નવી દિલ્હી,

ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ બંધારણના કલમ 80(1)(a), કલમ (3) સાથે વાંચીને મળેલી સત્તાઓ હેઠળ રાજ્યસભામાં ચાર પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓને નામાંકિત કર્યા છે. આ નામાંકનો અગાઉ નામાંકિત સભ્યોની નિવૃત્તિ પછી ખાલી પડેલી જગ્યાઓ ભરવા માટે કરવામાં આવ્યા છે.

1. ઉજ્જવલ દેવરાવ નિકમ: એક પ્રખ્યાત સરકારી વકીલ જે 26/11 ના મુંબઈ આતંકવાદી હુમલા સહિત અનેક ઉચ્ચ-પ્રોફાઇલ ફોજદારી કેસોને સંભાળવા માટે જાણીતા છે.

2. સી સદાનંદન માસ્ટર: દાયકાઓનો પાયાનો અનુભવ ધરાવતા કેરળના એક આદરણીય સામાજિક કાર્યકર અને શિક્ષણવિદ.

3. હર્ષવર્ધન શ્રૃંગલા: ભારતના ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ અને એક અનુભવી રાજદ્વારી જેમણે મુખ્ય વૈશ્વિક પોસ્ટિંગમાં સેવા આપી છે.

4. ડૉ. મીનાક્ષી જૈન: એક પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર અને શિક્ષણવિદ, ભારતીય ઐતિહાસિક શિષ્યવૃત્તિમાં તેમના યોગદાન માટે વ્યાપકપણે જાણીતા.

વર્ષ ૧૯૯૩ના મુંબઈ શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટો અને ૨૬/૧૧ના આતંકવાદી હુમલા જેવા કેટલાક હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસોમાં વકીલ અને ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા ઉજ્જવલ નિકમે ખાસ સરકારી વકીલ તરીકે કામ કર્યું હતું.

હર્ષવર્ધન શ્રૃંગલા, એક અનુભવી રાજદ્વારી, જેમણે અગાઉ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને બાંગ્લાદેશમાં ભારતના રાજદૂત અને પછી જાન્યુઆરી ૨૦૨૦ થી એપ્રિલ ૨૦૨૨ સુધી વિદેશ સચિવ તરીકે સેવા આપી હતી, તેમને રાજ્યસભામાં નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે. તેમની સાથે, દાયકાઓથી પાયાના સ્તરે સંકળાયેલા કેરળના આદરણીય સામાજિક કાર્યકર અને શિક્ષણવિદ સી. સદાનંદન માસ્ટર અને ભારતીય સભ્યતા અને ઇતિહાસ પરના તેમના કાર્ય માટે જાણીતા પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર મીનાક્ષી જૈનને પણ નામાંકિત કરવામાં આવ્યા છે.

આ નામાંકનો બંધારણના કલમ ૮૦(૧)(એ) હેઠળ કરવામાં આવ્યા છે, જે કલમ (૩) સાથે વાંચવામાં આવે છે, જે રાષ્ટ્રપતિને સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, કલા અને સામાજિક સેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં અસાધારણ યોગદાન આપતી વ્યક્તિઓને નામાંકિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. ગૃહ મંત્રાલયે સત્તાવાર સૂચના દ્વારા ઔપચારિક રીતે નામાંકનોની જાહેરાત કરી.

આ નિમણૂકો અગાઉ નામાંકિત સભ્યોની નિવૃત્તિ બાદ કરવામાં આવી છે અને તેને રાજદ્વારી, ઐતિહાસિક શિષ્યવૃત્તિ, સામાજિક કાર્ય અને કાનૂની કુશળતાના ક્ષેત્રોમાં રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની ઉત્કૃષ્ટ સેવાની માન્યતા તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

નામાંકન માટે બંધારણીય જોગવાઈ

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 80(1)(a) હેઠળ નામાંકન કરવામાં આવ્યા છે, જે રાષ્ટ્રપતિને સાહિત્ય, વિજ્ઞાન, કલા અને સમાજ સેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં વિશેષ જ્ઞાન અથવા વ્યવહારુ અનુભવ ધરાવતા સભ્યોને નામાંકિત કરવાની સત્તા આપે છે.

ખાલી જગ્યાઓ નવી નિમણૂકોને પ્રોત્સાહન આપે છે

આ નિમણૂકો અગાઉના નામાંકિત સભ્યોની નિવૃત્તિને કારણે ખાલી પડેલી બેઠકોને પગલે કરવામાં આવી છે, જેથી રાજ્યસભાને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પ્રતિષ્ઠિત નાગરિકોની કુશળતા અને દ્રષ્ટિકોણનો લાભ મળતો રહે તે સુનિશ્ચિત થાય.