બુધવારે તિબેટમાં બીજો ભૂકંપ આવ્યો, જેની તીવ્રતા 4.0 હતી, એમ નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી (NCS) દ્વારા એક નિવેદનમાં જણાવાયું છે.

NCS મુજબ, ભૂકંપ 10 કિમીની છીછરી ઊંડાઈએ આવ્યો હતો, જેના કારણે તે આફ્ટરશોક્સ માટે સંવેદનશીલ બન્યો હતો.

X પરની એક પોસ્ટમાં, NCS એ કહ્યું, “EQ of M: 4.0, તારીખ: 30/07/2025 11:31:02 IST, અક્ષાંશ: 28.32 N, લાંબો: 87.65 E, ઊંડાઈ: 10 Km, સ્થાન: તિબેટ.”

આગામી દિવસે, આ પ્રદેશમાં 4.3 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.

X પરની એક પોસ્ટમાં, NCS એ કહ્યું, “EQ of M: 4.3, તારીખ: 30/07/2025 06:58:42 IST, અક્ષાંશ: 28.36 N, લાંબો: 87.68 E, ઊંડાઈ: 10 Km, સ્થાન: તિબેટ.”

છીછરા ભૂકંપ સામાન્ય રીતે ઊંડા ભૂકંપો કરતાં વધુ ખતરનાક હોય છે. આનું કારણ એ છે કે છીછરા ભૂકંપોમાંથી નીકળતા ભૂકંપીય તરંગો સપાટી પર પહોંચવા માટે ઓછા અંતરે હોય છે, જેના પરિણામે જમીન વધુ ધ્રુજારી પામે છે અને માળખાને વધુ નુકસાન અને વધુ જાનહાનિ થાય છે.

તિબેટીયન ઉચ્ચપ્રદેશ ટેક્ટોનિક પ્લેટ અથડામણને કારણે તેની ભૂકંપીય પ્રવૃત્તિ માટે જાણીતું છે.

તિબેટ અને નેપાળ એક મુખ્ય ભૂસ્તરીય ફોલ્ટ લાઇન પર આવેલા છે જ્યાં ભારતીય ટેક્ટોનિક પ્લેટ યુરેશિયન પ્લેટમાં ધકેલાઈ જાય છે, અને તેના પરિણામે ભૂકંપ નિયમિત બને છે. આ પ્રદેશ ટેક્ટોનિક ઉત્થાનને કારણે ભૂકંપીય રીતે સક્રિય છે જે હિમાલયના શિખરોની ઊંચાઈને બદલવા માટે પૂરતા મજબૂત બની શકે છે.

દરમિયાન, બુધવારે વહેલી સવારે તિબેટમાં પડેલા ભારે વરસાદને કારણે નેપાળમાં વહેતી નદીઓમાં પૂર આવ્યું હતું, જેના કારણે અધિકારીઓએ ત્રણ જિલ્લાઓમાં ચેતવણી જારી કરી હતી.

તિબેટ બાજુના રાસુવા જિલ્લામાં 8 જુલાઈના રોજ અચાનક પૂર આવ્યું હતું, જેમાં નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક લહેન્ડે નદીના પાણીએ માળખાગત સુવિધાઓને તણાઈ ગયા બાદ સાત લોકોના મોત થયા હતા અને એક ડઝનથી વધુ લોકો હજુ પણ ગુમ છે.

આજે સવારે તિબેટમાં ભારે વરસાદને કારણે ત્રિશુલી નદીમાં પૂર આવ્યું છે, જેના કારણે રાસુવામાં ઉત્તર ગયા અને કિસ્પાંગમાં ત્રિશુલી 3B હબની આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણીનું સ્તર વધ્યું છે. રાસુવાગઢી વિસ્તારમાં પાણીનો પ્રવાહ સતત વધી રહ્યો હોવાથી અધિકારીઓએ ચેતવણી જારી કરી છે.

મોસ્કો,

જાપાનની હવામાન એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે બુધવારે રશિયાના કામચટકા દ્વીપકલ્પમાં 8.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. ભૂકંપ પછી, કામચટકા ક્ષેત્રના કેટલાક ભાગોમાં 3 થી 4 મીટરની ઊંચાઈવાળા સુનામીના આંચકા નોંધાયા હતા, એમ રશિયાના પ્રાદેશિક કટોકટી મંત્રીએ જણાવ્યું હતું.

એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે ભૂકંપ સવારે 8:25 વાગ્યે આવ્યો હતો અને તેની પ્રાથમિક તીવ્રતા 8 નોંધાઈ હતી. તેણે જાપાનના પેસિફિક કિનારા પર 1 મીટર સુધીની સુનામી માટે સલાહ જારી કરી હતી. અત્યાર સુધી કોઈ નુકસાન થયું નથી.

