નવી દિલ્હી,

ભારતીય સંરક્ષણ સંપદા સેવા, લશ્કરી ઇજનેર સેવાઓ અને કેન્દ્રીય જળ ઇજનેરી સેવાના પ્રોબેશનરોએ આજે (23 જુલાઈ, 2025) રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુ સાથે મુલાકાત કરી હતી.

ભારતીય સંરક્ષણ સંપદા સેવાના અધિકારીઓને સંબોધતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું હતું કે ઝડપી ટેકનોલોજીકલ પરિવર્તનના આ યુગમાં, ડિજિટલ સોલ્યુશન્સનું એકીકરણ એક આવશ્યકતા છે. ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિથી વાકેફ રહેવું અને તેમને તેમના કાર્યમાં લાગુ કરવું એ તેમની ફરજ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કૃત્રિમ બુદ્ધિ, ડ્રોન-આધારિત જમીન સર્વેક્ષણ, ઉપગ્રહ છબી અને મિલકત રેકોર્ડ જાળવણી માટે બ્લોકચેન હવે ભવિષ્યવાદી ખ્યાલો નથી, તે શાસનનો ભાગ બની રહ્યા છે. તેમણે તેમને માળખાગત વિકાસમાં ગ્રીન પ્રેક્ટિસ અપનાવવા, નવીનીકરણીય ઉર્જા ઉકેલો અપનાવવા, બગાડ ઘટાડવા અને છાવણીઓમાં પાણી સંરક્ષણ સુનિશ્ચિત કરવાની સલાહ આપી.

લશ્કરી ઇજનેર સેવાઓના અધિકારીઓને સંબોધતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે લશ્કરી બાંધકામના ક્ષેત્રમાં ઉભરતા નેતાઓ તરીકે, યુવા MES અધિકારીઓ પાસે ફક્ત નિર્માણ કરવાની જ નહીં પરંતુ જવાબદારી સાથે નિર્માણ કરવાની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમણે ટકાઉ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા અને સંરક્ષણ માળખાના કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટને ઘટાડવા માટે નવીનીકરણીય ઉર્જા સ્ત્રોતોને અપનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. તેમને એ જાણીને આનંદ થયો કે ‘આત્મનિર્ભર ભારત’ના રાષ્ટ્રીય દ્રષ્ટિકોણ સાથે સંરેખિત, MES ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ પહેલ હેઠળ સ્વદેશી સામગ્રી અને ટેકનોલોજીના ઉપયોગને સક્રિયપણે પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે.

કેન્દ્રીય જળ ઇજનેરી સેવાના અધિકારીઓને સંબોધતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું હતું કે જળ સંસાધનોનો ટકાઉ વિકાસ અને પાણીનું કાર્યક્ષમ સંચાલન એ પાણીની સુરક્ષા અને વિકાસ માટે ચાવીરૂપ છે, ખાસ કરીને બદલાતા આબોહવા વલણોને પગલે. સ્વચ્છ પાણી પૂરું પાડીને અને જળ સંરક્ષણને પ્રોત્સાહન આપીને, ભારત જાહેર આરોગ્યમાં સુધારો કરી શકે છે, કૃષિ ઉત્પાદકતામાં વધારો કરી શકે છે અને કુદરતી સંસાધનોનો ટકાઉ ઉપયોગ સુનિશ્ચિત કરી શકે છે. તેમણે ભાર મૂક્યો હતો કે, કેન્દ્રીય જળ ઇજનેરી સેવાના અધિકારીઓનું જળ માળખાગત વિકાસમાં યોગદાન, એન્જિનિયરિંગ ઉકેલો પૂરા પાડીને, દેશને કુદરતી અને માનવસર્જિત જળ સંકટ સામે વધુ સ્થિતિસ્થાપક બનાવશે.

