત અને સબસિડીવાળા ખાતરોના ડાયવર્ઝન જેવી પ્રવૃત્તિઓ પર કડક દેખરેખ રાખવી જોઈએ અને તાત્કાલિક પગલાં લેવા જોઈએ.
2. ખાતરોના ઉત્પાદન અને વેચાણ અને નમૂના લેવા અને પરીક્ષણનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરીને નકલી અને હલકી ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો પર કડક નિયંત્રણ રાખવું જોઈએ.
3. પરંપરાગત ખાતરો સાથે નેનો-ખાતરો અથવા બાયો-ઉત્તેજકોનું બળજબરીથી ટેગિંગ વિલંબ કર્યા વિના બંધ કરવું જોઈએ.
4. ગુનેગારો સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ, જેમાં લાઇસન્સ રદ કરવું, FIR નોંધવી અને સજા સુનિશ્ચિત કરવા માટે કેસોનો અસરકારક રીતે પીછો કરવો જોઈએ.
5. રાજ્યોને પ્રતિસાદ અને માહિતી પ્રણાલી વિકસાવવા, દેખરેખ પ્રક્રિયામાં ખેડૂતો/ખેડૂત જૂથોને સામેલ કરવા અને ખેડૂતોને અસલી અને નકલી ઉત્પાદનો ઓળખવા માટે જાગૃત કરવા માટે ખાસ પ્રયાસો કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ તમામ રાજ્યોને નકલી અને નબળી ગુણવત્તાવાળા કૃષિ ઇનપુટ્સની સમસ્યાને જડમૂળથી નાબૂદ કરવા માટે ઉપરોક્ત માર્ગદર્શિકા અનુસાર રાજ્યવ્યાપી ઝુંબેશ શરૂ કરવા વિનંતી કરી છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો રાજ્ય સ્તરે આ કાર્યનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરવામાં આવે તો તે ખેડૂતોના હિતમાં અસરકારક અને કાયમી ઉકેલ સાબિત થશે.

જામનગર,

વિશ્વને યોગ, આયુર્વેદ અને પ્રાચીન ઉપચાર પધ્ધતિઓના નિષ્ણાતો આપવામાં આગલી હરોળની સંસ્થા ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સીટી જે 2020 પછી અહીં ચાલતી સંસ્થોને એકત્રિત કરી દેશના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા સ્થાપિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટીચિંગ એન્ડ રિસર્ચ ઈન આયુર્વેદ (આઈ.ટી.આર.એ) તરીકે ખ્યાતિ પામી છે તેનો પ્રથમ દીક્ષાંત સમારોહ 12 જુલાઈના રોજ યોજાયો હતો. જેમાં ભારત સરકારના આયુષ વિભાગના કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી પ્રતાપરાવ જાધવ અને સાંસદ પૂનમબેન માડમના હસ્તે તાલિમ બાદ ઉતીર્ણ થનાર વિદ્યાર્થીઓને ડિગ્રી એનાયત કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે ડીડીજી દિલ્હીથી સત્યજિત પોલ, ધારાસભ્ય દિવ્યેશ અકબરી, આઈ.ટી.આર.એના નિયામક તનુજા મેસરી, વિજ્ઞાન ભરતી નવી દિલ્હીથી શેખર માંડે અને એકેડમિક ડીન  પ્રો. હિતેશ વ્યાસ ઉપસ્થિત રહ્યાં હતા.