મીડિયા સૂત્રોએ અહેવાલ આપ્યો છે કે રશિયાના કુરિલ ટાપુઓ અને જાપાનના મોટા ઉત્તરીય ટાપુ હોક્કાઇડોના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સુનામી આવી છે. વધુમાં, હોનોલુલુમાં સુનામી ચેતવણીના સાયરન વાગી રહ્યા છે અને રશિયાથી દૂર ભૂકંપ પછી લોકોને ઉંચી જમીન પર જવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.

ટ્રમ્પે સુનામી ચેતવણી અંગે નિવેદન જારી કર્યું

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ જે ટ્રમ્પે X પર જણાવ્યું હતું કે, “પેસિફિક મહાસાગરમાં આવેલા એક મોટા ભૂકંપને કારણે, હવાઈમાં રહેતા લોકો માટે સુનામી ચેતવણી અમલમાં છે. અલાસ્કા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના પેસિફિક કોસ્ટ માટે સુનામી વોચ અમલમાં છે. જાપાન પણ રસ્તામાં છે. નવીનતમ માહિતી માટે કૃપા કરીને https://tsunami.gov ની મુલાકાત લો. મજબૂત રહો અને સુરક્ષિત રહો!”

ભૂકંપ હોક્કાઇડોથી લગભગ 250 કિલોમીટર દૂર હતો

જાપાનના NHK ટેલિવિઝન અનુસાર, ભૂકંપ હોક્કાઇડોથી લગભગ 250 કિલોમીટર દૂર હતો, જે જાપાનના દેશના ચાર મોટા ટાપુઓમાંથી સૌથી ઉત્તરીય છે, અને થોડો જ અનુભવાયો હતો.

યુએસ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વેક્ષણે જણાવ્યું હતું કે તે 19.3 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ આવ્યો હતો. USGC એ પ્રારંભિક અહેવાલો પછી તરત જ કહ્યું હતું કે ભૂકંપની તીવ્રતા 8.7 ની તીવ્રતા હતી. રશિયા તરફથી કામચટકાને કેવી અસર થઈ તે અંગે તાત્કાલિક કોઈ માહિતી મળી ન હતી.

સુનામી ચેતવણી જારી

અલાસ્કા સ્થિત રાષ્ટ્રીય સુનામી ચેતવણી કેન્દ્રએ અલાસ્કા અલેઉશિયન ટાપુઓના કેટલાક ભાગો માટે સુનામી ચેતવણી જારી કરી હતી, અને પશ્ચિમ કિનારાના ભાગો, જેમાં કેલિફોર્નિયા, ઓરેગોન, વોશિંગ્ટન અને હવાઈનો સમાવેશ થાય છે, માટે દેખરેખ રાખી હતી.

આ સલાહકારમાં અલાસ્કાના દરિયાકાંઠાના વિશાળ વિસ્તારનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમાં પેનહેન્ડલના કેટલાક ભાગોનો સમાવેશ થાય છે. ટોક્યો યુનિવર્સિટીના ભૂકંપશાસ્ત્રી શિનિચી સકાઈએ NHK ને જણાવ્યું હતું કે જો ભૂકંપનું કેન્દ્ર છીછરું હોય તો દૂરના ભૂકંપથી સુનામી આવી શકે છે જે જાપાનને અસર કરી શકે છે.

જાપાન વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપગ્રસ્ત દેશોમાંનો એક

જાપાન, જે પેસિફિક રિંગ ઓફ ફાયર તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારનો ભાગ છે, તે વિશ્વના સૌથી વધુ ભૂકંપગ્રસ્ત દેશોમાંનો એક છે.

જુલાઈની શરૂઆતમાં, પાંચ શક્તિશાળી ભૂકંપ – 7.4 ની તીવ્રતા સાથેનો સૌથી મોટો – કામચટકા નજીક સમુદ્રમાં આવ્યો હતો. સૌથી મોટો ભૂકંપ 20 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ હતો અને પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચટસ્કી શહેરથી 144 કિલોમીટર પૂર્વમાં હતો, જેની વસ્તી 180,000 છે.

૪ નવેમ્બર, ૧૯૫૨ના રોજ, કામચાટકામાં ૯ ની તીવ્રતાના ભૂકંપથી નુકસાન થયું હતું પરંતુ હવાઈમાં ૯.૧ મીટર ઊંચા મોજા ઉછળ્યા હોવા છતાં કોઈ મૃત્યુ થયાના અહેવાલ નથી.