નવી દિલ્હી,

સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા રાજ્ય વિધાનસભાઓ દ્વારા પસાર કરાયેલા બિલો પર રાજ્યપાલો અને રાષ્ટ્રપતિએ કયા સમયગાળામાં કાર્યવાહી કરવી જોઈએ તે અંગે ઉઠાવવામાં આવેલા મહત્વપૂર્ણ બંધારણીય પ્રશ્નોની શ્રેણીની તપાસ કરવા સંમતિ આપી હતી. આ વિકાસ બંધારણની કલમ 143 ના દુર્લભ ઉપયોગને અનુસરે છે, જે રાષ્ટ્રપતિને કાયદાના મુદ્દાઓ અથવા જાહેર મહત્વના તથ્યો પર કોર્ટના સલાહકાર અભિપ્રાય મેળવવાની સત્તા આપે છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ બી.આર. ગવઈની આગેવાની હેઠળ અને ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, વિક્રમ નાથ, પી.એસ. નરસિંહા અને એ.એસ. ચાંદુરકરનો સમાવેશ કરતી પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેંચ ઓગસ્ટના મધ્યમાં આ મામલાની સુનાવણી શરૂ કરશે. કોર્ટ 29 જુલાઈના રોજ સુનાવણીના સમયપત્રકને અંતિમ સ્વરૂપ આપે તેવી અપેક્ષા છે.

રાષ્ટ્રપતિના 14 પ્રશ્નો સુપ્રીમ કોર્ટના 8 એપ્રિલના ચુકાદાને પગલે આવ્યા છે, જેમાં રાજ્યપાલોને રાજ્ય બિલો પર કાર્યવાહી કરવા માટે ચોક્કસ સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. ચુકાદામાં જણાવાયું છે કે રાજ્યપાલ પાસે કલમ 200 હેઠળ કોઈ વિવેકાધિકાર નથી અને તેમણે મંત્રી પરિષદની સહાય અને સલાહ પર કડક રીતે કાર્ય કરવું જોઈએ. આ ચુકાદાથી રાજ્ય સરકારોને રાષ્ટ્રપતિ બિલને મંજૂરી આપવાનું બંધ કરે તો સીધા સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરવાની મંજૂરી મળી.

રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુ દ્વારા પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નોમાં શું બંધારણીય જોગવાઈઓના અભાવે સમયમર્યાદા ન્યાયિક રીતે લાદી શકાય છે, રાજ્યપાલો અને રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા લેવામાં આવેલા નિર્ણયોની ન્યાયિકતા, અને શું કલમ 361 અદાલતોને તેમની કાર્યવાહીની સમીક્ષા કરવાથી રોકે છે. તેમણે એમ પણ પૂછ્યું કે શું અદાલતો બિલ કાયદો બને તે પહેલાં તેની સામગ્રીનો નિર્ણય કરી શકે છે, અને શું કલમ 142 સુપ્રીમ કોર્ટને બંધારણીય પ્રક્રિયાઓને ઓવરરાઇડ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

નોંધપાત્ર રીતે, રાષ્ટ્રપતિએ એ પણ પ્રશ્ન કર્યો કે શું રાજ્યપાલની સંમતિ વિના રાજ્યનો કાયદો માન્ય છે અને શું કલમ 131 કેન્દ્ર-રાજ્ય વિવાદોને ઉકેલવા માટેનો એકમાત્ર માર્ગ છે.

કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધોમાં આ સંદર્ભને એક મહત્વપૂર્ણ ક્ષણ તરીકે જોવામાં આવે છે, ખાસ કરીને રાજ્યપાલો અને વિપક્ષ શાસિત રાજ્યો વચ્ચે વધતા ઘર્ષણને ધ્યાનમાં રાખીને. રાષ્ટ્રપતિએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે પ્રશ્નો “એટલા જાહેર મહત્વ”ના છે કે સુપ્રીમ કોર્ટનો અભિપ્રાય યોગ્ય છે.

આ પગલું માત્ર રાજ્યપાલો અને રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ અને ફરજોના વ્યાપક બંધારણીય અર્થઘટન માટે દરવાજા ખોલે છે, પરંતુ સંઘીય માળખામાં સંસ્થાકીય નિયંત્રણો અને સંતુલનને સ્પષ્ટ કરવા માટેનો માર્ગ પણ સુયોજિત કરે છે.

નવી દિલ્હી,

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે (17 જુલાઈ, 2025) નવી દિલ્હીમાં ગૃહનિર્માણ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય દ્વારા આયોજિત એક સમારોહમાં સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ પુરસ્કારો એનાયત કર્યા હતા.