     આ પ્રસંગે બોલતા કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી પ્રતાપરાવ જાધવે જણાવ્યું હતું કે જામનગર માત્ર સાંસ્કૃતિક, આધ્યાત્મિક અને વ્યાપારી રીતે સમૃદ્ધ નથી પરંતુ આયુર્વેદ અને વિજ્ઞાનમાં શિક્ષણ, સંશોધન અને નવીનતાનું હૃદય પણ છે. અહીં આયુર્વેદનું પ્રથમ સંશોધન કેન્દ્ર, પ્રથમ યુનિવર્સિટી, યોગ, નિસર્ગોપચાર અને ફાર્મસી સંસ્થાઓ અને હવે આયુર્વેદ સહિત પરંપરાગત દવાઓ માટે વિશ્વનું પ્રથમ WHO સહયોગ કેન્દ્ર પણ અસ્તિત્વમાં આવી રહ્યું છે. તેથી, ભારતમાં આયુર્વેદ અભ્યાસ, શિક્ષણ, સંશોધન અને દવાના ક્ષેત્રમાં આ ભૂમિનું એક અનોખું સ્થાન છે.

     વધુમાં તેમણે જણાવ્યું કે ભારત સરકારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના માર્ગદર્શન હેઠળ, આ કેમ્પસની તમામ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને એકત્ર કરી અને ITRA ની સ્થાપના કરી. અમારા માટે ખૂબ ગર્વની વાત છે કે સંસ્થાના ઉદ્ઘાટન સમયે, વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના મહાનિર્દેશક, ડૉ. ટેડ્રોસ અને વિશ્વના સૌથી લોકપ્રિય નેતા પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ જાહેરાત કરી હતી કે WHO હેઠળ ગ્લોબલ સેન્ટર ફોર ટ્રેડિશનલ મેડિસિન પણ અહીં સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ WHOનું પ્રથમ અને એકમાત્ર આઉટપોસ્ટેડ સેન્ટર છે જે પરંપરાગત દવાને સમર્પિત છે. આ કેન્દ્ર ભારતના ‘વસુધૈવ કુટુમ્બકમ’ ની ભાવનાને મૂર્તિમંત કરે છે.

     તેમણે ઉમેર્યું કે આયુષ મંત્રાલયે અત્યાર સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગની દિશામાં સરકારી સ્તરે 24 થી વધુ દેશો અને સંસ્થાકીય સ્તરે 50થી વધુ દેશો સાથે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. ઉપરાંત, આ સહયોગ દ્વારા, સરકારે ભારતીય દૂતાવાસોમાં હાલમાં 38 દેશોમાં આયુષ ચેરની સ્થાપના, સંયુક્ત સંશોધન પ્રોજેક્ટ્સ, વિદ્યાર્થી અને ફેકલ્ટી વિનિમય કાર્યક્રમો તેમજ 42 આયુષ માહિતી કેન્દ્રોની સ્થાપના વિશે માહિતી આપી હતી. અંતે તેમણે આ સમારોહમાં ડિગ્રી મેળવનારા તમામ વિદ્યાર્થીઓ, ફેલો અને તમામ ફેકલ્ટીઓને અભિનંદન આપ્યા અને ભગવાન ધન્વંતરીને તેમના સફળ ભવિષ્ય માટે પ્રાર્થના કરી હતી.

     પોતાની સંસ્થા મુલાકાત દરમિયાન કેન્દ્રીય મંત્રીએ આયુષ મંત્રી શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે સંસ્થાના વિવિધ એકમો અને હોસ્પિટલનું નિરીક્ષણ કર્યું. તેમણે ધનવંતરી મંદિરમાં ભગવાન ધનવંતરીની પ્રતિમાનું પૂજન કર્યું, WHO ના GTMC ભવન અને સંસ્થાના મુખ્ય મકાનની મુલાકાત લીધી અને ધન્વંતરી ગ્રાઉન્ડમાં યોગ પાર્કનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો.

     અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ દીક્ષાંત સમારોહમાં કુલ 234 વિદ્યાર્થીઓને ડિગ્રી એનાયત કરવામાં આવી હતી, જેમાં 143 MD/MS ડોક્ટર, 35 એમ.ફાર્મ (આયુર્વેદ), 2 M.Sc. (ઔષધીય વનસ્પતિ), 33 ડિપ્લોમા (આયુર્વેદ ફાર્મસી), 18 ડિપ્લોમા (નેચરોપથી), અને 3 PG ડિપ્લોમા (Y.N.) વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે. વિદેશથી આયુર્વેદનો અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને પણ ડિગ્રી એનાયત કરવામાં આવી હતી સાથે પાંચ શ્રેણીઓના ઉત્કૃષ્ટ વિદ્યાર્થીઓને મેડલ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા અને તે સિવાય શ્રેષ્ઠ સંશોધન અને શ્રેષ્ઠ સંશોધન પ્રકાશન માટે બે વિશેષ મેડલ પણ એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.

     દીક્ષાંત સમારોહના અંતે કુલ બે રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ સાથે એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આમાં CSIR-નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ઇન્ટરડિસિપ્લિનરી સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી (ત્રિવેન્દ્રમ) અને ફાર્માકોપીયા કમિશન ફોર ઇન્ડિયન મેડિસિન એન્ડ હોમિયોપેથી (ગાઝિયાબાદ) સાથે સહયોગનો સમાવેશ થાય છે. આ ભાગીદારી દ્વારા, વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને તબીબી પ્રથાઓને જોડીને નવા સંશોધન અને જાહેર આરોગ્ય સંબંધિત કાર્ય કરવામાં આવશે.

સંસ્થા પરિચય :-

      આઈ.ટી.આર.એના ભવ્ય ઇતિહાસમાં નજર નાખીયે તો ભારતની આઝાદી પહેલા જામનગરના તત્કાલીન જામસાહેબ દિગ્વિજયસિંહ અને રાજમાતા ગુલાબકુંવરબાની આયુર્વેદ પ્રત્યેની નિષ્ઠા અને આસ્થાને કારણે વર્ષ 1940માં આયુર્વેદના વિકાસ, પ્રચાર પ્રસાર અને શિક્ષણ સંશોધનના હેતુથી ગુલાબકુંવરબા આયુર્વેદ સોસાયટીની સ્થાપના થઇ હતી. જે સંસ્થાએ વર્ષો જુના ગ્રંથ ચરક સંહિતાનો અંગ્રેજી અનુવાદ કરી વિશ્વ સમક્ષ આયુર્વેદને ઓળખ આપવાનું કામ કર્યું હતું. વર્ષ 1944માં આ પ્રવૃત્તિને વેગ આપવા રાજપરિવારે દાન આપેલી 30 એકર જગ્યામાં આયુર્વેદ સંશોધન અને ચિકિત્સા કેન્દ્રનું કામ શરુ થયું અને 1 જુલાઈ 1946માં તેમાં શિક્ષણ કાર્યનો પ્રારંભ થયો. તે સમયના ધનિક વેપારી શેઠ ચત્રભુજ જેવા મહાનુભાવોએ પણ આ ભગીરથ કાર્યમાં પોતાનો સહયોગ આપ્યો હતો.

     વર્ષ 1951માં આયુર્વેદ અંગે સંશોધનનું કામ જોઈને આઝાદ ભારતને સરકારે પણ આ સંસ્થાને આર્થિક મદદ શરુ કરી જેના કારણે વર્ષ ૧૯૫૪માં સૌપ્રથમ કેન્દ્રિય સંશોધન કેન્દ્ર સી.આઇ.આર.આઇ.એસ.એમ. પણ અહીં સ્થપાયું, વર્ષ ૧૯૫૬માં ભારતવર્ષનો સૌપ્રથમ પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ(અનુસ્નાતક) શિક્ષણ સંસ્થાન પણ અહીં જ સ્થપાયું, વર્ષ ૧૯૬૭માં અહીં વિશ્વની સૌપ્રથમ આયુર્વેદ વિશ્વવિદ્યાલય શરૂ કરવામાં આવ્યું જેના પ્રથમ કુલપતિ વિજય ઠાકરે આ સંસ્થાને એક નવી ઉંચાઈ પ્રદાન કરી અને વર્ષ 2004 સુધી વિશ્વમાં એક માત્ર આયુર્વેદિક યુનિવર્સીટી હોવાનું ગૌરવ ગુજરાતને ફાળે આવ્યુ અને એઇમ્સ જેટલી જ પ્રતિષ્ઠિત ભારતની પ્રથમ આયુર્વેદ સંસ્થા દેશને મળી. દેશને 4 પદ્મશ્રી પુરસ્કાર ધરાવતા નિષ્ણાતો આપનારી આ સંસ્થા હજુ સમય સાથે કદમતાલ મિલાવતા આયુર્વેદને આધુનિક તકનીકની મદદથી વિશ્વને પોતાના જ્ઞાનનો લાભ આપી રહી છે.