બુધવારે જાપાનમાં આ ઘટનામાં એક મહિલાના મોત બાદ પ્રથમ જાનહાનિ નોંધાઈ હતી. ધ જાપાન ટાઈમ્સના અહેવાલ મુજબ, કુમાનોમાં એક સ્થળાંતર કેન્દ્ર તરફ જતી વખતે એક મહિલાની કાર “ભેખડ પર ઉતરી ગઈ” અને તેનું મોત નીપજ્યું.

NHK વર્લ્ડના અહેવાલ મુજબ, જાપાનના પેસિફિક દરિયાકાંઠે 3 મીટર સુધીની સુનામી ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે, જે ઉત્તરમાં હોક્કાઇડોથી દક્ષિણમાં વાકાયામા સુધી ફેલાયેલી છે. અધિકારીઓએ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોના રહેવાસીઓને વિનંતી કરી છે કે તેઓ સ્થળાંતર કરે અને જ્યાં સુધી બધી ચેતવણીઓ સત્તાવાર રીતે પાછી ખેંચી ન લેવામાં આવે ત્યાં સુધી પાછા ન ફરે. દરિયાકાંઠાના વિશાળ વિસ્તારમાં સુનામીના મોજા પહેલાથી જ જોવા મળ્યા છે. નોંધનીય છે કે, ઇવાટે પ્રીફેક્ચરના કુજી બંદર પર 1.3-મીટર ઊંચા મોજા નોંધાયા હતા. કટોકટી અધિકારીઓ પરિસ્થિતિનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને જ્યાં સુધી ખતરો સંપૂર્ણપણે દૂર ન થાય ત્યાં સુધી સતર્ક રહેવા અને સત્તાવાર માર્ગદર્શનનું પાલન કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂકે છે.

યુરોપિયન મેડિટેરેનિયન સિસ્મોલોજીકલ સેન્ટરે જણાવ્યું હતું કે, બુધવારે ઇન્ડોનેશિયાના સેરમમાં 5.5 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.

ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ એમ્બોનથી લગભગ 244 કિલોમીટર પૂર્વ-ઉત્તરપૂર્વમાં અને અમહાઈથી 155 કિલોમીટર દૂર હતું. કોઈ મોટા નુકસાન કે જાનહાનિના તાત્કાલિક અહેવાલ નથી.

અગાઉ, જુલાઈમાં ઇન્ડોનેશિયાના તનિમ્બર ટાપુઓ ક્ષેત્રના દરિયાકાંઠે 6.7 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. ભૂકંપ 98 કિમીની ઊંડાઈએ હતો.

આ વર્ષે મે મહિનામાં, ઇન્ડોનેશિયાના ઉત્તરી સુમાત્રા ક્ષેત્રમાં 4.6 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો.

મોસ્કો,

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જીઓલોજિકલ સર્વે (USGS) અનુસાર, રવિવારે રશિયાના પેસિફિક કિનારા પર 7.4 ની તીવ્રતાવાળા ત્રણ શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યા. 32 મિનિટના સમયગાળામાં પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચાટસ્કીના દરિયાકાંઠે એક જ વિસ્તારમાં ત્રણ શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યા.

મીડિયા સૂત્રો અનુસાર, 07:07 UTC પર 5.0 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો, ત્યારબાદ 6.7 ની તીવ્રતાનો વધુ મજબૂત ભૂકંપ આવ્યો હતો, જે પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચાટસ્કીથી 151 કિમી પૂર્વમાં 8.7 કિમીની છીછરી ઊંડાઈએ આવ્યો હતો, USGS અનુસાર. તેના થોડા સમય પહેલા, 06:49 UTC પર, તે જ વિસ્તારથી લગભગ 144 કિમી પૂર્વમાં, 20 કિમીની ઊંડાઈએ 7.4 ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો.

સુનામી ચેતવણી જારી

૭.૪ ની તીવ્રતાના ભૂકંપ બાદ, યુએસ ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય સર્વે (યુએસજીએસ) એ ચેતવણી જારી કરી હતી કે પેસિફિક મહાસાગરમાં કેન્દ્રબિંદુથી ૩૦૦ કિલોમીટર (૧૮૬ માઇલ) અંદર ખતરનાક સુનામી મોજાઓ ઉત્પન્ન થઈ શકે છે.

જર્મન રિસર્ચ સેન્ટર ફોર જીઓસાયન્સિસ (GFZ) મોનિટરે પણ પુષ્ટિ આપી હતી કે રવિવારે કામચાટકા પ્રદેશના પૂર્વમાં ૬.૭ ની તીવ્રતાનો ઓછામાં ઓછો એક ભૂકંપ નોંધાયો હતો.