આ પ્રસંગે રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે સ્વચ્છ સર્વેક્ષણ આપણા શહેરો દ્વારા સ્વચ્છતા તરફ કરવામાં આવેલા પ્રયાસોનું મૂલ્યાંકન અને પ્રોત્સાહન આપવામાં એક સફળ પ્રયોગ સાબિત થયો છે. તેમને એ જાણીને આનંદ થયો કે ગૃહનિર્માણ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયે વર્ષ 2024 માટે વિશ્વનો સૌથી મોટો સ્વચ્છતા સર્વેક્ષણ હાથ ધર્યો હતો, જેમાં વિવિધ હિસ્સેદારો, રાજ્ય સરકારો, શહેરી સંસ્થાઓ અને લગભગ 14 કરોડ નાગરિકોએ ભાગ લીધો હતો.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આપણી સાંસ્કૃતિક અને આધ્યાત્મિક ચેતના પ્રાચીન કાળથી સ્વચ્છતા પર ભાર મૂકે છે. આપણા ઘરો, પૂજા સ્થાનો અને આસપાસના વાતાવરણને સ્વચ્છ રાખવાની પરંપરા આપણી જીવનશૈલીનો અભિન્ન ભાગ રહી છે. રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધી કહેતા હતા કે, “સ્વચ્છતા ભગવાનની ભક્તિની પછી આવે છે.” તેઓ સ્વચ્છતાને ધર્મ, આધ્યાત્મિકતા અને નાગરિક જીવનનો પાયો માનતા હતા. તેમણે કહ્યું કે તેમણે જાહેર સેવાની પોતાની યાત્રા સ્વચ્છતા સંબંધિત કાર્યોથી શરૂ કરી હતી. નોટિફાઇડ એરિયા કાઉન્સિલના વાઇસ-ચેરમેન તરીકે, તેઓ દરરોજ વોર્ડની મુલાકાત લેતા અને સફાઈ કાર્યનું નિરીક્ષણ કરતા હતા.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ન્યૂનતમ સંસાધનોનો ઉપયોગ કરીને બગાડ ઓછો કરવો અને તેનો એક જ હેતુ માટે અથવા અન્ય હેતુ માટે પુનઃઉપયોગ કરવો એ હંમેશા આપણી જીવનશૈલીનો એક ભાગ રહ્યો છે. સર્ક્યૂલર ઈકોનોમીના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો અને ઘટાડો-પુનઃઉપયોગ-રિસાયકલની પ્રણાલીઓ આપણી પ્રાચીન જીવનશૈલીના આધુનિક અને વ્યાપક સ્વરૂપો છે. ઉદાહરણ તરીકે, આદિવાસી સમુદાયોની પરંપરાગત જીવનશૈલી સરળ છે. તેઓ ઓછા સંસાધનોનો ઉપયોગ કરે છે અને સમુદાયના અન્ય સભ્યો સાથે ભાગીદારીમાં આબોહવા અને પર્યાવરણ સાથે સુમેળમાં રહે છે. તેઓ કુદરતી સંસાધનોનો બગાડ કરતા નથી. આ પ્રકારના વ્યવહારો અને પરંપરાઓ અપનાવીને સર્ક્યૂલરિટીની આધુનિક પ્રણાલીઓને મજબૂત બનાવી શકાય છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે કચરો વ્યવસ્થાપન મૂલ્ય શૃંખલામાં પહેલું અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું સ્ત્રોતનું વિભાજન છે. આ પગલા પર તમામ હિસ્સેદારો અને દરેક પરિવાર દ્વારા ખૂબ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે. શૂન્ય-કચરાના વસાહતો સારા ઉદાહરણો સ્થાપિત કરી રહ્યા છે.

રાષ્ટ્રપતિએ શાળા સ્તરના મૂલ્યાંકન પહેલની પ્રશંસા કરી, જે વિદ્યાર્થીઓમાં સ્વચ્છતાને જીવન મૂલ્ય તરીકે ગ્રહણ કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે શરૂ કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે આના અત્યંત ફાયદાકારક અને દૂરગામી પરિણામો આવશે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે પ્લાસ્ટિક અને ઇલેક્ટ્રોનિક કચરા પર નિયંત્રણ રાખવું અને તેનાથી થતા પ્રદૂષણને અટકાવવું એ એક મોટો પડકાર છે. યોગ્ય પ્રયાસોથી, આપણે દેશના પ્લાસ્ટિક ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરી શકીએ છીએ. કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2022માં સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક ધરાવતી કેટલીક વસ્તુઓ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. તે જ વર્ષે, સરકારે પ્લાસ્ટિક પેકેજિંગ માટે વિસ્તૃત ઉત્પાદક જવાબદારી માટે માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. ઉત્પાદકો, બ્રાન્ડ માલિકો અને આયાતકારો સહિત તમામ હિસ્સેદારોની જવાબદારી છે કે તેઓ આ માર્ગદર્શિકાનું સંપૂર્ણ પાલન સુનિશ્ચિત કરે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે સ્વચ્છતાના પ્રયાસોમાં આર્થિક, સાંસ્કૃતિક અને ભૌગોલિક પાસાઓ છે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે બધા નાગરિકો સ્વચ્છ ભારત મિશનમાં પૂરા દિલથી ભાગ લેશે. તેમણે કહ્યું કે સારી રીતે વિચારેલા અને નિર્ધારિત પ્રયાસો સાથે, વિકસિત ભારત વર્ષ 2047 સુધીમાં વિશ્વના સૌથી સ્વચ્છ દેશોમાંનો એક બનશે.