       વર્ષ 2020માં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સીટીના કામને વિવધતા અને સુલભતા આપવા માટે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટીચિંગ એન્ડ રિસર્ચ ઈન આયુર્વેદ (આઈ.ટી.આર.એ)ની સ્થાપના કરી. અહીં આજે ચાલી રહેલા યોગ, આયુર્વેદ, નિસર્ગોપચાર અને ફાર્મસી જેવા પ્રકલ્પોમાં વિશ્વને વિવિધ ઉપચાર પધ્ધતિઓના નિષ્ણાત બનાવવા માટે ડિપ્લોમા, ગ્રેજ્યુએશન, પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશન અને પીએચડી જેવી ડિગ્રીઓ આપવાનું કામ ભારત સરકારના આયુષ મંત્રાલય હેઠળ કરી રહ્યા છે. તેમાં પણ યોગ અને નેચરોપેથી માટે પણ કુલ ૧૮ પ્રકારના અભ્યાસો અહીં ચાલે છે જેમાં ડોક્ટરો માટે પણ ખાસ યોગ અભ્યાસક્રમોનો સમાવેશ થાય છે. ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટીચિંગ એન્ડ રીસર્ચ ઇન આયુર્વેદ (આઇ.ટી.આર.એ.) દ્વારા ૧૫ રાષ્ટ્રીય અને ઓસ્ટ્રેલિયા, જાપાન, ફ્રાન્સ, અર્જેન્ટિના, બ્રાઝિલ, વગેરે આઠ દેશોની આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ સાથે એમ.ઓ.યુ. કરી વિશેષ શૈક્ષણિક અને બીન શૈક્ષણિક કાર્યો હાથ ધર્યા છે.

        અહીંથી સાડા પાંચ વર્ષના અભ્યસક્રમને પૂર્ણ કર્યા બાદ વિશ્વના દરેક ખૂણામાં યોગ અને આયુર્વેદના આશીર્વાદ આપવા માટે નિષ્ણાતો તૈયાર થતા હોય છે જેમાં  વિદેશથી આવેલા વિદ્યાર્થીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. 

       સમગ્ર વિશ્વને આઈટીઆરએ દ્વારા કરવામાં આવતા સંશોધનો અંગે માહિતગાર કરવા માટે  https://ayurvedlibrary.com ઓનલાઇન લાઈબ્રેરીનું ઉદ્ઘાટન કરતા કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી પ્રતાપરાવ જાદવે કર્યું હતું. ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સીટીમાંથી 2020માં આઈ.ટી.આર.એ. બનેલી સંસ્થાની એક મુખ્ય વિશેષતા છે અહીંના સર જુવાનસિંહજી સંગ્રહાલય અને પુસ્તકાલયનો પુસ્તક સંગ્રહ. આ પુસ્તકાલયમાં યોગ આયુર્વેદ અને પ્રાચીન ઉપચાર પદ્ધતિના સંશોધન અંગેના 35 હજારથી વધુ પુસ્તકો ઉપલબ્ધ છે જેમાં પાંડુ અને શારદા લિપિમાં લખાયેલા સદીઓ જુના 7 હજારથી વધુ ભોજપત્રો અને પીએચડી થયેલા વિદ્યાર્થીઓના નિબંધગ્રંથોનો સમાવેશ થાય છે. જેને સાચવવા માટે યોગ્ય તાપમાનમાં રાખવામાં આવે છે અને પ્રાચીન પધ્ધતી મુજબ શુક્ષ્મ જીવોથી બચાવવા લાલ કપડામાં લપેટવામાં આવે છે. ગુજરાત આયુર્વેદ યુનિવર્સીટી દ્વારા પ્રકાશિત થતા આયુના પણ બધા સંસ્કરણો અહીં ઉપલબ્ધ છે.