શહેરની વેબસાઇટ અનુસાર, પેટ્રોપાવલોવસ્ક-કામચાટસ્કી શહેરમાં ૧૬૩,૧૫૨ થી વધુ લોકોની વસ્તી છે.

૪ નવેમ્બર, ૧૯૫૨ ના રોજ, કામચાટકામાં ૯.૦ ની તીવ્રતાના ભૂકંપથી નુકસાન થયું હતું પરંતુ હવાઈમાં ૯.૧-મીટર (૩૦-ફૂટ) ઊંચા મોજા ઉછળ્યા હોવા છતાં કોઈ મૃત્યુ થયું ન હતું.

અલાસ્કા,

ગુરુવાર (૧૭ જુલાઈ) ના રોજ વહેલી સવારે અલાસ્કા દ્વીપકલ્પમાં ૭.૩ ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ આવ્યો હતો. નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજી (NCS) અનુસાર, ભૂકંપ ૩૬ કિમીની છીછરી ઊંડાઈએ આવ્યો હતો, જેના કારણે સપાટી પર મજબૂત ધ્રુજારી અને આફ્ટરશોક્સ થવાની શક્યતા વધુ છે.

X પરની એક પોસ્ટમાં, NCS એ અહેવાલ આપ્યો છે કે, “EQ of M: 7.3, તારીખ: 17/07/2025 02:07:42 IST, અક્ષાંશ: 54.91 N, લાંબો: 160.56 W, ઊંડાઈ: 36 Km, સ્થાન: અલાસ્કા દ્વીપકલ્પ.”

દરિયાકાંઠાના અલાસ્કા માટે સુનામી ચેતવણી જારી કરવામાં આવી

ભૂકંપ પછી, યુએસ સુનામી ચેતવણી પ્રણાલી દ્વારા દરિયાકાંઠાના અલાસ્કાના કેટલાક ભાગો માટે સુનામી ચેતવણી જારી કરવામાં આવી હતી.

રાષ્ટ્રીય હવામાન સેવા (NWS) એ ખતરાના સ્તરો સ્પષ્ટ કર્યા-

સુનામી ચેતવણી: તાત્કાલિક – ઊંચી જમીન અથવા અંદરની તરફ ખસી જાઓ.

સુનામી સલાહ: દરિયાકાંઠાના પાણીથી દૂર રહો અને દરિયાકિનારાથી દૂર રહો.

સુનામી વોચ: જોખમ મૂલ્યાંકન હેઠળ છે – અપડેટ્સ માટે સતર્ક રહો.

આ પ્રદેશ આટલો સંવેદનશીલ કેમ છે?

અલાસ્કા-એલ્યુટિયન સબડક્શન ઝોન પૃથ્વી પરના સૌથી વધુ ભૂકંપની રીતે સક્રિય પ્રદેશોમાંનો એક છે, જે છેલ્લા સદીમાં વૈશ્વિક સ્તરે અન્ય કોઈપણ ક્ષેત્ર કરતાં 8+ તીવ્રતાના ભૂકંપ ઉત્પન્ન કરવા માટે જવાબદાર છે. આ વિસ્તારમાં 130 થી વધુ જ્વાળામુખી અને જ્વાળામુખી ક્ષેત્રો પણ છે, જે છેલ્લા 200 વર્ષોમાં યુએસ જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવાના 75 ટકાથી વધુ માટે જવાબદાર છે.

વસ્તી પરિવર્તન વચ્ચે દરિયાકાંઠાના જોખમોમાં વધારો

નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે જેમ જેમ વધુ લોકો દરિયાકાંઠા પર સ્થાયી થશે, તેમ તેમ ભૂકંપ, ભૂસ્ખલન અને સુનામીની સામાજિક અને માળખાકીય અસર વધશે. આ પરસ્પર જોડાયેલા કુદરતી જોખમો, ખાસ કરીને દરિયાઈ વિસ્તારોમાં, દૂરગામી વૈશ્વિક અસરો કરી શકે છે, ઘણીવાર ચેતવણી સમય ઓછો હોય છે.

ખાસ કરીને અલાસ્કા, બાકીના યુ.એસ. કરતાં વધુ મોટા ભૂકંપનો અનુભવ કરે છે, અને તેની વસ્તીના ત્રણ-ચતુર્થાંશ લોકો મોટી ભૂકંપ પ્રવૃત્તિ માટે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં રહે છે.

અધિકારીઓ પરિસ્થિતિનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોના રહેવાસીઓને સત્તાવાર માર્ગદર્શનનું પાલન કરવાની અને વધુ અપડેટ્સ માટે સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.