નવી દિલ્હી,

રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ સોમવારે દેશભરની વિવિધ હાઈકોર્ટમાં ઘણા નવા મુખ્ય ન્યાયાધીશોની નિમણૂક કરી. આ નવી નિમણૂકો ન્યાયિક નેતૃત્વને સુવ્યવસ્થિત કરવા અને અદાલતોની કાર્યક્ષમ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવાના પ્રયાસના ભાગરૂપે કરવામાં આવી છે.

મધ્યપ્રદેશ હાઈકોર્ટના કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપતા ન્યાયાધીશ સંજીવ સચદેવાને ઔપચારિક રીતે મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. દિલ્હી હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ વિભુ બાખરુ હવે કર્ણાટક હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશની ભૂમિકા સંભાળશે.

પટણા હાઈકોર્ટના કાર્યકારી મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ આશુતોષ કુમારને ગૌહાટી હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે હાલમાં પટણા હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ વિપુલ મનુભાઈ પંચોલીને પટણા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, હિમાચલ પ્રદેશ હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ તરલોક સિંહ ચૌહાણ હવે ઝારખંડ હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે કાર્યભાર સંભાળશે.

અનેક મુખ્ય ન્યાયાધીશોની બદલી

સમાંતર પગલામાં, અનેક મુખ્ય ન્યાયાધીશોને નવી પોસ્ટિંગ પર ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા છે. ન્યાયાધીશ મનીન્દ્ર મોહન શ્રીવાસ્તવને રાજસ્થાન હાઈકોર્ટમાંથી મદ્રાસ હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ન્યાયાધીશ અપરેશ કુમાર સિંહને ત્રિપુરા હાઈકોર્ટમાંથી તેલંગાણા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ન્યાયાધીશ એમ.એસ. રામચંદ્ર રાવ, જે અગાઉ ઝારખંડ હાઈકોર્ટના વડા હતા, હવે ત્રિપુરા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે સેવા આપશે, જ્યારે જસ્ટિસ કે.આર. શ્રીરામને મદ્રાસ હાઈકોર્ટથી રાજસ્થાન હાઈકોર્ટમાં નવા મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે ખસેડવામાં આવ્યા છે.

નવી દિલ્હી,

રાષ્ટ્રપતિ ભવને સોમવારે (૧૪ જુલાઈ) એક પ્રેસ સંદેશમાં જાહેરાત કરી હતી કે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ બે રાજ્યો અને એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ માટે રાજ્યપાલોની નિમણૂક કરી છે. હરિયાણા અને ગોવા માટે રાજ્યપાલોની નિમણૂક કરવામાં આવી છે, અને લદ્દાખ માટે નવા લેફ્ટનન્ટ ગવર્નરની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. આ નિમણૂકો તે તારીખથી અમલમાં આવશે જ્યારે તેઓ તેમના સંબંધિત કાર્યાલયનો ચાર્જ સંભાળશે, એમ તેમાં જણાવાયું છે.

રાષ્ટ્રપતિ મુર્મુએ લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરીકે બ્રિગેડિયર (ડૉ.) બીડી મિશ્રા (નિવૃત્ત) નું રાજીનામું પણ સ્વીકારી લીધું છે.

નવા નિયુક્ત રાજ્યપાલ કોણ છે?

પ્રોફેસર આશીમ કુમાર ઘોષને હરિયાણાના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

પુષપતિ અશોક ગજપતિ રાજુને ગોવાના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

કવિંદર ગુપ્તાને લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા.