     સૌથી અગત્યની બાબત છે ભારતની વિશ્વ એક કુટુંબની ભાવનાને આગળ ધપાવતા પુસ્તકાલયના તમામ પુસ્તકો અને ભોજપત્રોનું ડિજિટલાઇઝેશન વિશ્વના સર્વશ્રેષ્ઠ સ્કેનરની મદદથી થઇ રહ્યું છે જેના કારણે નજીકના ભવિષ્યમાં જ આ તમામ ગ્રન્થોના જ્ઞાનનો લાભ વિશ્વમાં ગમે તે સ્થળેથી કોઈ પણ વ્યક્તિ વિના મુલ્યે લઇ શકે છે.

WHO-GTMC (ગ્લોબલ ટ્રેડિશનલ મેડિકલ સેન્ટર)

     વિશ્વની 360થી વધુ પરંપરાગત ચિકિત્સા પદ્ધતિમાં સંશોધનને અવકાશ મળે તે હેતુથી પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના વિઝન અનુસાર ભારત સરકારના આર્થિક સહયોગથી WHO-GTMC (ગ્લોબલ ટ્રેડિશનલ મેડિકલ સેન્ટર) ગુજરાતમાં જામનગરને મળ્યું છે જેના કારણે વિશ્વની તમામ પરાંપરાગત ઉપચાર પદ્ધતિઓ માટેના નિષ્ણાતો તૈયાર થશે અને સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચશે. દવા ઉત્પાદકોના આર્થિક લાભ માટે ડોક્ટર કામ કરે તેવી ખરાબ પદ્ધતિઓ વિશ્વમાંથી દૂર થાય અને નાનપણથી ગ્રેપ વોટરથી શરુ થયેલી માન્યતાઓ ઉમર જતા મોંઘી દવાઓ સુધી પહોંચે તે પ્રક્રિયાને નાબૂદ કરવા માટે આ સેન્ટરનું મહત્વ ખુબ જ વધી જાય છે. WHO દ્વારા વિશ્વની પ્રાચીન ઉપચાર પદ્ધતિઓ અંગેના દસ્તાવેજો અને તેના દર્દીઓ ઉપરના તેમના સંશોધનોનો લાભ દરેક મનુષ્યને મળે તે માટે WHOની વેબસાઈટ પાર તમામ ડેટા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે જેને વર્લ્ડ ટ્રેડિશનલ મેડિસિન ગ્લોબલ લાઈબ્રેરી કહેવામાં આવશે. આ સિવાય આ પ્રાચીન ઉપચાર પદ્ધતિઓને વૈશ્વિક માન્યતા મળે તે માટે પણ WHO કાર્યરત છે.

     આધુનિક ઢબે કામ કરતી સંસ્થા WHOએ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજેન્સની મદદથી તમામ ડેટાનો ઉપયોગ કરી આ વર્ષે પ્રથમ વખત પોતાના જર્નલને ફક્ત પ્રાચીન ઉપચાર પદ્ધતિને સમર્પિત કર્યું છે.