ઉપરોક્ત નિમણૂકો તેઓ પોતપોતાના કાર્યભાર સંભાળે તે તારીખથી અમલમાં આવશે.

પ્રોફેસર આશીમ કુમાર ઘોષ: હરિયાણાના રાજ્યપાલ

પ્રોફેસર આશીમ કુમાર ઘોષ, એક આદરણીય શૈક્ષણિક અને રાજકીય વિચારક, ને હરિયાણાના નવા રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. ૧૯૪૪ માં હાવડામાં જન્મેલા, તેમણે રાજકીય વિજ્ઞાનમાં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરતા પહેલા હાવડા વિવેકાનંદ સંસ્થામાં પ્રાથમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું. તેમણે અનુક્રમે વિદ્યાસાગર કોલેજ અને કલકત્તા યુનિવર્સિટીમાંથી સ્નાતક અને અનુસ્નાતક બંને ડિગ્રી મેળવી.

ઘોષે તેમના જીવનના ૩૮ વર્ષ (૧૯૬૬-૨૦૦૪) શિક્ષણને સમર્પિત કર્યા, રાજકીય વિજ્ઞાન શીખવ્યું અને શિક્ષણ પ્રત્યેની તેમની ઊંડી વિદ્વતા અને પ્રતિબદ્ધતા માટે પ્રતિષ્ઠા મેળવી. રાજકારણમાં તેમનું સંક્રમણ ૧૯૯૧ માં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) માં જોડાયા ત્યારે શરૂ થયું. વર્ષોથી, તેમણે પક્ષના હોદ્દાઓમાં વધારો કર્યો, ૧૯૯૬માં રાજ્ય સચિવ, ૧૯૯૮માં રાજ્ય સહ-પ્રમુખ અને ૧૯૯૯ થી ૨૦૦૨ સુધી રાજ્ય પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી. તેમણે ૨૦૦૩ થી ૨૦૦૫ સુધી ત્રિપુરા માટે પાર્ટીના નિરીક્ષક તરીકે પણ સેવા આપી હતી અને ૨૦૦૪ થી ૨૦૦૬ સુધી ભાજપની રાષ્ટ્રીય કાર્યકારી સમિતિના સભ્ય હતા. હાલમાં, તેઓ ભાજપ રાષ્ટ્રીય પરિષદના સભ્ય છે. રાજ્યપાલ તરીકેની તેમની નિમણૂકને હરિયાણાના બંધારણીય નેતૃત્વમાં વિદ્વતાપૂર્ણ અને સંતુલિત દ્રષ્ટિકોણ લાવવા તરીકે જોવામાં આવે છે.

પુષપતિ અશોક ગજપતિ રાજુ: ગોવાના રાજ્યપાલ

પી.એસ. શ્રીધરન પિલ્લઈના અનુગામી, અનુભવી રાજકારણી પુષપતિ અશોક ગજપતિ રાજુને ગોવાના રાજ્યપાલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (ટીડીપી) ના વરિષ્ઠ નેતા અને આંધ્રપ્રદેશના એક અગ્રણી રાજકીય વ્યક્તિ, રાજુ 2014 થી 2018 સુધી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પ્રથમ મંત્રીમંડળમાં કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી તરીકે સેવા આપવા માટે જાણીતા છે. તેઓ આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુના નજીકના સહયોગી છે અને પ્રાદેશિક અને રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં તેમનો લાંબા સમયથી પ્રભાવ રહ્યો છે.

વિજયનગરમના રાજવી પુસાપતિ પરિવારમાંથી આવતા, રાજુએ આંધ્રપ્રદેશ રાજ્ય સરકારમાં નાણાં, આયોજન અને મહેસૂલ સહિત અનેક મહત્વપૂર્ણ વિભાગો સંભાળ્યા છે. ગોવામાં તેમની નિમણૂક કાયદાકીય અને વહીવટી અનુભવનો ભંડાર લાવે છે, અને તેઓ રાજ્યના શાસન અને વિકાસ માટે અનુભવી માર્ગદર્શન પૂરું પાડશે તેવી અપેક્ષા છે.

કવિન્દર ગુપ્તા: લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને જમ્મુ અને કાશ્મીરના ભૂતપૂર્વ નાયબ મુખ્ય પ્રધાન કવિન્દર ગુપ્તાને લદ્દાખના નવા લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ) ના આજીવન સભ્ય, ગુપ્તાએ તેમની રાજકીય સફર નાની ઉંમરે શરૂ કરી હતી અને કટોકટી દરમિયાન એક વર્ષથી વધુ સમય માટે જેલમાં રહ્યા હતા, જે ઘણા વરિષ્ઠ ભાજપ નેતાઓ માટે નિર્ણાયક સમયગાળો હતો.

તેમની રાજકીય કારકિર્દી જમ્મુના મ્યુનિસિપલ રાજકારણમાં શરૂ થઈ હતી, જ્યાં તેમણે 2005 થી 2010 દરમિયાન સતત ત્રણ વખત મેયર તરીકે સેવા આપીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેમણે ભાજપના જમ્મુ અને કાશ્મીર એકમના મહાસચિવ તરીકે સેવા આપી હતી અને 2014 માં ગાંધી નગર મતવિસ્તારમાંથી તેમની પ્રથમ વિધાનસભા ચૂંટણી જીતી હતી, જેમાં તેમણે કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા રમણ ભલ્લાને હરાવ્યા હતા. પીડીપી-ભાજપ જોડાણ બાદ, તેઓ વિધાનસભાના અધ્યક્ષ તરીકે ચૂંટાયા હતા અને બાદમાં રાજ્યમાં ખાસ કરીને પડકારજનક તબક્કા દરમિયાન 2018 માં નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે નિયુક્ત થયા હતા.

2 ડિસેમ્બર, 1959 ના રોજ જમ્મુમાં જન્મેલા ગુપ્તા સ્નાતક છે અને ત્રણ બાળકોના પિતા છે. તેઓ વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ અને ભારતીય જનતા યુવા મોરચા જેવા યુવા અને ધાર્મિક સંગઠનોમાં પણ સક્રિય રીતે સામેલ રહ્યા છે. લદ્દાખના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત થનારા પ્રથમ જમ્મુમાં જન્મેલા નેતા તરીકે, ગુપ્તા ભૂમિકામાં મજબૂત વહીવટી કુશળતા અને ઊંડી પ્રાદેશિક સમજણ લાવે છે.

નવી દિલ્હી,

ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ બંધારણના કલમ 80(1)(a), કલમ (3) સાથે વાંચીને મળેલી સત્તાઓ હેઠળ રાજ્યસભામાં ચાર પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓને નામાંકિત કર્યા છે. આ નામાંકનો અગાઉ નામાંકિત સભ્યોની નિવૃત્તિ પછી ખાલી પડેલી જગ્યાઓ ભરવા માટે કરવામાં આવ્યા છે.

1. ઉજ્જવલ દેવરાવ નિકમ: એક પ્રખ્યાત સરકારી વકીલ જે 26/11 ના મુંબઈ આતંકવાદી હુમલા સહિત અનેક ઉચ્ચ-પ્રોફાઇલ ફોજદારી કેસોને સંભાળવા માટે જાણીતા છે.

2. સી સદાનંદન માસ્ટર: દાયકાઓનો પાયાનો અનુભવ ધરાવતા કેરળના એક આદરણીય સામાજિક કાર્યકર અને શિક્ષણવિદ.

3. હર્ષવર્ધન શ્રૃંગલા: ભારતના ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ અને એક અનુભવી રાજદ્વારી જેમણે મુખ્ય વૈશ્વિક પોસ્ટિંગમાં સેવા આપી છે.

4. ડૉ. મીનાક્ષી જૈન: એક પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર અને શિક્ષણવિદ, ભારતીય ઐતિહાસિક શિષ્યવૃત્તિમાં તેમના યોગદાન માટે વ્યાપકપણે જાણીતા.

વર્ષ ૧૯૯૩ના મુંબઈ શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટો અને ૨૬/૧૧ના આતંકવાદી હુમલા જેવા કેટલાક હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસોમાં વકીલ અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા ઉજ્જવલ નિકમે ખાસ સરકારી વકીલ તરીકે કામ કર્યું હતું.