(જી.એન.એસ) તા. 12

કેવડિયા,

મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલય, ભારત સરકાર દ્વારા કેવડિયા ખાતે ઝોનલ કોન્ફરન્સ યોજાઈ હતી. આ કોન્ફરન્સની અધ્યક્ષતા મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયના કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રીમતી અન્નપૂર્ણા દેવી અને રાજ્ય મંત્રી સાવિત્રી ઠાકુર દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

આ ઝોનલ કોન્ફરન્સમાં મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગના મંત્રી ગુજરાતથી ભાનુબેન બાબરીયા, રાજસ્થાનથી શ્રીમતી ડૉ મંજુ બઘમાર તેમજ મધ્ય પ્રદેશથી શ્રીમતી નિર્મલા ભુરીયા ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આ ઝોનલ કોન્ફરન્સમાં મહિલા અને બાળ વિકાસના વિવિધ મુદ્દાઓ, ખાસ કરીને પોષણ અભિયાન, બેટી બચાવો બેટી પઢાઓ, મહિલા સુરક્ષા, બાળ હિતના કાર્યક્રમો અંગે વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. મંત્રી મહોદયાએ જણાવ્યું હતું કે સરકારની વિવિધ યોજનાઓનો લાભ તમામ બાળક અને તેમની માતા સુધી પહોંચે તે માટે રાજ્ય સરકારો અને જિલ્લા સ્તરના અધિકારીઓએ સંકલિત પ્રયાસો કરવા જરૂરી છે.

શ્રીમતી અન્નપૂર્ણા દેવીએ જણાવ્યું હતું કે, આ કાર્યક્રમ ફક્ત એક બેઠક નથી, પરંતુ એક એવું પ્લેટફોર્મ છે જ્યાં આપણે આપણા અનુભવો, નીતિઓ, શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ અને સૂચનોનું આદાન-પ્રદાન કરીશું. આ ફક્ત થોડા રાજ્યોનું સંમેલન નથી, તે સંકલ્પોનો સંગમ છે – જ્યાં ભારતના ભવિષ્યના ચિત્રને પ્રગતિના રંગોથી ભરવાની તૈયારી છે. છેલ્લા 11 વર્ષોમાં, માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં, આપણે વારસા સાથે વિકાસના સંકલ્પને અપનાવીને દરરોજ નવા પરિમાણો સ્થાપિત કર્યા છે. આપણી ડબલ એન્જિન સરકારે માત્ર વચનો પર જ નહીં પરંતુ જાહેર વિશ્વાસના આધારે પણ વિકાસની ઇમારત બનાવી છે. છેલ્લા દાયકામાં, ગરીબો, યુવાનો, મહિલાઓ અને ખેડૂતો માટે આપણી પ્રાથમિકતાએ દેશભરમાં અભૂતપૂર્વ ફેરફારો અને પરિણામો લાવ્યા છે. પ્રધાનમંત્રીના શબ્દોમાં કહીએ તો – આપણી મહિલાઓની પ્રતિબદ્ધતા ભારતને વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનાવવામાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

તેમણે કહ્યું હતું, ‘ગુજરાતની સત્ય, સંઘર્ષ અને નિશ્ચયની આ ભૂમિ પર, મને મહિલા સશક્તિકરણના પ્રબળ હિમાયતી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સાથે જોડાયેલી એક ઘટના યાદ આવી રહી છે. આ ઘટના સ્વતંત્રતા પહેલા બની હતી, ફેબ્રુઆરી 1913માં, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને એક ઠરાવ પસાર કર્યો હતો કે મહિલાઓ કોર્પોરેશનની ચૂંટણીમાં ભાગ લઈ શકતી નથી. સરદાર પટેલે ત્યારે કહ્યું હતું કે મહિલાઓને ચૂંટણીથી દૂર રાખીને અડધી વસ્તી સાથે અન્યાય થઈ રહ્યો છે. અને, તેમના દ્રઢ સંકલ્પના કારણે, તે મહિલા વિરોધી જોગવાઈ નાબૂદ કરવી પડી. તેમની પહેલને કારણે, મહિલાઓને પહેલીવાર અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનની ચૂંટણી લડવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. ગુજરાતની આ સર્વસમાવેશક પરંપરાને આપણા પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા આગળ ધપાવવામાં આવી છે. તેમના સ્વપ્નદ્રષ્ટા નેતૃત્વ હેઠળ, મહિલા વંદન કાયદાએ ભવિષ્યના ભારતના નિર્ણયોમાં મહિલાઓની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરી છે. ‘વિકસિત ભારત’ના સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે, મહિલાઓને મહિલા નેતૃત્વ હેઠળ વિકાસના નવા ખ્યાલ સાથે કેન્દ્રીય ભૂમિકા આપવામાં આવી છે.’