હર્ષવર્ધન શ્રૃંગલા, એક અનુભવી રાજદ્વારી, જેમણે અગાઉ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને બાંગ્લાદેશમાં ભારતના રાજદૂત અને પછી જાન્યુઆરી ૨૦૨૦ થી એપ્રિલ ૨૦૨૨ સુધી વિદેશ સચિવ તરીકે સેવા આપી હતી, તેમને રાજ્યસભામાં નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની સાથે, દાયકાઓથી પાયાના સ્તરે સંકળાયેલા કેરળના આદરણીય સામાજિક કાર્યકર અને શિક્ષણવિદ સી. સદાનંદન માસ્ટર અને ભારતીય સભ્યતા અને ઇતિહાસ પરના તેમના કાર્ય માટે જાણીતા પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર મીનાક્ષી જૈનને પણ નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે.

આ નામાંકનો બંધારણના કલમ ૮૦(૧)(એ) હેઠળ કરવામાં આવ્યા છે, જે કલમ (૩) સાથે વાંચવામાં આવે છે, જે રાષ્ટ્રપતિને સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, કલા અને સામાજિક સેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં અસાધારણ યોગદાન આપતી વ્યક્તિઓને નામાંકિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. ગૃહ મંત્રાલયે સત્તાવાર સૂચના દ્વારા ઔપચારિક રીતે નામાંકનોની જાહેરાત કરી.

આ નિમણૂકો અગાઉ નામાંકિત સભ્યોની નિવૃત્તિ બાદ કરવામાં આવી છે અને તેને રાજદ્વારી, ઐતિહાસિક શિષ્યવૃત્તિ, સામાજિક કાર્ય અને કાનૂની કુશળતાના ક્ષેત્રોમાં રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની ઉત્કૃષ્ટ સેવાની માન્યતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

નામાંકન માટે બંધારણીય જોગવાઈ

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 80(1)(a) હેઠળ નામાંકન કરવામાં આવ્યા છે, જે રાષ્ટ્રપતિને સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, કલા અને સમાજ સેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશેષ જ્ઞાન અથવા વ્યવહારુ અનુભવ ધરાવતા સભ્યોને નામાંકિત કરવાની સત્તા આપે છે.

ખાલી જગ્યાઓ નવી નિમણૂકોને પ્રોત્સાહન આપે છે

આ નિમણૂકો અગાઉના નામાંકિત સભ્યોની નિવૃત્તિને કારણે ખાલી પડેલી બેઠકોને પગલે કરવામાં આવી છે, જેથી રાજ્યસભાને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પ્રતિષ્ઠિત નાગરિકોની કુશળતા અને દ્રષ્ટિકોણનો લાભ મળતો રહે તે સુનિશ્ચિત થાય.

નવી દિલ્હી,

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે ​​(4 જુલાઈ, 2025) રાષ્ટ્રપતિ ભવન સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર ખાતે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં ડૂરંડ કપ ટુર્નામેન્ટ 2025ની ટ્રોફીનું અનાવરણ કરી અને ઝંડી બતાવી.

આ પ્રસંગે પોતાના સંક્ષિપ્ત સંબોધનમાં રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે રમતગમત શિસ્ત, દૃઢ નિશ્ચય અને ટીમ ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપે છે. રમતગમતમાં લોકો, પ્રદેશો અને દેશોને જોડવાની અનોખી શક્તિ છે. ભારતમાં તે રાષ્ટ્રીય એકતા માટે એક શક્તિશાળી સાધન રહ્યું છે. ઓલિમ્પિક અથવા કોઈપણ આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમમાં જ્યારે ત્રિરંગો ફરકાવવામાં આવે છે ત્યારે બધા સાથી નાગરિકો રોમાંચિત થઈ જાય છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ફૂટબોલ લાખો લોકોના હૃદયમાં એક ખાસ સ્થાન ધરાવે છે. તે માત્ર એક રમત નથી; તે એક જુસ્સો છે. ફૂટબોલની રમત વ્યૂહરચના, સહનશક્તિ અને એક સામાન્ય ધ્યેય તરફ સાથે મળીને કામ કરવા વિશે છે. ડૂરંડ કપ જેવી ઘટનાઓ માત્ર રમતની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપતી નથી પરંતુ ફૂટબોલ ખેલાડીઓની આગામી પેઢીને વિકસાવવામાં પણ મદદ કરે છે, જેનાથી તેમને શ્રેષ્ઠતા પ્રાપ્ત કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ મળે છે. તેમણે ડૂરંડ કપની ભાવનાને જીવંત રાખવા અને તેને પ્રોત્સાહન આપવામાં સશસ્ત્ર દળોની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી છે.