શ્રીમતી અન્નપૂર્ણા દેવીએ કહ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટે બાળકોનું સ્વાસ્થ્ય અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે અને આ દિશામાં, પોષણ 2.0 હેઠળ આપણી સરકારના પ્રયાસો સારા પરિણામો આપી રહ્યા છે. આ યોજના હેઠળ, 14 લાખ આંગણવાડી કેન્દ્રો દ્વારા ઉત્તર-પૂર્વ અને મહત્વાકાંક્ષી જિલ્લાઓના લગભગ 9 કરોડ બાળકો, એક કરોડ સગર્ભા સ્ત્રીઓ અને સ્તનપાન કરાવતી માતાઓ અને લગભગ 23 લાખ કિશોરીઓને આરોગ્ય અને પોષણ સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે. પાયાના સ્તરે આ સફળતાને ધ્યાનમાં રાખીને, મિશન સક્ષમ આંગણવાડી અને પોષણ 2.0 હેઠળ, દેશભરના કુલ 2 લાખ આંગણવાડી કેન્દ્રોને સક્ષમ આંગણવાડીમાં અપગ્રેડ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે. મને ખુશી છે કે ગુજરાત સરકારે નવી પહેલો અને કેન્દ્રિય રીતે પ્રાયોજિત યોજનાઓ દ્વારા 0-5 વર્ષના બાળકોને સારી રીતે પોષણયુક્ત બનાવવા માટે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે. NFHS-5 અને પોષણ ટ્રેકરના ડેટા અનુસાર, ગુજરાતમાં ઓછા વજનના કેસ 39.7% થી ઘટીને હવે ફક્ત 19.58% થયા છે. જ્યારે બગાડ 25.1% થી ઘટીને 7.69% થયો છે. આ ફક્ત એક સિદ્ધિ નથી, તે એક ઘોષણા છે કે પોષણ હવે ફક્ત એક ધ્યેય નથી રહ્યું પરંતુ અહીં સંસ્કાર (સંસ્કૃતિ) બની ગયું છે. પ્રધાનમંત્રી માતૃ વંદના યોજના સાથે, સુરક્ષિત માતૃત્વ સ્વસ્થ અને સલામત બાળ જન્મ અને તેની સંભાળ સુનિશ્ચિત કરે છે. આ હેઠળ, અમારી સરકારે 3.76 કરોડથી વધુ લાભાર્થી મહિલાઓને DBT દ્વારા તેમના બેંક ખાતાઓમાં 17,220 કરોડ રૂપિયાની રકમ મોકલીને સહાય પૂરી પાડી છે.

કોન્ફરન્સમાં ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન સહિત વિવિધ રાજ્યોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ, ICDS, POSHAN, મહિલા સશક્તિકરણ વિભાગના પ્રતિનિધિઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. મંત્રી મહોદયા એ દરેક રાજ્ય દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રગતિ કાર્યની સમીક્ષા કરી હતી.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે, મહિલાઓ અને બાળકો નો સર્વાંગી વિકાસ દેશના વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમના પોષણ, આરોગ્ય,અને શિક્ષણ દરેક રાજ્યની પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.આ અવસર પર કેન્દ્રીય મંત્રીએ વિવિધ મહિલા ગૃહો, ચાઈલ્ડ પ્રોટેક્શન યુનિટ, આંગણવાડી કેન્દ્રો અને બાલિકાગૃહો અંગે સૂચનાઓ પણ આપી હતી.