ગોરખપુર,

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ, શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ ઉત્તર પ્રદેશના ગોરખપુર ખાતે મહાયોગી ગુરુ ગોરખનાથ આયુષ યુનિવર્સિટીનું ઉદ્ઘાટન કર્યું. આ પ્રસંગે બોલતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે મહાયોગી ગુરુ ગોરખનાથ આયુષ યુનિવર્સિટી આપણી સમૃદ્ધ પ્રાચીન પરંપરાઓનું એક પ્રભાવશાળી આધુનિક કેન્દ્ર છે. આ ઉદ્ઘાટન માત્ર ઉત્તર પ્રદેશમાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશમાં તબીબી શિક્ષણ અને તબીબી સેવાઓના વિકાસમાં એક સીમાચિહ્નરૂપ છે. તેમણે એ જાણીને આનંદ વ્યક્ત કર્યો કે યુનિવર્સિટીમાં વિકસિત અદ્યતન સુવિધાઓ હવે મોટી સંખ્યામાં લોકો માટે ઉપલબ્ધ છે. આ યુનિવર્સિટી સાથે જોડાયેલી લગભગ 100 આયુષ કોલેજો પણ તેની શ્રેષ્ઠતાનો લાભ લઈ રહી છે.

પોતાના જાહેર જીવન વિશે ટૂંકી ટિપ્પણી કરતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે જાહેર જીવનમાં, લોકોને મદદ કરવા માટે સ્વ-સુવિધાઓ છોડી દેવી પડે છે. તેમણે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની જન કલ્યાણ પ્રત્યેની તેમની સમર્પણની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે નોંધ્યું કે તેમના અથાક પ્રયાસોના પરિણામે પ્રદેશમાં આરોગ્ય, શિક્ષણ અને કૃષિ માળખાગત સુવિધાઓનો વિકાસ થયો છે. તેમણે વહીવટકર્તાઓ, ડોકટરો અને નર્સોને લોક પ્રતિનિધિઓ દ્વારા શરૂ કરાયેલા કલ્યાણકારી પગલાંને આગળ વધારવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે દરેકને કોઈપણ વ્યવસાયમાં પ્રવેશ કરતી વખતે પોતાને આપેલા વચન પર આત્મનિરીક્ષણ કરવાની સલાહ આપી.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે એક કહેવત છે કે ‘સ્વાસ્થ્ય એ સંપત્તિ છે’. તેમણે લોકોને દરેક પગલું સ્વસ્થ બનવા માટે ભરવા વિનંતી કરી. તેમણે કહ્યું કે 2047 સુધીમાં ભારતને વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાની દિશામાં આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હશે. તેમણે કહ્યું કે બેઠાડુ જીવનશૈલી ધરાવતા લોકો માટે યોગ ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. તેમણે લોકોને નિયમિતપણે યોગ કરવાની સલાહ આપી.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આયુર્વેદ, યોગ, નેચરોપથી અને સિદ્ધ જેવી પ્રાચીન ભારતીય પ્રણાલીઓ એક સર્વાંગી અને અર્થપૂર્ણ જીવન જીવવાની વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિઓનું વર્ણન કરે છે. આયુર્વેદ પર આધારિત આપણી પ્રાચીન જીવનશૈલીમાં, આપણે સંતુલિત આહાર, જીવનશૈલી અને વિચારો પર ઘણું ધ્યાન આપીએ છીએ. આયુર્વેદ આપણી પૃથ્વી સાથે જોડાયેલું છે. આપણા ખેતરો અને જંગલો ઔષધીય વનસ્પતિઓ અને ઔષધિઓનો ખજાનો છે. તેમણે જણાવ્યું કે આયુષ પ્રણાલીઓ વિશ્વ સમુદાયને ભારતની કિંમતી ભેટ છે.

રાષ્ટ્રપતિએ નોંધ્યું કે આયુષ પ્રણાલીઓ પર આધારિત દવાઓની લોકપ્રિયતા વધી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે મહાયોગી ગુરુ ગોરખનાથ આયુષ યુનિવર્સિટી આયુષ પ્રણાલીઓની લોકપ્રિયતા વધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી શકે છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે આવી યુનિવર્સિટીઓએ આ પ્રણાલીઓની વૈજ્ઞાનિક સ્વીકૃતિ વધારવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવવી પડશે.